Αρχική / Υγεία / Ουρολογία / Ποιες σοβαρές παθήσεις «κρύβονται» πίσω από το αίμα στα ούρα μας;

Ποιες σοβαρές παθήσεις «κρύβονται» πίσω από το αίμα στα ούρα μας;

Η αιματουρία είτε μακροσκοπική, όταν τα ούρα είναι εμφανώς κόκκινα, είτε μικροσκοπική, όταν η παρουσία του αίματος αποκαλύπτεται μόνο με το μικροσκόπιο, αποτελεί συχνή εκδήλωση των παθήσεων του ουροποιητικού συστήματος και όχι μόνο.

Γράφει ο ο Δρ. Ιωάννης Σ. Μπουζαλάς, Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος

Σε αντίθεση με την μακροσκοπική αιματουρία, που κατά κανόνα θορυβεί τον ασθενή και τον αναγκάζει να αναζητήσει έγκαιρα ιατρική βοήθεια, η μικροσκοπική αιματουρία, όταν δε συνοδεύεται από αξιόλογη συμπτωματολογία, συνήθως αποτελεί τυχαίο εργαστηριακό εύρημα, που όχι σπάνια δεν αξιολογείται σωστά ή και παραβλέπεται, με αποτελέσματα συχνά οδυνηρά λόγω καθυστερημένης διάγνωσης.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ακόμη και ένα μοναδικό επεισόδιο αιματουρίας, χωρίς καμία επανάληψη, μπορεί να υποκρύπτει κάποια σοβαρή παθολογία.

  • Γι αυτό το λόγο απαιτείται πλήρης διαγνωστικός έλεγχος.

Τι είναι η αιματουρία

Η αιματουρία μπορεί να αποτελεί εκδήλωση πολλών ουρολογικών παθήσεων, όπως είναι οι λοιμώξεις, οι λίθοι του ουροποιητικού, η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη και τα κακοήθη νεοπλάσματα του ουροποιητικού (καρκίνος νεφρού, ουροδόχου κύστεως, ουρητήρα, προστάτη).

Αιματουρία μπορεί να εκδηλωθεί και επί απουσίας ουρολογικού νοσήματος. Για παράδειγμα, διαταραχές της πήξης του αίματος, λήψη αντιπηκτικών φαρμάκων ή διάφορα αιματολογικά νοσήματα μπορούν να προκαλέσουν την εμφάνιση αίματος στα ούρα.

Εξ άλλου, υγιή κατά τα άλλα άτομα που υποβάλλονται σε βαριά σωματική κόπωση παρουσιάζουν πολλές φορές παροδική αιματουρία.

Το… κόκκινο είναι πάντα αίμα;

Πρέπει να τονιστεί, ότι το ερυθρό χρώμα των ούρων δεν οφείλεται πάντοτε στην παρουσία αίματος. Τα ούρα είναι δυνατόν να χρωματιστούν κόκκινα μετά τη λήψη διαφόρων φαρμάκων, τροφών (παντζάρια, βατόμουρα), ή χρωστικών με τις τροφές.

Η Αμερικανική Ουρολογική εταιρεία (American Urological Association, A.U.A.) ορίζει ως σημαντική μικροσκοπική αιματουρία την ανεύρεση ≥3 ερυθροκυττάρων ανά οπτικό πεδίο μεγάλης μεγέθυνσης στη μικροσκοπική εξέταση του ιζήματος των ούρων. Τα αίτια της μικροσκοπικής αιματουρίας είναι πολυάριθμα και κυμαίνονται από κλινικά μη σημαντικά έως και απειλητικά για τη ζωή.

Παράγοντες κινδύνου για κακοήθεια

Σε κάθε περίπτωση μικροσκοπικής αιματουρίας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι παράγοντες κινδύνου ύπαρξης κακοήθειας, οι οποίοι είναι οι εξής:

  • κάπνισμα
  • επαγγελματική έκθεση σε χημικά ή χρωστικές
  • ηλικία >35 έτη
  • ιστορικό νεφρικής νόσου
  • ιστορικό χρόνιας λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος
  • κατάχρηση αναλγητικών
  • ιστορικό ακτινοβολίας στην πύελο

Οι ασθενείς υψηλού κινδύνου πρέπει να υποβάλλονται σε πλήρη ουρολογικό έλεγχο, χωρίς καθυστέρηση, αν διαπιστωθεί μικροσκοπική αιματουρία, έστω σε ένα μόνο δείγμα κατάλληλα ληφθέντων ούρων.

Η αρχική διερεύνηση της ασυμπτωματικής μικροσκοπικής αιματουρίας περιλαμβάνει τον αποκλεισμό καλοηθών αιτίων όπως η έντονη σωματική άσκηση, η σεξουαλική δραστηριότητα, τραυματισμοί και φλεγμονές. Αν συνυπάρχει ένα από τα παραπάνω αίτια, πρέπει να επαναλαμβάνεται η εξέταση των ούρων 48 ώρες μετά την παύση του πιθανού αιτιολογικού παράγοντα.

Αν εκτός από τη μικροσκοπική αιματουρία συνυπάρχει σημαντική πρωτεϊνουρία (πάνω από 500mg σε ούρα 24ώρου), ερυθροκυτταρικοί κύλινδροι, αυξημένη κρεατινίνη ορού ή δύσμορφα ερυθροκύτταρα, η διερεύνηση πρέπει να κατευθύνεται προς νεφρική παρεγχυματική νόσο.

Πότε πρέπει να γίνεται πλήρης έλεγχος

Αν εκλείπουν οι παραπάνω παράγοντες κινδύνου νεφρικής παρεγχυματικής νόσου, πρέπει να εκτελείται πλήρης ουρολογικός έλεγχος, ο οποίος περιλαμβάνει το ιστορικό, τη φυσική εξέταση, την ανάλυση των ούρων, απεικονιστικές εξετάσεις του ανώτερου ουροποιητικού, την κυτταρολογική εξέταση και την κυστεοσκόπηση.

Η ενδοφλέβια πυελογραφία, το υπερηχογράφημα και η αξονική τομογραφία χρησιμοποιούνται για τον απεικονιστικό έλεγχο του ανώτερου ουροποιητικού συστήματος. Η αιτιολογία της ασυμπτωματικής αιματουρίας παραμένει αδιευκρίνιστη στο 70% των περιπτώσεων μετά από τον απεικονιστικό έλεγχο του ανώτερου ουροποιητικού και την μικροσκοπική εξέταση των ούρων.

Η κυτταρολογική εξέταση των ούρων και η κυστεοσκόπηση χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο του κατώτερου ουροποιητικού. Η κυτταρολογική εξέταση των ού­ρων είναι μη επεμβατική μέθοδος και έχει υψηλή ευαισθησία στη διάγνωση του υψηλού βαθμού κακοήθειας ουροθηλιακού καρκίνου (high grade) και του καρκινώματος in situ.

Η κυτταρολογική εξέταση των ούρων συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά την κυστεοσκόπηση και την βιοψία και θα πρέπει να τονιστεί ότι η αρνητική κυτταρολογική δεν αποκλείει την παρουσία καρκίνου.

Η κυστεοσκόπηση είναι μία διαγνωστική εξέταση που επιτρέπει στον ουρολόγο να εξετάσει το εσωτερικό της ουρήθρας και της ουροδόχου κύστης. Με την άμεση όραση της ουρήθρας και της κύστης μπορεί να διαγνωσθούν βλάβες που δεν φαίνονται σε καμία άλλη διαγνωστική εξέταση (υπέρηχοι, αξονική και μαγνητική τομογραφία).

Συνιστάται στους ασθενείς άνω των 35 ετών με ασυμπτωματική μικροσκοπική αιματουρία και σε όλους τους ασθενείς με γνωστούς παράγοντες κινδύνου για κακοήθειες του ουροποιητικού ανεξαρτήτως ηλικίας.

Τι πρέπει να κάνεις συμπερασματικά

  • Γενικά, η αιματουρία είναι ένα θορυβώδες σύμπτωμα που κινητοποιεί άμεσα τον ασθενή προς αναζήτηση ιατρικής βοήθειας, αλλά και τον ιατρό που πρέπει να προχωρήσει στο διαγνωστικό έλεγχο της αιματουρίας.
  • Η αιματουρία αποτελεί ένα σύμπτωμα που δεν πρέπει να αγνοείται ανεξάρτητα από το βαθμό σοβαρότητας.
  • Η μακροσκοπική αιματουρία προκαλεί μεγάλο άγχος στον ασθενή, αλλά κάθε είδος αιματουρίας οφείλει να αντιμετωπίζεται σαν δυνητική κακοήθεια, μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου.

Ιωάννης Σ. Mπουζαλάς

Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος

Επιστημονικά Υπεύθυνος Ουρολογικού Τμήματος Βιοκλινικής Αθηνών

www.bouzalas-urology.gr

Διαβάστε σχετικά άρθρα

Είδα αίμα στα ούρα! Τι μπορεί να σημαίνει;

Καρκίνος ουροδόχου κύστης: Το αίμα στα ούρα-Ποια επαγγέλματα κινδυνεύουν πιο πολύ

Comments

X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X