Έμφυλη βία

Πως τα έμφυλα στερεότυπα πυροδοτούν την βία και κατ’ επέκταση τις γυναικοκτονίες

Γράφει η Γεωργία Καλτσίδου, Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια

Με κομμένη την ανάσα γινόμαστε θεατές ειδήσεων που αφορούν δολοφονίες γυναικών, δολοφονίες με ξεκάθαρες έμφυλες διαστάσεις.  Χανιά, Μακρυνίτσα, Γλυκά Νερά, Αγία Βαρβάρα, Φολέγανδρος, Δάφνη, Λάρισα, τόποι όπου η καθεμιά γυναίκα με τη δική της μοναδική ιστορία ζούσε, εργαζόταν, έκανε διακοπές, μεγάλωνε τα παιδιά της. Επτά γυναικοκτονίες ήρθαν στο προσκήνιο φέτος με την κοινωνία να καλείται να δει κατάματα τις ρίζες αυτού του φαινομένου, αλλά και της -βαθιά ριζωμένης μέσα στην κοινωνία-έμφυλης βίας που διαπνέει όλους τους χώρους που μεγαλώνουμε, ζούμε, πεθαίνουμε. Η πρόληψη και η καταπολέμηση της ανισότητας των φύλων, της έμφυλης βίας και των στερεοτύπων οφείλουν να είναι προτεραιότητα για την αποτροπή αυτής της εν δυνάμει επιδημίας που παρατηρείται στη χώρα μας. Η ανάκτηση του αισθήματος ασφάλειας, η ενδυνάμωση των ανθρώπων που υφίστανται βία, καθώς και η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας καθίστανται αναγκαίες δράσεις που ολοένα και περισσότερο τίθενται ως σημαντικές από τους ειδικούς σε θέματα ισότητας των φύλων. 

Έμφυλη Βία

Ως ένας καθρέφτης της ανισότητας των δύο φύλων στην κοινωνία, η έμφυλη βία θέτει σε κίνδυνο την υγεία, την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την αυτονομία των ανθρώπων που πλήττει. Σωματική, σεξουαλική, ψυχολογική, οικονομική εκμετάλλευση, αποτελούν τις διαστάσεις της βίας, όπως περιγράφονται από την επιστημονική κοινότητα, μέσα από πληθώρα μελετών. Η έμφυλη βία, ως προθάλαμος των συνεχώς αυξανόμενων γυναικοκτονιών,  αντικατοπτρίζει την κρίση των ανθρωπιστικών αξιών και τον κλονισμό της ασφάλειας των πολιτών της κοινωνίας μας, ειδικά όταν είναι γυναίκες. Δύο όροι που σχετίζονται με την έμφυλη βία, αποτελούν η ενδοοικογενειακή βία που ορίζεται ως κάθε μορφής βίας που ασκείται εντός του θεσμού της οικογένειας, αλλά και η συντροφική βία, στο πλαίσιο μιας συντροφικής σχέσης.  Σύμφωνα με το Κέντρο Ερευνών για την ισότητα των δύο φύλων, οι γυναίκες και τα κορίτσια, παγκοσμίως, εκτίθενται σε σοβαρές μορφές βίας και είναι εκτεθειμένες σε μεγαλύτερο κίνδυνο βίας που συνδέεται με το φύλο συγκριτικά με τους άνδρες. Γίνεται όλο και περισσότερο επιτακτική η ανάγκη μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα, να δούμε και να αναγνωρίσουμε τα σημάδια της έμφυλης βίας, να αποκτήσουμε την γνώση που θα μας βοηθήσει να ανταπεξέλθουμε στην καθημερινή βία στην οποία είμαστε αντιμέτωποι, αλλά και να αναπτυχθούν στρατηγικές πρόληψης και καταπολέμησης του φαινομένου από την Πολιτεία. 

Έμφυλα Στερεότυπα

Από τη γέννηση μας ερχόμαστε σε επαφή με τα έμφυλα στερεότυπα, καθώς ακούμε και συχνά εσωτερικεύουμε τα ταιριαστά με το φύλο πρότυπα και αυτές τις γενικευτικές αντιλήψεις που ορίζουν τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας του κάθε φύλου, τα παιχνίδια που πρέπει να παίζουν, τα ρούχα που πρέπει να φορούν και τις αξίες που οφείλουν να ενστερνίζονται. 

Η έκθεση σε αυτές τις γενικεύσεις παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο στον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους ανθρώπους γύρω μας, στις στάσεις και  τις προκαταλήψεις μας. Η άρση των έμφυλων στερεοτύπων είναι σημαντικό να καλλιεργηθεί εντός της οικογένειας, του σχολείου και κάθε κοινωνικού θεσμού, αλλά και να είναι προσβάσιμες οι πηγές και η υποστήριξη των πολιτών σε αυτό το θέμα. 

Η αόρατη κακοποίηση 

Με σημάδια ορατά ή αόρατα, η κακοποίηση αποτελεί ένα μέρος της καθημερινότητας που τα γεγονότα μας επιβάλλουν, πλέον, να στρέψουμε την προσοχή μας στους ανθρώπους γύρω μας και σε αυτές τις “λεπτές γραμμές” που ζωγραφίζουν τις καθημερινές μας εικόνες . Στον καφέ με τη φίλη μας, στην οδηγική μας συμπεριφορά, στα “αστεία” που ακούμε, αξίζει να ανταποκρινόμαστε με μία στάση συνείδησης και να καλλιεργούμε υγιή πρότυπα ως γονείς, σύντροφοι, μέλη της κοινωνίας. Ευαισθητοποίηση, ενημέρωση και καλλιέργεια της ενσυναίσθησης σε θέματα βίας αποτελούν κάποιες από τις στρατηγικές που είναι σημαντικό να τεθούν στο κέντρο της κοινότητας και της κοινωνίας. 

Η κουλτούρα της σιωπής 

Ίσως να χαρακτηρίζεται η σιωπή ως χρυσός, ωστόσο, ολοένα και πιο σημαντικό είναι να αισθάνονται την ασφάλεια οι άνθρωποι που υφίστανται βία να ζητούν υποστήριξη και βοήθεια και να μπορούν να μιλούν ανοιχτά για θέματα κακοποίησης και βίας, χωρίς να κινδυνεύουν. Το να μιλήσει μία γυναίκα που υφίσταται βία δεν είναι κάτι απλό και πολλές φορές η ίδια γνωρίζει πολύ καλύτερα τους λόγους που μέχρι τώρα δεν το έχει κάνει. Όσο η αίσθηση ασφάλειας και η σιγουριά ότι θα “ακουστεί” και θα υποστηριχθεί ενισχύεται, τόσο θα νιώθει ότι έχει τη δύναμη να το καταφέρει. 

Η ενεργητική φωνή της βίας

Τα κίνητρα της βίας, τα αίτια του εγκλήματος αποτελούν κάποια από τα στοιχεία που ο θύτης χρησιμοποιεί για να εξηγήσει, δικαιολογήσει την πράξη του. Συχνά μας βοηθούν να εξηγήσουμε τα ανεξήγητα και να κατανοήσουμε κάτι που δεν χωράει ο νους. Η βία, ωστόσο, και μάλιστα η έμφυλη βία δεν δικαιολογείται και είναι υπεύθυνος για την πράξη του ο άνθρωπος που την ασκεί. 

Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα, έλαβα δύο μηνύματα την προηγούμενη εβδομάδα από δύο άντρες, αναγνώστες της σελίδας boro.gr.  Με ανησυχία μου μετέφεραν την επιθυμία τους να αλλάξουν, να γίνουν καλύτεροι σύντροφοι, να “ξεμάθουν” τους μέχρι τώρα γνώριμους τρόπους να σχετίζονται με τις συντρόφους τους. Ένα φως βγαίνει από τη χαραμάδα, μέσα σε αυτή την τεράστια σκοτεινιά των ημερών.

Γεωργία Καλτσίδου

Ψυχολόγος

Προσωποκεντρική & Focusing-Βιωματική Ψυχοθεραπεύτρια

+30 6973502573

geokaltsidou5887@gmail.com

[fbcomments]
X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X