«To παιδί μου είναι 15 χρονών και δεν αγαπάει καθόλου το διάβασμα…τι έχω κάνει λάθος; Τι πρέπει να αλλάξω;»

«To παιδί μου είναι 15 χρονών και δεν αγαπάει καθόλου το διάβασμα. Κάθε φορά που πρέπει να διαβάσει θυμώνει και το κάνει με βαριά καρδιά. Δεν έχει καθόλου όρεξη, δυσανασχετεί και αυτό συμβαίνει και στο σχολείο. Πραγματικά αυτή η κατάσταση με ανησυχεί και επειδή είναι σε ηλικία που ξεκινάει την προετοιμασία για τις Πανελλαδικές προβληματίζομαι ακόμα περισσότερο. Δεν ξέρω τι λάθος έχω κάνει. Πώς μπορώ να το διαχειριστώ;»

Τι λένε οι ειδικοί:

Όπως είναι λογικό, οι γονείς επιθυμούν το καλύτερο για τα παιδιά τους και συχνά οραματίζονται ένα λαμπρό μέλλον και μία ακαδημαϊκή επιτυχία που ξεπερνά τα δικά τους επιτεύγματα. Ωστόσο, όταν οι γονείς προβάλλουν τις ανεκπλήρωτες προσδοκίες τους στα παιδιά τους, αυτό μπορεί να τους προκαλέσει μία έντονη και αδικαιολόγητη πίεση.

Είναι σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι τα παιδιά χρειάζονται μεν την καθοδήγηση των γονιών, αλλά παράλληλα θα πρέπει να νιώθουν ελεύθερα να εκφραστούν και να καταλάβουν τι είναι αυτό που τους αρέσει πραγματικά μέσα τους.

Φυσικά και παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο τα ερεθίσματα που λαμβάνει το παιδί μεγαλώνοντας στο εκάστοτε οικογενειακό περιβάλλον, αλλά δεν μπορούμε να λέμε στο παιδί μας ότι πρέπει να γίνει γιατρός, δασκάλα, χασάπης, κομμώτρια, ηλεκτρολόγος κλπ., μόνο και μόνο επειδή αυτό είναι το επάγγελμα του μπαμπά, της μαμάς, ή γενικά το όνειρο των γονιών.

Πολύ συχνά, όταν οι γονείς βλέπουν το παιδί τους να μην τα πηγαίνει καλά στο σχολείο, έρχονται σε αυτή τη δύσκολη θέση του απολογισμού και αναρωτιούνται τι λάθος έκαναν, γιατί το παιδί δεν διαβάζει;… Προφανώς όταν το παιδί μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου βλέπει τους γονείς του να εκτιμούν ιδιαιτέρως το διάβασμα και να επιλέγουν την αφοσίωση σε ένα βιβλίο αντί για την τηλεόραση, τότε οι πιθανότητες να αγαπήσει το διάβασμα και να τα πάει καλά στο σχολείο είναι αυξημένες. Αντιθέτως, όταν το παιδί

Υπάρχουν, λοιπόν, διάφοροι παράγοντες που συμβάλλουν στην επιτυχία ή τις δυσκολίες ενός παιδιού στο σχολείο.

Η επιρροή που ασκούν οι τεράστιες φιλοδοξίες των γονιών στην επίδοση των παιδιών

Οι στόχοι που δεν μπόρεσαν να εκπληρώσουν οι γονείς έρχονται να διαμορφώσουν τις προσδοκίες τους για τα παιδιά τους. Όταν οι γονείς επιβάλλουν τα ανεκπλήρωτα όνειρά τους στα παιδιά τους, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα στρες και άγχους για το παιδί. Αυτή η πίεση δεν βοηθάει το παιδί και μπορεί να είναι αντιπαραγωγική, οδηγώντας σε:

  • Αυξημένο άγχος: Τα παιδιά μπορεί να βιώνουν αυξημένο άγχος, φοβούμενα ότι θα απογοητεύσουν τους γονείς τους αν δεν ανταποκριθούν σε αυτές τις υψηλές προσδοκίες. Αυτό το άγχος μπορεί να μειώσει την ικανότητά τους να συγκεντρώνονται και να έχουν καλές επιδόσεις στο σχολείο.
  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση: Η συνεχής σύγκριση με ένα ανέφικτο ιδανικό μπορεί να βλάψει την αυτοεκτίμηση του παιδιού. Εάν τα παιδιά αισθάνονται ότι δεν μπορούν ποτέ να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των γονιών τους, μπορεί να εσωτερικεύσουν μια αίσθηση αποτυχίας, η οποία μπορεί να τα αποθαρρύνει.
  • Μειωμένα εσωτερικά κίνητρα: Όταν η έμφαση δίνεται σε αυτό που επιθυμούν οι γονείς και όχι σε αυτό που πραγματικά θέλει το παιδί, τότε αυτομάτως το ενδιαφέρον του παιδιού μειώνεται και δεν έχει μέσα του κάποιο κίνητρο να το κινητοποιεί και να το κρατάει σε εγρήγορση. Ως εκ τούτου, οι επιδόσεις του παιδιού μειώνονται και αρχίζει να αισθάνεται ότι κάνει αγγαρεία.

Παράγοντες που επηρεάζουν τις επιδόσεις των παιδιών:

  • Υποστηρικτική συμμετοχή από τους γονείς: Ενώ η υποστηρικτική συμμετοχή των γονιών μπορεί να ενισχύσει τις σχολικές επιδόσεις, η υπερβολική συμμετοχή ή η αυταρχική πίεση μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Είναι πολύ σημαντικό για τους γονείς να βρίσκουν μια ισορροπία, προσφέροντας πραγματική υποστήριξη στο παιδί τους, χωρίς να γίνονται αυταρχικοί και δεσποτικοί.
  • Σταθερό οικογενειακό περιβάλλον: Ένα σταθερό και υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον είναι απαραίτητο για την επιτυχία. Παράγοντες όπως η κοινωνικοοικονομική κατάσταση, το μορφωτικό επίπεδο των γονιών και η πρόσβαση σε εκπαιδευτικούς πόρους παίζουν σημαντικό ρόλο.
  • Μαθησιακές δυσκολίες: Οι μη διαγνωσμένες μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την ικανότητα ενός παιδιού να έχει καλές επιδόσεις στο σχολείο. Καταστάσεις όπως η δυσλεξία, η ΔΕΠΥ και άλλες γνωστικές διαταραχές απαιτούν σωστή διάγνωση και παρέμβαση για να βοηθηθεί το παιδί και να μπορέσει να επιτύχει.
  • Σχολικό περιβάλλον: Η ποιότητα του σχολείου και η σχέση δασκάλου-μαθητή είναι κρίσιμοι παράγοντες. Ένα ασφαλές, υποστηρικτικό και χωρίς αποκλεισμούς σχολικό περιβάλλον που ανταποκρίνεται στις ατομικές ανάγκες των μαθητών μπορεί να ευνοήσει την επιτυχία των παιδιών. Αντίθετα, αρνητικές εμπειρίες, όπως ο εκφοβισμός ή η κακή ποιότητα της διδασκαλίας, μπορούν να εμποδίσουν τη μάθηση ενός παιδιού.
  • Επιρροή των συνομηλίκων: Τα παιδιά επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τους συνομηλίκους τους. Οι θετικές σχέσεις με τους συνομηλίκους μπορούν να ενθαρρύνουν την ακαδημαϊκή επιτυχία, ενώ οι αρνητικές επιρροές μπορούν να οδηγήσουν σε κακές επιδόσεις. Η πίεση από τους συνομηλίκους και η επιθυμία να ενταχθούν στην ομάδα, μπορούν μερικές φορές να οδηγήσουν τα παιδιά να δίνουν προτεραιότητα στις κοινωνικές δραστηριότητες παρά στα μαθήματα.
  • Ψυχική υγεία: Θέματα ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και το στρες, μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά τις ακαδημαϊκές επιδόσεις ενός παιδιού. Είναι σημαντικό οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν αυτά τα ζητήματα και να παρέχουν την απαραίτητη υποστήριξη.

Τρόποι διαχείρισης και βελτίωσης:

  • Ρεαλιστικές προσδοκίες: Οι γονείς θα πρέπει να θέτουν ρεαλιστικούς και εφικτούς στόχους για τα παιδιά τους, λαμβάνοντας υπόψη τα μοναδικά δυνατά και αδύνατα σημεία τους. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους για την προσπάθεια που καταβάλουν και για την πρόοδο που κάνουν, ώστε να συμβάλλουν στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησής τους.
  • Ανοιχτή επικοινωνία: Η ανοιχτή και ειλικρινής επικοινωνία μεταξύ γονέων και παιδιών μπορεί να βοηθήσει το παιδί να νιώσει ασφάλεια και να εκφράσει τις ανησυχίες του και τους προβληματισμούς του. Οι γονείς πρέπει να ακούνε το παιδί τους και να καταλαβαίνουν τα ενδιαφέροντά του, ώστε να το καθοδηγήσουν με τον κατάλληλο τρόπο.
  • Υποστηρικτικό περιβάλλον: Η δημιουργία ενός υποστηρικτικού οικογενειακού περιβάλλοντος που εκτιμά την εκπαίδευση και την προσωπική ανάπτυξη είναι ένας ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει θετικά το παιδί. Η ενθάρρυνση και ο εορτασμός των επιτευγμάτων, όσο μικρά κι αν είναι, μπορούν να ενισχύσουν μια θετική στάση απέναντι στη μάθηση.
  • Επαγγελματική βοήθεια: Η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας για μαθησιακές δυσκολίες ή θέματα ψυχικής υγείας μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά. Η έγκαιρη παρέμβαση και η εξατομικευμένη υποστήριξη μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να ξεπεράσουν τις προκλήσεις και να βελτιώσουν τις σχολικές τους επιδόσεις.

Αυτό που έχει σημασία, λοιπόν, είναι να μπορεί ο γονιός να εμφυσήσει στο παιδί του την αγάπη για το διάβασμα από μικρή ηλικία, ώστε το παιδί σε κάθε ηλικία να μπορεί να ανταποκριθεί επιτυχώς στις σχολικές απαιτήσεις. Όταν το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί είναι υγιές, υποστηρικτικό και χωρίς πίεση, τότε είναι πολύ πιθανό να αναπτύξει ενδιαφέρον για το διάβασμα.

Σχετικά άρθρα