Ο Rudolph E. Tanzi, καθηγητής Νευρολογίας στο Χάρβαρντ και συνδιευθυντής του Κέντρου Henry and Allison McCance για την Υγεία του Εγκεφάλου στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, είναι ένας από τους κορυφαίους επιστήμονες παγκοσμίως στον τομέα της νόσου Αλτσχάιμερ. Ο ίδιος έχει συμβάλει στην ανακάλυψη τριών γονιδίων που σχετίζονται με τη νόσο και εδώ και χρόνια μελετά τρόπους προστασίας και ενίσχυσης του εγκεφάλου.
Το 2023 συνυπέγραψε μαζί με τον γκουρού της ολιστικής υγείας Ντίπακ Τσόπρα το βιβλίο «Super Brain», στο οποίο αμφισβητούν τους παραδοσιακούς περιορισμούς που αποδίδονται στη λειτουργία του ανθρώπινου νου.
«Ο εγκέφαλος μπορεί πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε»
Στο βιβλίο τους υποστηρίζουν oτι το δυναμικό του εγκεφάλου δεν εξαντλείται στη συνηθισμένη καθημερινή χρήση. Αντίθετα, ο άνθρωπος μπορεί συνειδητά να «διαμορφώσει» τον εγκέφαλό του, ενισχύοντας τη δημιουργικότητα, τη διαύγεια και τη συνολική ευεξία.
Όπως τονίζει ο Tanzi, η ποιότητα της ζωής μας συνδέεται άμεσα με την υγεία του εγκεφάλου: «Ο κόσμος σας μπορεί να είναι ένας νέος κόσμος ή ένας σταθερός κόσμος που βασίζεται εξ ολοκλήρου στην υγεία του εγκεφάλου σας. Οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν αυτό».
Το σχέδιο SHIELD για την υγεία του εγκεφάλου
Ο Tanzi έχει αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο μοντέλο παρέμβασης στον τρόπο ζωής, γνωστό ως SHIELD, το οποίο βασίζεται σε έξι βασικούς πυλώνες: ύπνο, διαχείριση στρες, κοινωνική αλληλεπίδραση, άσκηση, σωστή διατροφή και συνεχή μάθηση.
Στα 67 του χρόνια, αποδίδει στο μοντέλο αυτό τη σωματική και πνευματική του ευεξία: «Εργάζομαι περισσότερο και διασκεδάζω και ενθουσιάζομαι περισσότερο από ποτέ στη ζωή μου».
1. Ο ύπνος «καθαρίζει» τον εγκέφαλο
Συμφωνα με τον Tanzi, ο ύπνος παίζει καθ knowing ρόλο στην υγεία του εγκεφάλου. Κατά τη διάρκειά του δεν ενοποιούνται μόνο οι αναμνήσεις, αλλά απομακρύνονται και τοξίνες που, όπως εξηγεί, συνδέονται με την εμφάνιση του Αλτσχάιμερ.
Ο ίδιος κοιμάται τουλάχιστον επτά ώρες, αποφεύγοντας οθόνες μια ώρα πριν τον ύπνο. Αν δεν καταφέρει επαρκή νυχτερινό ύπνο, προτείνει έναν σύντομο μεσημεριανό.
2. Διαχείριση στρες και «σιωπή» του εσωτερικού διαλόγου
Ο Tanzi εκφράζει ανησυχία για τα αυξημένα επίπεδα στρες στη σύγχρονη ζωή, τα οποία οδηγούν στην απελευθέρωση κορτιζόλης, μιας ουσίας τοξικής για τον εγκέφαλο.
Για την αντιμετώπισή του προτείνει τον διαλογισμό: «Μπορείτε να καθίσετε αναπαυτικά, να κλείσετε τα μάτια σας και να αποτρέψετε απαλά λέξεις και προτάσεις από το να εισέλθουν στον εγκέφαλο… ό,τι σας έρχεται στο μυαλό είναι μια χαρά, αρκεί να μην ακούτε λέξεις».
Όπως λέει χαρακτηριστικά: «Είμαι πιο ενθουσιασμένος τώρα από ό,τι ήμουν στα 20 μου, επειδή δεν αφήνω πλέον τον εαυτό μου να αγχώνεται από λόγια και κοινωνικές απόψεις».
3. Οι φίλοι κάνουν καλό στον εγκέφαλο
Η κοινωνική επαφή είναι, σύμφωνα με τον Tanzi, βασικό «καύσιμο» για τον εγκέφαλο. Ακόμη και τα μηνύματα ή μια τηλεφωνική συνομιλία μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο.
«Αυτός είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προς όφελος του εγκεφάλου σας», σημειώνει.
4. Άσκηση: Νευρογένεση και καθυστέρηση του Αλτσχάιμερ
Η τακτική άσκηση διεγείρει τη δημιουργία νέων νευρικών κυττάρων και βοηθά στην απομάκρυνση της αμυλοειδούς τοξίνης. Μελέτη του Mass General που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine δείχνει ότι κάθε 1.000 βήματα την ημέρα μπορούν να καθυστερήσουν την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ κατά ένα έτος.
Ο ίδιος γυμνάζεται σχεδόν καθημερινά, είτε σε ποδήλατο γυμναστικής είτε με περπάτημα.
5. Η μάθηση κρατά τον εγκέφαλο ζωντανό
Η συνεχής εκμάθηση νέων πραγμάτων, τονίζει, προστατεύει από τη γνωστική παρακμή. Ο Tanzi παίζει μουσική, διαβάζει, παρακολουθεί ντοκιμαντέρ και ακούει podcast.
6. Διατροφή που «θρέφει» το μικροβίωμα
«Αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα… να τρώτε με τρόπο που να κάνει τα βακτήρια στο μικροβίωμά σας ευτυχισμένα», λέει. Όταν το μικροβίωμα βρίσκεται σε ισορροπία, παράγει ουσίες που καθαρίζουν τις αμυλοειδείς πλάκες και μειώνουν τη νευροφλεγμονή.
Ο Tanzi ακολουθεί κυρίως μεσογειακή, σχεδόν vegan διατροφή: «Είμαι κυρίως vegan, αλλά αν υπάρχει μια καλή πίτσα θα τη φάω».
Για σνακ επιλέγει φρούτα, ξηρούς καρπούς και σπόρους, εξηγώντας πως «τα βακτήρια στο έντερό μας λατρεύουν ό,τι είναι τραγανό που δεν είναι πατατάκια».
