«Πώς βοηθάς ένα παιδί να περάσει από την αθωότητα στην πραγματικότητα ενός κόσμου που δεν είναι πάντα ασφαλής ή δίκαιος;»
Ο Ουγγρο-Καναδός γιατρός, ομιλητής και συγγραφέας, Γκαμπόρ Ματέ, δίνει μια απάντηση που δεν βασίζεται στον έλεγχο του εξωτερικού κόσμου, αλλά στη δύναμη της σχέσης. Δεν μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά από τις δυσκολίες της ζωής, μπορούμε ομως να τους δώσουμε την εσωτερική ασφάλεια που θα τα βοηθήσει να τις αντιμετωπίσουν.
Ο κόσμος δεν θα γίνει ποτέ απόλυτα ασφαλής
Ο κόσμος ήταν πάντα απαιτητικός και γεμάτος προκλήσεις. Κάθε γενιά μεγάλωσε με τους δικούς της φόβους και αβεβαιότητες. Αυτό που καθορίζει, όμως, το πώς θα σταθεί ένα παιδί απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις δεν είναι τόσο οι ίδιες οι δυσκολίες, αλλά το εάν μέσα του έχει καλλιεργηθεί ένα αίσθημα σταθερότητας και εμπιστοσύνης. Η αληθινή ασφάλεια δεν προέρχεται από το να εξαλείψουμε κάθε κίνδυνο, αλλά από το να βοηθήσουμε το παιδί να νιώθει οτι μπορεί να τα καταφέρει.
Πώς γεννιέται η αυτοπεποίθηση ενός παιδιού
Σύμφωνα με τον Γκαμπόρ Ματέ, η βάση αυτής της εσωτερικής ασφάλειας είναι η σχέση με τους γονείς και τους σημαντικούς ενήλικες της ζωής του παιδιού. Όταν ένας γονιός είναι παρών, συναισθηματικά διαθέσιμος, ήρεμος και αυθεντικός, τότε το παιδί λαμβάνει ένα βαθύ και σταθερό μήνυμα: «Είσαι αποδεκτός όπως είσαι. Σε βλέπω. Σε ακούω.» Αυτή η εμπειρία, που επαναλαμβάνεται καθημερινά μέσα από μικρές στιγμές σύνδεσης, χτίζει σιγά-σιγά την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση του παιδιού.
Η αυτοπεποίθηση δεν δημιουργείται με συνεχείς συμβουλές, ούτε με υπερβολική προστασία, ούτε με διαρκή έλεγχο. Δημιουργείται όταν το παιδί νιώθει ότι ανήκει κάπου και ότι η αξία του δεν εξαρτάται από τις επιδόσεις ή την τελειότητά του. Μέσα σε μια ασφαλή σχέση, το παιδί μαθαίνει να εμπιστεύεται όχι μόνο τους άλλους, αλλά και τον εαυτό του. Αυτή η εμπιστοσύνη είναι που του επιτρέπει να δοκιμάσει, να αποτύχει, να ξανασηκωθεί και να προχωρήσει.
Η δύναμη του παραδείγματος
Οι γονείς συχνά αναρωτιούνται αν πρέπει να «διδάξουν» στα παιδιά τους πώς να είναι δυνατά. Στην πραγματικότητα, η δύναμη δεν μεταδίδεται με λόγια, αλλά με παράδειγμα και με παρουσία. Όταν το παιδί μεγαλώνει δίπλα σε έναν ενήλικα που διαχειρίζεται τις δυσκολίες με ψυχραιμία, που παραδέχεται τα λάθη του και που παραμένει συναισθηματικά διαθέσιμος, τότε μαθαίνει μέσα από την εμπειρία τι σημαίνει ανθεκτικότητα.
Το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να δώσει ένας γονιός
Δεν μπορούμε να κάνουμε τον κόσμο λιγότερο απαιτητικό. Μπορούμε όμως να μεγαλώσουμε παιδιά που αισθάνονται ότι έχουν μέσα τους τα εφόδια για να σταθούν απέναντι σε αυτόν τον κόσμο και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό δώρο· να τους χαρίσουμε ρίζες βαθιές, ώστε αργότερα να μπορέσουν να ανοίξουν τα φτερά τους με εμπιστοσύνη.
Αυτή η εσωτερική ασφάλεια είναι το πιο πολύτιμο εφόδιο που μπορούν να δώσουν οι γονείς στο παιδί τους, ωστε να αντιμετωπίσει κάθε πρόκληση, να δοκιμάσει, να αποτύχει και να ξανασηκωθεί, χωρίς να χάσει την πίστη στον εαυτό του.
