gunaika parathuro

Η κρίση ως ένα παράθυρο που ανοίγει στην αυτογνωσία

Πάρα πολύ συχνά βλέπουμε την αποτυχία ως πόρτα που κλείνει. Και αν ήταν, επίσης, ένα παράθυρο που ανοίγει;

Σε κάθε περίπτωση, αυτή είναι ετυμολογικά η σημασία της λέξης κρίση, η οποία προέρχεται από το αρχαίο ρήμα «κρίνειν» που σημαίνει «ξεχωρίζω». Στην κρίση, δύο στοιχεία διαχωρίζονται, δημιουργώντας ένα άνοιγμα, ένα χώρο στον οποίο να γίνει δυνατή η ανάγνωση. Στην κυριολεξία ένα ρήγμα: ένα άνοιγμα που σου επιτρέπει να δεις.

Οι Έλληνες χρησιμοποιούν τη λέξη «καιρός» για να αναφερθούν σε αυτή τη στιγμή όπου η πραγματικότητα μας αποκαλύπτεται με νέους τρόπους, «καιρός» που μπορεί να μεταφραστεί ως «ευνοϊκή συγκυρία» ή «κατάλληλη στιγμή». Τον να δούμε την κρίση ως καιρό σημαίνει ότι τη βλέπουμε ως μία ευκαιρία να καταλάβουμε τι ήταν κρυμμένο, να διαβάσουμε αυτό που αποκαλύπτεται.

Η αρετή της κρίσης

Βιώνουμε αυτή την αρετή της κρίσης σε όλους τους τομείς, τόσο στην επιστήμη της βιολογίας όσο και την επιστήμη της οικονομίας, τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και σε πολιτικό.

Η ιστορία της ιατρικής προόδου είναι ουσιαστικά ένα ιστορικό ασθενειών. Με τη μελέτη του σώματος σε κατάσταση κρίσης, όταν το σώμα δυσλειτουργεί οι γιατροί σημείωσαν πρόοδο στις γνώσεις τους. Έτσι κάθε νέα ασθένεια ανοίγει ένα παράθυρο για την κατανόηση του οργανισμού μας. Εστιάζοντας στο ανθρώπινο σώμα όταν δυσλειτουργεί αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τον τρόπο λειτουργίας του.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε, ο «τρόπος αποτυχία» είναι συχνά η αφετηρία για προβληματισμό, για κατανόηση. Εγείρει ερωτήματα. Ποιος δεν έπαθε βλάβη, στην μέση του πουθενά, κι άνοιξε το καπό του αυτοκινήτου του, διερωτώμενος για πρώτη φορά που λειτουργεί ο κινητήρας; Πάντα όταν κάτι δεν λειτουργεί.

Ας παραδεχτούμε πώς δεν κάνουμε αυτή την ερώτηση όταν οδηγούμε στον δρόμο με μεγάλη ταχύτητα, μέσα στην άγνοιά μας το αφήνουμε να περάσει. Η σοφία της αποτυχίας ξεκινά με την πρώτη βλάβη. Το καπό ανοίγει όπως ένα παράθυρο στη λειτουργία ου κινητήρα.

Ομοίως, κάθε αεροπορικό δυστύχημα ακολουθείται από μια ανεξάρτητη έρευνα ων εμπειρογνωμόνων, τα πορίσματα της οποίας θα δοθούν σε όλους όσοι εμπλέκονται στην εναέρια κυκλοφορία. Καθεμία από αυτές τις τραγωδίες οδηγεί στην απόκτηση χρήσιμων γνώσεων για την ασφάλεια των πτήσεων.

Μετά το δυστύχημα της πτήσης Παρίσι-Ρίο το 2009, το πιο θανατηφόρο στην ιστορία της Air France, η ανάλυση ων μαύρων κουτιών έδειξε την αποτυχία των ανιχνευτών Pitot  που κατασκευάζονται από την Thales αποτέλεσε καθοριστική αιτία.

Το μπλοκάρισμα αυτών των ανιχνευτών από κρυστάλλους πάγου είχε πράγματι προκάλεσε στρέβλωση των ενδείξεων ταχύτητας, η οποία εμπόδισε τους πιλότους να αντιδράσουν με τον κατάλληλο τρόπο ώστε να αποτραπεί η συντριβή του αεροσκάφους.

Τόσο η Air France όσο και άλλες αεροπορικές εταιρείες άλλαξαν, στη συνέχεια αυτούς τους ανιχνευτές σε όλα τα αεροπλάνα τους. Αυτό το ατύχημα ήταν ο «καιρός» της γενικής βελτίωσης της ασφάλειας γι όλους τους επιβάτες.

Οι «ευκαιρίες» των υπαρξιακών κρίσεων

Οι υπαρξιακές κρίσεις μας δίνουν το ίδιο μάθημα. Μία κρίση σε ένα ζευγάρι είναι συχνά ευκαιρία να κατανοήσουν και οι δύο καλύτερα τι φιλοδοξούν, σε ποια βάση μπορούν – ή δεν μπορούν – να είναι ευτυχισμένοι μαζί.

Και τι είναι η κατάθλιψη, αν όχι πρόκληση, ιδιαίτερα επώδυνη, ώστε να ανοίξει ένα παράθυρο σε αυτό που δεν θέλουμε να δούμε; Ίσως να είναι αυτή όντως η λειτουργία της κατάθλιψης. Μας αναγκάζει να σταματήσουμε και να αναρτηθούμε για τους εαυτούς μας, για το χάσμα μεταξύ του τρόπου ύπαρξής μας και των προσδοκιών μας, για τις αρνήσεις μας, για τις υποσυνείδητες επιθυμίες μας.

Πόσοι από εμάς δεν έχουν αναρωτηθεί για το υποσυνείδητό τους πριν γνωρίσουν αυτή την ψυχική κατάρρευση; Φαίνεται ότι είναι απαραίτητο, επίσης, κάτι να μην λειτουργεί για να αποφασίσουμε να αναρωτηθούμε «πώς λειτουργεί».

Τα συμπτώματα της κατάθλιψης δείχνουν ότι «κάτω από το καπό» της συνείδησης υπάρχει κάτι που χρειάζεται να αποσαφηνιστεί, να αποκωδικοποιηθεί, να ακουστεί. Αυτό, λοιπόν, μπορεί να είναι μια αρχή μίας υγιούς περιπέτειας, η αρχή μιας ψυχανάλυσης που θα μας κάνει πιο συνειδητούς, πιο διαυγείς, με μία λέξη πιο σοφούς. Η κατάθλιψη θα είναι ο «καιρός», η στιγμή για να ανοίξει και το παράθυρο στο άνοιγμα της εσωτερικότητάς μας.

Ευχαριστούμε στην εκδόσεις Διόπτρα για την παραχώρηση του αποσπάσματος από το βιβλίο «Η Ομορφιά της αποτυχίας» του Charles Pépin.

 

Διαβάστε σχετικά άρθρα:

Οι ερωτήσεις αυτογνωσίας που πρέπει να κάνεις καθημερινά!

Νοοτροπία ανάπτυξης: 6 κόλπα για να αντιμετωπίσετε με επιτυχία την αποτυχία

11 ψυχολογικά tricks για εσένα που δεν έχεις αυτοπεποίθηση!

[fbcomments]
X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X