Η Ελλάδα εισέρχεται σε τροχιά εφαρμογής ενός νέου αυστηρού πλαισίου που περιορίζει την πρόσβαση παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ορίζοντας της πλήρους ισχύος είναι η 1η Ιανουαρίου 2027. Σε μια από τις πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον, τα αποκαλυπτήρια της οποίας έγιναν από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, άνοιξε ένας κύκλος συζητήσεων που οδηγεί σε ένα και μόνο συμπέρασμα: ότι η ανεξέλεγκτη χρήση των social media αλλά και η έκθεση τους στον κόσμο ενός διαδικτυακού περιβάλλοντος χωρίς κανόνες, απομακρύνει τα παιδιά από ένα περιβάλλον φυσικό και ανθρώπινο.
Ευρωπαϊκή στρατηγική για την προστασία των παιδιών
Η ρύθμιση εντάσσεται στη συνολική ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο και συνδέεται άμεσα με τον Digital Services Act, ο οποίος διαμορφώνει τους κανόνες λειτουργίας των ψηφιακών πλατφορμών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η παρέμβαση, όπως τόνισαν και οι υπουργοί Άκης Σκέρτσος (Επικρατείας), Άδωνις Γεωργιάδης (Υγείας) και Δημήτρης Παπαστεργίου (Ψηφιακής Διακυβέρνησης), δεν έρχεται να καλύψει ένα θεωρητικό κενό, αλλά να απαντήσει σε μια ήδη διαμορφωμένη πραγματικότητα: την εκτεταμένη παρουσία των παιδιών στο διαδίκτυο.
Τέλος η πρόσβαση για κάτω των 15 σε Facebook, Instagram και TikTok
Απο το 2027, ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok.
Ωστοσο, η εφαρμογή του μέτρου δεν θα είναι αιφνίδια, καθώς δεν προβλέπεται αυτόματη διαγραφή υφιστάμενων λογαριασμών, αλλά μια σταδιακή διαδικασία προσαρμογής.
Έλεγχος ηλικίας και ευθύνη των πλατφορμών
Κεντρικός πυλώνας του νέου συστήματος είναι η ανάπτυξη και υποχρεωτική χρήση αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας. Οι πλατφόρμες καλούνται να εφαρμόσουν τεχνολογικά εργαλεία που θα διασφαλίζουν ότι οι χρήστες πληρούν το ηλικιακό όριο.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η διαδικασία επανεπαλήθευσης, μέσω της οποίας θα εντοπίζονται λογαριασμοί με ψευδή στοιχεία.
Ποιοι φορείς αναλαμβάνουν τον έλεγχο
Ο ρόλος του κράτους επικεντρώνεται στην εποπτεία και τον συντονισμό. Στην Ελλάδα, τον έλεγχο της εφαρμογής αναλαμβάνουν η ΕΕΤΤ, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Καθοριστική είναι και η συμβολή του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο προωθεί εργαλεία όπως το KidsWallet για επιβεβαίωση ηλικίας και γονικό έλεγχο.
Ο ρόλος της οικογένειας παραμένει καθοριστικός
Η νέα ρύθμιση δεν λειτουργεί ως «ψηφιακή απαγόρευση». Αντιθετα, ενισχύει τον ρόλο των γονέων, δίνοντάς τους εργαλεία ελέγχου.
Παράλληλα, αναδεικνύεται η σημασία της επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια, καθως η τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη σωστή διαπαιδαγώγηση.
Οι κίνδυνοι των social media για τα παιδιά
Η ανάγκη για την παρέμβαση αυτή στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα που δείχνουν οτι η υπερβολική χρήση των social media συνδέεται με:
- αυξημένο άγχος και κατάθλιψη
- διαταραχές ύπνου
- κοινωνική απομόνωση
- διαδικτυακή παρενόχληση
Ο ψηφιακός εθισμός αναγνωρίζεται πλέον ως ζήτημα δημόσιας υγείας.
Αυστηρές κυρώσεις για τις πλατφόρμες
Το πλαίσιο συνοδεύεται απο αυστηρό σύστημα κυρώσεων για τις εταιρείες που δεν θα συμμορφωθούν, με πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν έως και το 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών.
Πότε τίθεται σε ισχύ το μέτρο
Το χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνει:
- διαβούλευση μέσα στο 2026
- ψήφιση της ρύθμισης εντός του έτους
- πλήρη εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2027
Η αλλαγή αυτή αναμένεται να περιορίσει το «scroll χωρίς όρια» και να λειτουργήσει ως μια ουσιαστική «ψηφιακή ασπίδα» για τα παιδιά.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ