«Πεινάς» για ένα άγγιγμα; Τι θα έλεγες για μία αληθινή αγκαλιά; Ποια είναι τα οφέλη του αγγίγματος; Ποιες οι αιτίες και ποιες οι συνέπειες του touch starvation;

Στον κόσμο που ζούμε, το διαδίκτυο και συγκεκριμένα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η ψηφιακή επικοινωνία παίζουν κυρίαρχο ρόλο στις ζωές μας. Βέβαια, από αυτά απουσιάζει η σωματική επαφή και καθώς οι διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις μεταφέρονται ολοένα και περισσότερο στο χώρο του διαδικτύου, το γεγονός αυτό προκαλεί το επωνομαζόμενο touch starvation, δηλαδή την στέρηση της αφής. 

Ποια είναι τα οφέλη της σωματικής επαφής, του αγγίγματος, της αγκαλιάς;

Το ανθρώπινο άγγιγμα είναι ένας τρόπος σύνδεσης και επικοινωνίας ανάμεσα στους ανθρώπους και από τη στιγμή που ερχόμαστε στη ζωή έχουμε ανάγκη την αγκαλιά της μαμάς για να αναπτύξουμε αισθήματα ασφάλειας, εμπιστοσύνης και καλής ψυχικής υγείας. Κατά το άγγιγμα εκκρίνονται στο αίμα μεγάλες ποσότητες ωκυτοκίνης, μιας χημικής ουσίας που συχνά αναφέρεται και ως η «ορμόνη της αγάπης», η οποία έχει να κάνει με το δέσιμο και τη μείωση του άγχους. Το άγγιγμα δεν ενισχύει απλά και μόνο τη συναισθηματική μας υγεία, αλλά παράλληλα συμβάλλει και στη σωματική υγεία, μειώνοντας τα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα και βελτιώνοντας τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ποιες είναι, όμως, οι αιτίες του touch starvation;

  1. Επικοινωνία μέσω διαδικτύου:

Τα γραπτά μηνύματα και η αλληλεπίδραση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχουν αντικαταστήσει τις πρόσωπο με πρόσωπο αλληλεπιδράσεις και παρόλο που η σύνδεση εντός δικτύου είναι ευκολότερη, η μη λεκτική έκφραση των συναισθημάτων απουσιάζει και τα κενά της επικοινωνίας προσπαθούν να καλυφθούν με τη χρήση των emojis.

  1. Κοινωνική απομάκρυνση:

Το touch starvation έφτασε στο αποκορύφωμά του με την πανδημία COVID-19, λόγω της οποίας οι άνθρωποι έπρεπε να απομονωθούν και να περιορίσουν τις συναναστροφές με τον υπόλοιπο κόσμο, χάνοντας έτσι κάθε ευκαιρία για σωματική εγγύτητα. Το κλείσιμο των καταστημάτων, η απομακρυσμένη εργασία και η κοινωνική απομόνωση συνέβαλαν σημαντικά στην ενίσχυση του φαινομένου αυτού.

  1. Πολυάσχολος τρόπος ζωής:

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής που χαρακτηρίζεται από υπερφορτωμένα προγράμματα και πολλές ώρες εργασίας αφήνει ελάχιστο χρόνο για προσωπικές επαφές. Καθώς οι άνθρωποι απορροφώνται από τις επαγγελματικές και προσωπικές τους ευθύνες, η σημασία της σωματικής επαφής καταλήγει να μένει παραμελλημένη.

Οι επιπτώσεις από την έλλειψη αγγίγματος:

  1. Επιβάρυνση της ψυχικής υγείας:

Η στέρηση αφής είναι άμεσα συνδεδεμένη με αυξημένα επίπεδα στρες, άγχους και κατάθλιψης. Ως απάντηση στο στρες, το σώμα μας παράγει μια ορμόνη που ονομάζεται κορτιζόλη. Αυτό μπορεί να προκαλέσει την αύξηση του καρδιακού μας ρυθμού, της αρτηριακής πίεσης, της μυϊκής έντασης και του ρυθμού της αναπνοής, με άσχημες συνέπειες για το ανοσοποιητικό και το πεπτικό σύστημα. Συνακόλουθα, επηρεάζεται η ποιότητα του ύπνου και αυξάνεται ο κίνδυνος για λοιμώξεις, επιδεινώνοντας κι άλλες ιατρικές παθήσης από τις οποίες πάσχει κανείς.

Μάλιστα, η μακροχρόνια έλλειψη αγγίγματος θα μπορούσε ακόμη και να προκαλέσει διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD).

  1. Μειωμένη ποιότητα σχέσεων:

Οι στενές σχέσεις μπορεί να υποφέρουν όταν παραμελείται το άγγιγμα. Η σωματική στοργή αποτελεί ζωτικό συστατικό των ρομαντικών σχέσεων και η απουσία αφής μπορεί να οδηγήσει σε συναισθήματα συναισθηματικής απόστασης και δυσαρέσκειας.

  1. Μειωμένη ενσυναίσθηση:

Έχει αποδειχθεί ότι το τακτικό σωματικό άγγιγμα ενισχύει την ενσυναίσθηση και την κατανόηση μεταξύ των ατόμων. Χωρίς αυτό το βασικό στοιχείο, η ικανότητα ενσυναίσθησης μπορεί να μειωθεί, επηρεάζοντας ενδεχομένως τις κοινωνικές σχέσεις και τη δυναμική της κοινότητας.

Πώς να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο του touch starvation;

  • Πρακτικές ενσυνείδητου αγγίγματος (Mindful Touch Practices):

Η εφαρμογή πρακτικών αγγίγματος στην καθημερινή ζωή, όπως η αγκαλιά με αγαπημένα μας πρόσωπα, το κράτημα του χεριού ή η ενασχόληση με δραστηριότητες όπως το μασάζ, μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του touch starvation. Αυτές οι σκόπιμες στιγμές σωματικής σύνδεσης μπορούν να συμβάλλουν στη συνολική μας ευημερία.

  • Τεχνολογική αποτοξίνωση:

Το να κάνουμε διαλείμματα από την ψηφιακή επικοινωνία και να περνάμε περισσότερο χρόνο με τα αγαπημένα μας πρόσωπα, εκτός δικτύου, μπορεί να βοηθήσει στο αίσθημα του touch starvation. Είναι σημαντικό να μπορούμε να καθορίζουμε όρια στη χρήση της οθόνης και να βάζουμε ως προτεραιότητα τις προσωπικές σχέσεις στο φυσικό μας περιβάλλον.

  • Δημιουργία ομάδων υποστήριξης:

Η δημιουργία και η προώθηση κοινοτήτων που εκτιμούν τη φυσική επαφή μπορεί να προσφέρει ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για τα άτομα που βιώνουν το φαινόμενο αυτό. Κάτι τέτοιο καθίσταται εφικτό είτε μέσω κοινωνικών λεσχών, είτε μέσω ομάδων υποστήριξης και κοινοτικών εκδηλώσεων, καθώς η δημιουργία χώρων όπου το άγγιγμα είναι αποδεκτό μπορεί να έχει θετικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία όλων μας.

Και τι γίνεται αν δεν μπορούμε να έρθουμε σε επαφή με ανθρώπους; Τι μπορούμε να κάνουμε για να καταπολεμήσουμε τις επιδράσεις του φαινομένου αυτού;

  • Βιντεοσυνομιλία:

Οι βιντεοκλήσεις φυσικά και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως το ανθρώπινο άγγιγμα, αλλά τουλάχιστον μας επιτρέπουν να αλληλεπιδρούμε οπτικά με τους άλλους και μας κάνουν να νιώθουμε καλύτερα.

  • Διαδικτυακή άσκηση: 

Τα μαθήματα γιόγκα ή γυμναστικής στο διαδίκτυο μας βοηθούν να αλληλεπιδράσουμε μέσα σε ένα κοινωνικό εικονικό περιβάλλον, δημιουργώντας ένα φιλικό κλίμα, ώστε να νιώθουμε λιγότερο μόνες.

  • Τραγούδι και χορός: 

Δραστηριότητες όπως αυτές μπορούν να ενισχύσουν τα επίπεδα της ωκυτοκίνης μας, ακόμη και όταν δεν μπορούμε να δούμε ανθρώπους.

  • Αλληλεπίδραση με τα κατοικίδια ζώα:

Αν και δεν είναι άνθρωποι, το παιχνίδι με το κατοικίδιό μας μπορεί να μας βοηθήσει να παραμείνουμε χαλαροί. Ακριβώς, επειδή αποτελεί μια μορφή αλληλεπίδρασης, θα μπορούσε να απαλύνει κάποια συμπτώματα του touch starvation, όπως μείωση του άγχους. Μελέτες, μάλιστα, δείχνουν ότι τα επίπεδα ωκυτοκίνης κορυφώνονται στους ιδιοκτήτες σκύλων όταν χαϊδεύουν τα κατοικίδιά τους.

Φαίνεται, λοιπόν, πως το touch starvation είναι ένα ζήτημα που ήρθε να μας απασχολήσει, τόσο λόγω της ψηφιακής σύνδεσης, όσο και λόγω της φυσική απομάκρυνσης από τον περίγυρό μας. Το να μπορούμε να αναγνωρίζουμε τη σημασία του αγγίγματος στη ζωή μας και να είμαστε εις θέσιν να το ενσωματώσουμε στη ζωή μας, είναι πολύ σημαντικό, καθώς υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να δούμε θετικές αλλαγές τόσο στην ψυχική μας υγεία, όσο και στην συναισθηματική και σωματική μας ευεξία. Για το λόγο αυτό, η καλλιέργεια μιας κουλτούρας που εκτιμά και δίνει προτεραιότητα στη γνήσια ανθρώπινη επαφή είναι ζωτικής σημασίας για την καταπολέμηση του touch starvation και την οικοδόμηση υγιέστερων και πιο ολοκληρωμένων υπάρξεων.

Σχετικά άρθρα