Μια νέα παραλλαγή της COVID-19, γνωστή ως BA.3.2 ή «Cicada» («Τζίτζικας»), έχει αρχίσει να απασχολεί τις διεθνείς υγειονομικές Αρχές, καθώς καταγράφεται πλέον σε ολοένα και περισσότερες χώρες. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, το συγκεκριμένο στέλεχος έχει εντοπιστεί σε περισσότερες από 20 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) αναφέρουν ότι η παρουσία της παραλλαγής αυξάνεται σταδιακά στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει συμπεριλάβει την Cicada στη λίστα των «παραλλαγών υπό παρακολούθηση».

Πότε εμφανίστηκε για πρώτη φορά

Η BA.3.2 δεν αποτελεί ένα εντελώς νέο στέλεχος. Εντοπίστηκε αρχικά στη Νότια Αφρική τον Νοέμβριο του 2024, ωστόσο για μεγάλο χρονικό διάστημα κυκλοφορούσε σε σχετικά χαμηλά επίπεδα.

Η εικόνα άλλαξε από τα τέλη του 2025, όταν άρχισε να εμφανίζεται πιο συχνά σε διάφορες περιοχές του κόσμου, γεγονός που οδήγησε τους επιστήμονες να την παρακολουθούν πιο στενά.

Γιατί ονομάστηκε «Τζίτζικας»

Το παρατσούκλι «Cicada» δεν επιλέχθηκε τυχαία. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η ονομασία παραπέμπει στο έντομο τζίτζικας, το οποίο εμφανίζεται μαζικά μετά από μεγάλες περιόδους «σιωπής».

Με παρόμοιο τρόπο, η συγκεκριμένη παραλλαγή φαίνεται ότι παρέμεινε για μεγάλο διάστημα σε χαμηλά επίπεδα κυκλοφορίας, πριν επανεμφανιστεί πιο έντονα και αρχίσει να τραβά την προσοχή των επιστημόνων.

Πόσο έχει εξαπλωθεί

Η BA.3.2 έχει ήδη καταγραφεί σε πολλές περιοχές της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ σε ορισμένες περιοχές φαίνεται να αντιστοιχεί ακόμη και στο 30% των καταγεγραμμένων κρουσμάτων.

Παρά την αυξημένη παρουσία της, μέχρι στιγμής δεν έχει εξελιχθεί στο κυρίαρχο στέλεχος του ιού. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία πως μεταδίδεται ευκολότερα από άλλες παραλλαγές που ήδη κυκλοφορούν.

Ωστόσο, αυτό που προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον στους επιστήμονες είναι ο μεγάλος αριθμός μεταλλάξεων που φέρει. Η BA.3.2 διαθέτει περίπου 70 έως 75 μεταλλάξεις, κάτι που θεωρητικά θα μπορούσε να της επιτρέψει να παρακάμπτει σε κάποιο βαθμό την ανοσία από προηγούμενη νόσηση ή εμβολιασμό.

Όπως σημειώνουν τα CDC, η παρακολούθηση της συγκεκριμένης παραλλαγής «παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την πιθανότητα να διαφεύγει της ανοσίας».

Είναι πιο επικίνδυνη;

Παρά τις ανησυχίες που προκαλεί ο μεγάλος αριθμός μεταλλάξεων, τα μέχρι στιγμής δεδομένα θεωρούνται καθησυχαστικά.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως η παραλλαγή «Τζίτζικας» προκαλεί πιο σοβαρή νόσηση ή οδηγεί σε περισσότερες νοσηλείες σε σχέση με άλλα στελέχη του κορωνοϊού.

Αν και η γενετική της διαφοροποίηση δημιουργεί θεωρητικές ανησυχίες, μέχρι στιγμής δεν έχει συνδεθεί με πιο επιθετική μορφή της νόσου ούτε με νέα μεγάλη έξαρση της πανδημίας.

Παράλληλα, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα, καθώς πρόκειται για ένα σχετικά νέο στέλεχος και απαιτείται περαιτέρω παρακολούθηση.

«Σαν να καταπίνεις καρφιά»: Τα βασικά συμπτώματα

Τα συμπτώματα που προκαλεί η BA.3.2 φαίνεται να είναι παρόμοια με εκείνα άλλων παραλλαγών του κορωνοϊού.

Τα πιο συνηθισμένα περιλαμβάνουν:

• ρινική καταρροή ή συμφόρηση
• πονοκέφαλο
• έντονη κόπωση
• φτέρνισμα
• πονόλαιμο
• βήχα
• αλλαγές στη γεύση ή την όσφρηση

Ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν ιδιαίτερα έντονο πονόλαιμο, περιγράφοντας την αίσθηση «σαν να καταπίνεις καρφιά».

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η νόσος εμφανίζεται με ήπια έως μέτρια συμπτώματα, τα οποiα υποχωρούν με ξεκούραση και υποστηρικτική αγωγή.

Τι ισχύει για τα εμβόλια

Η αποτελεσματικότητα των εμβολίων απέναντι στη συγκεκριμένη παραλλαγή παραμένει αντικείμενο μελέτης.

Οι πολλές μεταλλάξεις της BA.3.2 ενδέχεται να μειώνουν την προστασία έναντι της μόλυνσης, ωστόσο οι ειδικοί τονίζουν ότι τα υπάρχοντα εμβόλια εξακολουθούν να παρέχουν ισχυρή προστασία από σοβαρή νόσηση και θάνατο.

Τanto τα CDC οσο και ο ΠΟΥ επισημαίνουν ότι οι ετήσιες επικαιροποιήσεις των εμβολίων μπορούν στο μέλλον να ενσωματώσουν και προστασία έναντι της συγκεκριμένης παραλλαγής.

Οι βασικές οδηγίες προστασίας

Οι συστάσεις των ειδικών παραμένουν ίδιες με εκείνες που ισχύουν γενικότερα για την πρόληψη της COVID-19:

• παραμονή στο σπίτι όταν υπάρχουν συμπτώματα
• χρήση μάσκας σε κλειστούς και πολυσύχναστους χώρους
• καλός αερισμός των εσωτερικών χώρων
• διενέργεια τεστ όταν εμφανίζονται συμπτώματα
• ενημέρωση για εμβολιασμό και αναμνηστικές δόσεις

Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται κυρίως για ευάλωτες ομάδες, οπως άτομα άνω των 65 ετών ή όσους πάσχουν από υποκείμενα νοσήματα.