Η σεξουαλική ζωή δεν έχει «ημερομηνία λήξης», παρότι γύρω από αυτή – ειδικά στις μεγαλύτερες ηλικίες – εξακολουθούν να υπάρχουν στερεότυπα και οι άνθρωποι να «κρύβονται».
«Μέχρι πότε παραμένει ζωντανή η σεξουαλική ικανότητα και στον άντρα και στη γυναίκα;»
Στο ερώτημα απαντάει ο ψυχίατρος-παιδοψυχίατρος και ψυχαναλυτής Αθανάσιος Αλεξανδρίδης:
«Πρώτα – πρώτα, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινής, η σεξουαλική ζωή των ηλικιωμένων είναι ταμπού ακόμη. Πολλοί ηλικιωμένοι έχουν επιθυμίες ή και σεξουαλική ζωή και δεν τολμούν το πουν.
Πιο συγκεκριμένα, το ταμπού είναι το εξής που ακούμε πολύ συχνά: “τώρα γέροι άνθρωποι, να τους ενδιαφέρει αυτό το πράγμα…δεν απέκτησαν τη σοφία για να χαίρονται περισσότερο τα άλλα πράγματα της ζωής…γιατί να μην παίξουνε με τα εγγονάκια τους…να καλλιεργήσουν έναν κήπο…”
Προσωπικά έτυχε να έρθουν στο ιατρείο μου άνθρωποι μεγάλης ηλικίας – κυρίως γυναίκες – λόγω μιας κατάθλιψης ή επειδη μπορεί, για παράδειγμα, να είχαν χάσει το σύντροφό τους ή μπορεί να είχαν περάσει έναν καρκίνο ή κι έναν δεύτερο χωρίς να το περιμένουν και όταν αρχίσαμε να δουλεύουμε με πολύ πλάγιο τρόπο και με πολύ τακτ, μια από αυτές τις γυναίκες προσπαθούσε να δει αν με γοητεύει, αν την βλέπω και σαν γυναίκα και άφησε να εννοηθεί ότι τώρα δεν γίνεται κάτι μεταξύ μας λόγω θεραπευτικής σχέσης και λόγω διαφοράς ηλικίας, αλλά όπως είπε “αν είχαμε συναντηθεί νεότεροι σίγουρα θα σας διεκδηκούσα και ίσως να σας κατακτούσα”. Αυτό την ενεργοποίησε πάρα πολύ ψυχικά αυτή τη γυναίκα.
Άρα το ερωτικό κάπως αυτονομείται και αυτό το οποίο διεκδικούν και έχουν δικαίωμα να το διεκδικούν οι ηλικιωμένοι είναι το ερωτικό, δηλαδή ότι μπορούν να είναι ερωτικοί άνθρωποι και να τους αναγνωρίζεται αυτό το δικαίωμα.
Κάποιοι που μπορούν, φυσικά και πρέπει να μπορούν να ικανοποιήσουν και το σεξουαλικό. Όμως, νομίζω ότι το κάνουν κρυφά, γιατί φοβούνται πάρα πολύ τα παιδιά τους, τα εγγόνια τους, τι θα πει η κοινωνία (“βρομόγερος και βρομόγρια”), χωρίς να σκεφτούμε ότι αν τα πράγματα πάνε καλά κι εμείς θα βρεθούμε σε αυτή τη θέση. Αν έχουμε την τύχη, γιατί είναι και μια τύχη να φτάσεις μέχρι τα 80, θα είναι πολύ δύσκολο να παραιτηθούμε όσο υπάρχει φυσική δυνατότητα· αν δεν υπάρχει φυσική δυνατότητα, τότε πιο έυκολα το εγκαταλείπεις.»
Όπως προκύπτει και από την τοποθέτηση του ειδικού, η σεξουαλικότητα δεν εξαφανίζεται με την ηλικία. Η ανάγκη για εγγύτητα, τρυφερότητα και επιβεβαίωση παραμένει ζωντανή και αποτελεί βασικό κομμάτι της ανθρώπινης φύσης.
Παράλληλα, γίνεται σαφές ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο συχνά δεν είναι το σώμα, αλλά οι κοινωνικές αντιλήψεις και τα ταμπού που συνοδεύουν την τρίτη ηλικία. Η αποδοχή αυτής της πλευράς της ζωής, χωρίς ενοχές ή φόβο κριτικής, είναι καθοριστική για την ψυχική ισορροπία και την ποιότητα ζωής.
Τελικά, η σεξουαλική ικανότητα δεν ορίζεται αποκλειστικά από την ηλικία, αλλά από έναν συνδυασμό σωματικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων και, πάνω απ’ όλα, από το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να συνεχίζει να νιώθει και να εκφράζεται ερωτικά σε κάθε στάδιο της ζωής του.
