Πολλοί άνθρωποι, συχνά χωρίς να το παραδέχονται ανοιχτά, κουβαλούν μέσα τους ένα συνεχές, σχεδόν αόρατο βάρος που έχει να κάνει με την αίσθηση ότι δεν ανήκουν πραγματικά πουθενά. Είναι αυτό το συναίσθημα πως, ακόμη κι όταν βρίσκεσαι ανάμεσα σε φίλους, συγγενείς ή συναδέλφους, κάτι μέσα σου μοιάζει να μένει στην άκρη, σαν να παρακολουθείς τη ζωή σου από απόσταση.

Δεν είναι απλώς μοναξιά, αλλά μια βαθύτερη αποξένωση, μια δυσκολία σύνδεσης που συχνά έχει ρίζες πολύ πιο παλιές απ’ όσο μπορούμε να φανταστούμε.

Γιατί γεννιέται η αίσθηση ότι «δεν ταιριάζω πουθενά»;

Το βίωμα της εσωτερικής αποξένωσης μπορεί να προκύψει από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες: από χρόνιο άγχος και χαμηλή αυτοεκτίμηση, μέχρι τραυματικές εμπειρίες ή ένα περιβάλλον που δεν μας αποδέχτηκε ποτέ για αυτό που πραγματικά είμαστε. Όταν κάποιος μεγαλώνει με το αίσθημα ότι πρέπει συνεχώς να προσαρμόζεται για να γίνει αρεστός, τότε η ενήλικη ζωή συχνά φέρνει ένα περίεργο κενό, όπου κάθε νέα σχέση μοιάζει σαν δοκιμασία, κάθε κοινωνική επαφή σαν πιθανότητα απόρριψης.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αποξένωση είναι το αποτέλεσμα μιας εσωτερικής προσπάθειας επιβίωσης.

Tο παιδί που δεν ένιωσε ότι το βλέπουν

Οι άνθρωποι που νιώθουν ξένοι με όλους, συχνά υπήρξαν κάποτε παιδιά που δεν ένιωσαν πως τα κατανοούσαν πραγματικά. Παιδιά που ίσως φάνταζαν «εύκολα», αλλά μέσα τους κουβαλούσαν ανάγκες που δεν ικανοποιήθηκαν ποτέ. Παιδιά που ένιωθαν ότι πρέπει να κρύβουν τα συναισθήματά τους για να μην επιβαρύνουν τους άλλους.

Αυτό μεταφέρεται αργότερα στην ενήλικη ζωή σαν μια μόνιμη αίσθηση μοναξιάς και τότε, ακόμη κι αν η πραγματικότητα έχει αλλάξει, η ψυχή συνεχίζει να λειτουργεί με τον ίδιο παλιό μηχανισμό: «Μην ανοιχτείς πολύ, θα πληγωθείς».

Ο αόρατος τοίχος: Όταν προστατεύεσαι τόσο πολύ, που κανείς δεν μπορεί να σε πλησιάσει

Πολλοί άνθρωποι που αισθάνονται «ξένοι» έχουν χτίσει γύρω τους έναν αόρατο, αλλά πολυ ισχυρό τοίχο προστασίας. Μπορεί να φαίνονται κοινωνικοί, ευγενικοί, ακόμη και χαμογελαστοί, όμως βαθιά μέσα τους δεν επιτρέπουν εύκολα σε κανέναν να πλησιάσει. Αυτός ο τοίχος δημιουργήθηκε για να τους προστατέψει από παλιές πληγές, μόνο που – όπως συμβαίνει με όλους τους τοίχους – προστατεύει, αλλά ταυτόχρονα απομονώνει.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, καθώς όσο περισσότερο φοβούνται την απόρριψη, τόσο λιγότερο συνδέονται και όσο λιγότερο συνδέονται, τόσο αυξάνεται η πεποίθηση ότι «δεν ανήκω πουθενά».

Η παγίδα της σύγκρισης: Όταν νομίζουμε ότι οι άλλοι τα έχουν όλα λυμένα

Στην εποχή των social media, η αίσθηση αποξένωσης γίνεται εντονότερη. Βλέπουμε εικόνες ανθρώπων που δείχνουν να έχουν δεμένες φιλίες, δεμένες οικογένειες, κοινωνικότητα, ενδιαφέρουσα ζωή. Κι ενώ ξέρουμε ότι αυτό που βλέπουμε δεν είναι πάντα αληθινό, δεν μπορούμε να αποφύγουμε τη σύγκριση.

Αυτό που συχνά ξεχνάμε είναι πως πολλοί από αυτούς που βλέπουμε ή θαυμάζουμε νιώθουν το ίδιο κενό, την ίδια αποξένωση, απλώς δεν την δημοσιεύουν. Επιλέγουν να δείξουν μόνο την ωραία πλευρά της ζωής τους.

Πώς μπορεί να αλλάξει αυτό; Μικρά, ανθρώπινα βήματα

Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι η κατανόηση. Η αποξένωση δεν εξαφανίζεται με το ζόρι και δεν διορθώνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Χρειάζεται χρόνο, φροντίδα και μια πιο τρυφερή σχέση με τον εαυτό μας.

1. Αναγνώρισε το συναίσθημα χωρίς ενοχή

Ρώτησε τον εαυτό σου: «Από πότε νιώθω έτσι; Πότε άρχισα να απομακρύνομαι;»

2. Δώσε χώρο στην αυθεντικότητα

Το ανήκειν δεν χτίζεται όταν προσπαθείς να μοιάσεις με όλους, αλλά όταν τολμάς να είσαι αυτό που πραγματικά είσαι. Να αφεθείς ελεύθερος και να είσαι ο εαυτός σου.

3. Δοκίμασε να ανοιχτείς λίγο στους άλλους

Μια ειλικρινής κουβέντα, το να μοιραστείς κάτι μικρό, το ν κάνεις μια σχέση που χτίζεται αργά και ήρεμα μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά.

4. Αναζήτησε υποστήριξη όταν χρειάζεται

Ένας ψυχολόγος μπορεί να βοηθήσει να κατανοήσεις τις βαθιές ρίζες της αποξένωσης και να σε καθοδηγήσει στο να χτίσεις πιο σταθερούς, ασφαλείς δεσμούς.

Το ανήκειν είναι ανθρώπινη σύνδεση

Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν ανήκει παντού και κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να «χωρέσει» σε κάθε ομάδα ή κάθε περιβάλλον. Το αίσθημα του ανήκειν γεννιέται όταν κάποιος μας βλέπει όπως είμαστε, όταν μας αποδέχεται χωρίς όρους, όταν μπορούμε να αφήσουμε για λίγο τους τοίχους κάτω.

Το σημαντικότερο όμως είναι κάτι βαθύτερο: Για να ανήκουμε κάπου, πρέπει πρώτα να αρχίσουμε να ανήκουμε στον εαυτό μας!