Σχέση εξάρτησης και υποταγής: Όταν ο σύντροφος γίνεται “δεκανίκι” για να καλύψει όλες τις συναισθηματικές ανάγκες του άλλου

Η συναισθηματική υποστήριξη είναι ένα από τα μεγάλα οφέλη της δημιουργίας σχέσεων. Όταν αντιμετωπίζετε δυσκολίες στη ζωή σας ή διαστήματα με μεγάλο άγχος, τα αγαπημένα σας πρόσωπα μπορούν να προσφέρουν συναισθηματική βοήθεια, με την στοργή και την παρηγοριά τους, ακούγοντας τα προβλήματά σας και ανακουφίζοντας τα αρνητικά σας συναισθήματα.

Όταν βρίσκεστε σε σχέση ή σε έναν γάμο, ο σύντροφό σας είναι ο πρώτος στον οποίο «ακουμπάτε» για να πάρετε αυτή την υποστήριξη. Είναι φυσιολογικό να αναζητάτε συναισθηματική υποστήριξη ή ακόμη και καθοδήγηση από τους συντρόφους σας, ειδικά όταν έχετε μια μακροχρόνια σχέση, που βασίζεται σε γερά θεμέλια.

Οι περισσότεροι ερωτικοί σύντροφοι εξαρτώνται ο ένας από τον άλλον σε κάποιο βαθμό. Αλλά όταν χρειάζεστε τον σύντροφό σας για να καλύψετε όλες τις συναισθηματικές σας ανάγκες, αυτή η εξάρτηση δημιουργεί ένα είδος υποταγής στον σύντροφο αφού για να έχετε την συναισθηματική κάλυψη αναγκάζεστε πολλές φορές να «υποτάξετε» τα θέλω σας αλλά και τον ίδιο σας τον εαυτό στις επιθυμίες του άλλου σας μισού.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά μιας εξαρτημένης σχέσης;

Οι εντελώς ανεξάρτητοι άνθρωποι είναι αυτάρκεις χωρίς να χρειάζονται κάποιον άλλο να τους τονώσει συναισθηματικά. Από την άλλη, οι σχέσεις αλληλεξάρτησης, που είναι το πιο υγιές είδος σχέσης, βρίσκονται κάπου στη μέση. Ο καθένας από τους δύο μπορεί να αναγνωρίσει τις συναισθηματικές ανάγκες του άλλου και προσπαθεί να ικανοποιήσει πολλές από αυτές.

Στο άλλο άκρο βρίσκεται η συναισθηματική εξάρτηση. Εδώ, συνήθως καταλήγετε να βασίζεστε στον σύντροφό σας για να καλύψετε σχεδόν όλες τις ανάγκες. Όταν αντιμετωπίζετε στενοχώρια, τρέχετε αμέσως σε εκείνους για να πάρετε στήριξη πριν προσπαθήσετε καν να διαχειριστείτε μόνοι σας τα συναισθήματά σας.

Το να νιώθετε ότι δεν μπορείτε να ζήσετε χωρίς τη συναισθηματική τους υποστήριξη σημαίνει ότι η σχέση σας έχει στραφεί προς ένα ανθυγιεινό επίπεδο εξάρτησης και υποταγής, αφού ο εξαρτημένος σύντροφος είναι αγκιστρωμένος πάνω στον άλλο αναζητώντας διαρκή συναισθηματική στήριξη ενώ ταυτόχρονα, από τον φόβο του ότι θα χάσει αυτή τη στήριξη, υποτάσσεται και είναι διατεθειμένος να κάνει τα πάντα προκειμένου να μη χάσει το «στήριγμά» του.

Άλλα βασικά σημάδια συναισθηματικής εξάρτησης περιλαμβάνουν:

  • την εξιδανίκευση του συντρόφου σας ή της σχέσης (σας κάνει να πιστεύετε ότι ήταν το καλύτερο που σας είχε συμβεί)
  • την πεποίθηση ότι η ζωή σας δεν έχει νόημα χωρίς αυτόν ή ότι θα μπορούσατε να κάνετε κακό στον εαυτό σας εάν η σχέση τελείωνε
  • την πεποίθηση ότι δεν μπορείτε να βρείτε την ευτυχία ή την ασφάλεια μόνοι σας
  • επίμονος φόβος απόρριψης
  • συνεχής ανάγκη για επιβεβαίωση
  • αισθήματα κενού και άγχους όταν περνάτε χρόνο μόνοι σας
  • έλλειψη αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης
  • αδυναμία να πάρετε αποφάσεις χωρίς τη βοήθεια ή τη συγκατάθεση του συντρόφου σας
  • αισθήματα ζήλιας ή κτητικότητας

Αποτελέσματα μιας εξαρτημένης σχέσης

Τα συναισθηματικά εξαρτημένα άτομα χρειάζονται συνήθως πολλή επιβεβαίωση και διαρκή υποστήριξη από τους συντρόφους τους, κάτι που καταντά κουραστικό από ένα σημείο και έπειτα.

Μπορείτε, για παράδειγμα, να ρωτάτε τακτικά τον σύντροφό σας:

• «Με αγαπάς;»

• «Σε ενοχλώ;»

• «Θέλεις πραγματικά να περάσεις χρόνο μαζί μου;»

• «Πώς σου φαίνομαι;»

• «Δεν θέλεις να χωρίσουμε, έτσι δεν είναι;»

Τα εξαρτημένα άτομα νιώθουν συχνά αισθήματα ανασφάλειας ή αμφιβολίας για τον εαυτό τους και χρειάζονται την έγκριση του συντρόφου τους για να νιώσουν καλά με τον εαυτό τους. Η συναισθηματική εξάρτηση λειτουργεί όπως κάθε εξάρτηση. Είναι σαν ένα ναρκωτικό που έχετε συνηθίσει να παίρνετε κι αν το κόψετε απότομα θα έχετε στερητικό σύνδρομο, όπως ακριβώς και στην περίπτωση των ναρκωτικών ουσιών.

Αυτός ο φόβος της έλλειψης χειραγωγεί απόλυτα τον εξαρτημένο και στις περισσότερες περιπτώσεις γίνεται έρμαιο στα χέρια του συντρόφου του, ο οποίος, αφού έχει κουραστεί πια να δίνει ξανά και ξανά συναισθηματική στήριξη και επιβεβαίωση στον άλλο, προσπαθεί με κάθε τρόπο να φύγει. Όμως ο εξαρτημένος καταλήγει να δέχεται οτιδήποτε κι αν κάνει ο σύντροφός του, γιατί ο φόβος της έλλειψής του ξεπερνά τα πάντα.

Είναι υγιής μια σχέση εξάρτησης και υποταγής;

Μια σχέση που έχει μέσα της τις λέξεις εξάρτηση και υποταγή δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να είναι μια υγιής σχέση. Πρόκειται για σχέση που δεν βασίζεται στην αμοιβαία αγάπη, την ερωτική έλξη, την κατανόηση, τον σεβασμό και τον έρωτα για τον άλλο αλλά μια σχέση συμφέροντος που αποσκοπεί να καλύψει το συναισθηματικό κενό και τις ανασφάλειες του εξαρτώμενου ατόμου.

Βέβαια τα εξαρτημένα άτομα δυσκολεύονται να παραδεχτούν, ακόμη κι αν το έχουν καταλάβει, ότι η σχέση τους είναι προβληματική.

Πώς να ξεπεράσεις μια εξαρτημένη σχέση;

Πρώτα απ’ όλα πρέπει να είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας και να παραδεχτείτε το γεγονός ότι βιώνετε μια εξαρτημένη σχέση. Για να σταματήσετε να είστε ένας εξαρτημένος σύντροφος θα πρέπει να δουλέψετε με τον εαυτό σας. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να έρθετε σε επαφή με τα συναισθήματά σας και να ανακτήσετε, βήμα-βήμα, τη χαμένη σας αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση. Μόνο τότε θα καταφέρετε να λειτουργείτε συναισθηματικά χωρίς να χρειάζεται να ακουμπάτε πάνω σε άλλους για να πάρετε στήριξη.  

Φυσικά, είναι απολύτως καλό και υγιές να στηρίζεσαι στους άλλους όταν αυτό είναι απαραίτητο, όμως είναι σημαντικό να γνωρίζεις ότι όταν στηρίζεσαι μονίμως στους άλλους, ειδικά όταν πρόκειται για την ερωτική σου σχέση, και όχι στα δικά σου πόδια κάποια στιγμή μπορεί να πέσεις και να βρεθείς στο κενό. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να αποκτήσεις αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση γιατί θα σε οδηγήσει στο να στηρίζεσαι κυρίως στον εαυτό σου.

Σχετικά άρθρα