Ο θάνατος του 22χρονου που προσπάθησε να καταπιεί ολόκληρο ένα μπέργκερ, ενώ βρισκόταν με την παρέα του σε εστιατόριο στη Μεταμόρφωση, έχει συγκλονίσει την κοινή γνώμη. Ο νεαρός πνίγηκε, έμεινε για περισσότερα από δύο λεπτά χωρίς οξυγόνο και κατέληξε στο νοσοκομείο λίγες ημέρες αργότερα, παρά τις προσπάθειες των γιατρών.
Παρότι αρχικά έγινε λόγος για «challenge», η οικογένειά του το διέψευσε. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: πώς γίνεται ένας νέος άνθρωπος να φτάνει σε μια τόσο επικίνδυνη πράξη;
Η ανάγκη των νέων να αποδείξουν ότι «τα καταφέρνουν»
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι σε αυτή την ηλικία υπάρχει μια έντονη ανάγκη επιβεβαίωσης. Οι νέοι θέλουν να δείξουν ότι μπορούν, ότι ξεχωρίζουν, ότι δεν φοβούνται. Η παρέα λειτουργεί συχνά σαν καθρέφτης: μέσα από τα βλέμματα των φίλων νιώθουν ότι αποκτούν αξία.
H δυναμική της ομάδας πολλές φορές είναι αρκετή για να ωθήσει κάποιον σε υπερβολές.
Η πίεση της παρέας και η αίσθηση «δεν θα συμβεί σε μένα»
Οι νέοι συχνά πιστεύουν ότι μπορούν να ελέγξουν κάθε κατάσταση, ότι δεν θα πάθουν τίποτα, ότι ο κίνδυνος αφορά πάντα κάποιον άλλο.
Αυτό τους κάνει να δρουν αυθόρμητα, χωρίς να υπολογίζουν τις συνέπειες. Όταν υπάρχει γέλιο, χαλαρή διάθεση και μια πρόκληση στο τραπέζι, ο εγκέφαλος λειτουργεί περισσότερο με το συναίσθημα και λιγότερο με τη λογική.
Γιατί οι ακραίες πράξεις γίνονται «διασκέδαση»;
Η αναζήτηση έντασης και η ανάγκη για ιστορίες που θα μείνουν
Σε μια εποχή όπου όλα καταγράφονται, ανεβαίνουν στα social media και σχολιάζονται, οι νέοι πολλές φορές νιώθουν ότι χρειάζονται μια εμπειρία που θα ξεχωρίσει. Μπορεί να μην υπάρχει πάντα μία κάμερα ή πρόθεση για να γίνει κάτι viral, αλλά υπάρχει η ανάγκη για κάτι που θα συζητηθεί, μια πράξη που θα μείνει στην παρέα ως «ανάμνηση».
Αυτό συνδέεται με την ψυχαναλυτική ανάγκη του ανθρώπου να επιβεβαιώνει την παρουσία του μέσα από το βλέμμα των άλλων. Όσο πιο έντονη η πράξη, τόσο πιο έντονη και η επιβεβαίωση.
Πότε η ανάγκη για επιβεβαίωση γίνεται επικίνδυνη;
Όταν ένα άτομο δεν έχει σταθερά όρια μέσα του, είτε από την οικογένεια, είτε από τις εμπειρίες της ζωής του, μπορεί εύκολα να παρασυρθεί σε πράξεις που ξεπερνούν το ασφαλές πλαίσιο.
Η απουσία εσωτερικού φρένου οδηγεί σε συμπεριφορές που μοιάζουν ριψοκίνδυνες, αλλά συχνά γίνονται αυθόρμητα, χωρίς κακή πρόθεση. Η στιγμή εμφανίζεται σαν παιχνίδι, όχι σαν απειλή.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η δυσκολία στο να μπει «εσωτερικό φρένο» μπορεί να σχετίζεται και με βαθύτερα μοτίβα προσωπικότητας.
Για παράδειγμα, άτομα που βρίσκονται κοντά στην οριακή οργάνωση προσωπικότητας συχνά παλεύουν με ασταθή όρια, έντονη ανάγκη για επιβεβαίωση και παρορμητικές αντιδράσεις. Αυτό όμως αφορά μια πιο συγκεκριμένη και κλινική κατάσταση, που δεν χαρακτηρίζει τη συνηθισμένη συμπεριφορά των περισσότερων ανθρώπων. Οι περισσότεροι άνθρωποι εκδηλώνουν τέτοιες στιγμές λόγω συναισθηματικής ευαλωτότητας, έλλειψης σταθερών αναφορών ή πιεστικών εμπειριών, όχι λόγω κάποιας διαταραχής.
Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τους νέους;
Η λύση δεν είναι ο φόβος ή η επίπληξη. Αυτό που χρειάζεται είναι:
- ανοιχτή συζήτηση στην οικογένεια για τα όρια και τον κίνδυνο
- εκπαίδευση στις πρώτες βοήθειες, ώστε να μπορούν όλοι να αντιδράσουν σωστά
- καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης, ώστε οι νέοι να μην αναζητούν διαρκώς αποδείξεις για την αξία τους
- ενημέρωση για το πώς τα ακραία παιχνίδια και οι «προκλήσεις» μπορεί να γίνουν μοιραία και να έχουν τόσο άσχημη κατάληξη
Το ζητούμενο δεν είναι να φοβηθούν, αλλά να καταλάβουν ότι η ζωή δεν χρειάζεται αποδείξεις με κίνδυνο.
Ένα τραγικό περιστατικό που πρέπει να μας προβληματίσει
Ο θάνατος του 22χρονου δεν είναι απλώς μια είδηση. Είναι μια αφορμή να δούμε πιο βαθιά στη συμπεριφορά των νέων και στους λόγους που οδηγούν σε αυθόρμητες, επικίνδυνες πράξεις.
Οι νέοι δεν κάνουν ακραία πράγματα επειδή είναι «ανέμελοι» ή «απρόσεκτοι», αλλά γιατί βρίσκονται σε ένα στάδιο ζωής όπου η επιβεβαίωση, η παρέα και η ανάγκη «να ζήσουν την εμπειρία» έχουν τεράστια δύναμη.
Όταν δεν υπάρχει σωστή καθοδήγηση και γνώση, αυτό μπορεί να γίνει μοιραίο!
