Από πού περνάει τελικά ο έρωτας; Από το στομάχι ή από το smartphone;

«Αν αρχίζω από τον έρωτα, το κάνω γιατί ο έρωτας είναι για όλους – μάταια προσπαθούν να το αρνηθούν – η μεγάλη υπόθεση της ζωής». Μπωντλαίρ, 1994

Σ’αυτή τη ζωή, όλοι νιώθουμε την ανάγκη να ερωτευτούμε και να συνδεθούμε με πρόσωπα, επενδύοντας υλικά και συναισθηματικά σ’ αυτά. Ο έρωτας είναι ένα καθολικό ανθρώπινο φαινόμενο που προκύπτει από την ανάγκη επιβίωσης και αναπαραγωγής, ώστε να εξασφαλιστεί η διαιώνιση του είδους.

Τι γίνεται, όμως, τη σημερινή εποχή με τα dating apps και την ανεύρεση ερωτικών συντρόφων; Πώς βρίσκουμε ταίρι στο Tinder;

Όταν δημιουργούμε το προφίλ μας στο Tinder, καλούμαστε με τη χρήση της εικόνας και του γραπτού λόγου να δείξουμε σε ένα αφηρημένο κοινό υποψηφίων ποιοι είμαστε και τι θέλουμε. Επιλέγουμε να ανεβάσουμε τις φωτογραφίες στις οποίες νιώθουμε ωραίοι/-ες και με τις οποίες πιστεύουμε πως εύκολα θα προκύψουν ταιριάσματα. Επί της ουσίας, αυτό συμβαίνει επειδή σαν χρήστες του Tinder σκεφτόμαστε πώς θέλουμε να μας βλέπουν οι άλλοι άνθρωποι και για το λόγο αυτό προσαρμόζουμε την ταυτότητά μας στην ιδέα που έχουμε διαμορφώσει για το πώς μας αντιλαμβάνονται.

Βέβαια, θα μου πεις: «πώς γίνεται να δείχνεις έναν τόσο εξιδανικευμένο εαυτό, χωρίς να σκέφτεσαι ότι κάποια στιγμή θα δεις το άλλο πρόσωπο από κοντά;». Αυτό που εξηγεί αυτή την έντονη ωραιοποίηση του εαυτού, είναι το γεγονός ότι η φωτογραφία παίζει σημαντικό ρόλο στην πρώτη επιλογή καθενός, είναι αυτή που αντιπροσωπεύει το άτομο και βρίσκεται σε μια ανταγωνιστική αγορά με άλλες παρόμοιες.

Ο γραπτός λόγος που χρησιμοποιείται για την αυτοπαρουσίαση, φαίνεται να προκαλεί ομοιομορφία και τυποποίηση. Μερικά παραδείγματα, από προφίλ χρηστών στο Tinder:

Στην εποχή του «εγώ», του καταναλωτισμού και των τεράστιων κοινωνικών και τεχνολογικών αλλαγών, ο έρωτας αλλάζει μορφή και οι «πραγματικές» σχέσεις, αντικαθίστανται από τις εικονικές. Η διαμεσολαβημένη επικοινωνία οδηγεί τα άτομα να σκέφτονται περισσότερο τις σύντομες συνδέσεις κι έτσι τα ραντεβού μετατρέπονται σε μια ψυχαγωγική δραστηριότητα, όπου οι άνθρωποι θεωρούνται σε μεγάλο βαθμό αναλώσιμοι,

καθώς μπορεί κανείς πάντα να πατήσει “delete”, όπως επίσης μπορεί να επιστρέψει στην

«αγορά» του Tinder και να κάνει όσες βόλτες θέλει για «ψώνια».

Πλέον, μιας και το διαδίκτυο παίζει πρωταρχικό ρόλο ως προς τη σύναψη ερωτικών σχέσεων και μιας που η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων χρησιμοποιεί τα dating apps, μοιάζει σαν να προκύπτει ένα νέο είδος σχέσεων, οι οποίες ονομάζονται «σχέσεις τσέπης» και είναι στην ευχέρεια καθενός να τις βγάζει από την τσέπη όταν τις χρειάζεται, αλλά και να τις κρύβει όταν πια του είναι άχρηστες. Με δύο λόγια, «όταν η ποιότητα απογοητεύει, αναζητείται λύτρωση στην ποσότητα» (Bauman, 2003).

Πώς αποφασίζουμε να αποκαλύψουμε τον εαυτό μας σε κάποιον άλλον, ιδίως σε ένα εικονικό ρομαντικό περιβάλλον;

Αποκαλύπτω, σημαίνει ότι ξεσκεπάζω κάτι που ήταν κρυμμένο. Ένας σημαντικός παράγοντας για την αυτοαποκάλυψη είναι η έλξη. Συνήθως οι άνθρωποι αποκαλύπτουν τον εαυτό τους σε εκείνους που βρίσκουν ελκυστικούς (Brundage, Derlega & Cash 1976). Το Tinder, για παράδειγμα, λειτουργεί με την αρχή της αμοιβαίας έλξης· οι χρήστες μπορούν να συζητήσουν μεταξύ τους όταν και τα δύο άτομα έχουν δηλώσει το ενδιαφέρον τους, κάνοντας σάρωση προς τα δεξιά.

Ωστόσο, δεν αρκεί μόνο η αμοιβαία έλξη. Αυτό που καθησυχάζει κάποια άτομα και τα βοηθάει να λειτουργήσουν καλύτερα εντός δικτύου, είναι το γεγονός ότι με την γραπτή αλληλεπίδραση που αναπτύσσουν, μπορούν να έχουν τον έλεγχο και να ψάξουν στο διαδίκτυο να βρουν περισσότερα στοιχεία για το πρόσωπο που τα ενδιαφέρει, επαληθεύοντας την ταυτότητά του, μειώνοντας την αβεβαιότητά τους κι εν τέλει αποκαλύπτοντας περισσότερα στοιχεία και για τον δικό τους εαυτό.

Κάθε άτομο που βρίσκεται στο Tinder προσπαθεί να εμπνεύσει έλξη στο φύλο που απευθύνεται, είτε απλά και μόνο μέσω των φωτογραφιών που ανεβάζει στο προφίλ του, είτε μέσω της περιγραφής που επιλέγει να κάνει για τον εαυτό του, είτε μέσω των μηνυμάτων που στέλνει. Υπάρχουν, λοιπόν, άνθρωποι που δεν χρησιμοποιούν κάποια λεζάντα για να αυτοπαρουσιαστούν, αλλά δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη φωτογραφία τους, αφήνοντάς την να λειτουργήσει προς όφελός τους. Απ’ την άλλη, οι λεπτομέρειες και τα πολλά λόγια που γράφουν ορισμένα άτομα, λειτουργούν στην ουσία σαν τρόπος διαλογής των εν δυνάμει συντρόφων τους, αποκλείοντας μερικά από τα πιθανά ταιριάσματα που δεν ανταποκρίνονται στα θέλω τους και εξοικονομώντας χρόνο.

Όποιος μπαίνει στη διαδικασία να δημιουργήσει λογαριασμό σε κάποια πλατφόρμα γνωριμιών, όπως είναι το Tinder, είναι σαν να ανοίγεται μπροστά του ένα παράθυρο με μία μεγάλη ποικιλία ανθρώπων, τους οποίους υπό άλλες συνθήκες, δεν θα είχε την ευκαιρία να γνωρίσει και να αλληλεπιδράσει. Αφενός, το online dating δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να αξιολογήσουν κάποιον, πριν προβούν σε προσωπική συνάντηση, αφετέρου δε, η ανεντιμότητα και η παραποίηση των στοιχείων του εαυτού προκαλεί αρνητική εντύπωση για τη χρήση των διαδικτυακών ιστοτόπων γνωριμιών. Μάλιστα, η συστηματική εναλλαγή πολλών πιθανών συντρόφων οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο και η διαδικτυακή γνωριμία, μετά από κάποιο σημείο, καταλήγει να γίνεται κουραστική.

Κι αν καθίσουμε να σκεφτούμε τι είναι αυτό που μας οδηγεί, τελικά, στις διαδικτυακές ιστοσελίδες γνωριμιών, θα καταλήξουμε στα εξής:

  1. η αίσθηση ασφάλειας που παρέχει η διαμεσολάβηση της οθόνης
  2. η έλλειψη χρόνου για εξόδους
  3. η ανάγκη αναγνώρισης και η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης
  4. η αναζήτηση συντροφικότητας
  5. η ευκολία επικοινωνίας
  6. η περιπέτεια και η αναζήτηση σεξουαλικών συντρόφων
  7. η επιθυμία για περιστασιακό σεξ
  8. η διασκέδαση
  9. η σύνδεση
  10. η ανάπτυξη σχέσεων

Σχετικά άρθρα