Πολλές φορές, στις συζητήσεις με άντρες – είτε πρόκειται για συντρόφους, φίλους, αδέλφια ή συναδέλφους – παρατηρεί κανείς ότι δυσκολεύονται να μιλήσουν πραγματικά για όσα έχουν ζήσει. Για τα παιδικά τους χρόνια, τις ανασφάλειες, τους φόβους, τις πληγές ή τις εμπειρίες που τους σημάδεψαν. Ακόμα κι όταν θέλουν να ανοιχτούν, συχνά σταματούν στη μέση μιας πρότασης, αλλάζουν θέμα ή προσπαθούν να το “ρίξουν στην πλάκα”. Γιατί όμως;

Για χρόνια, πολλοί άντρες μεγάλωσαν με την ιδέα ότι η ευαισθησία είναι αδυναμία και ότι το να μιλάς για τα συναισθήματά σου δεν ταιριάζει με την εικόνα του «δυνατού άντρα». Έμαθαν να κρατούν μέσα τους όσα τους βαραίνουν, να αντέχουν σιωπηλά και να μη ζητούν βοήθεια. Αυτό όμως είχε συχνά ως αποτέλεσμα να δυσκολεύονται αργότερα να εκφραστούν ακόμα και στους πιο κοντινούς τους ανθρώπους.

Τι λέει ο παιδοψυχίατρος-ψυχίατρος και ψυχαναλυτής Θανάσης Χατζόπουλος:

«Νομίζω ότι αυτό σιγά σιγά αλλάζει. Προηγουμένως ήταν οι κοινωνικοί λόγοι γύρω από το τι σημαίνει για την ελληνική κοινωνία του ’60, του ’70, του ’80, του ’90 να είναι κανείς άντρας. Σημαίνει ότι δεν μπαίνω εύκολα σε διάλογο, σημαίνει αποφασίζω και διατάζω, σημαίνει “είμαι ο πατριάρχης” και αυτό θεωρώ ότι αλλάζει, αλλά σίγουρα έχουμε πολύ δρόμο ακόμα, με την ένοια ότι οι άντρες χρειάζεται να επενδύσουν στο λόγο και έξω από την πολιτική. Δηλαδή να τον επενδύσουν στις διαπροσωπικές σχέσεις, στις φιλικές σχέσεις, γιατί πριν από είκοσι – τριάντα χρόνια υπήρχαν καφενεία όπου γινόταν μια συζήτηση ή δεν γινόταν καμία συζήτηση. Ο καθένας ήταν στην γωνία του μόνος του (μιλάμε για καφενεία αντρικού τύπου) και ο καθένας ήταν στη σιωπή του.

Προσωπικά θεωρώ ότι αυτοί οι άντρες υπέφεραν πάρα πολύ και δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένοι έτσι όπως ήταν, αλλά τους είχε επιβληθεί αυτού του είδους η στάση, δηλαδή ότι αυτό σημαίνει να είναι κάποιος άντρας. Ήταν του τύπου “οι άντρες δεν κλαίνε”, “οι άντρες δεν μιλάνε”, “οι άντρες δεν εκμυστηρεύονται”, αυτά τα κάνουν μόνο οι γυναίκες. Εξού και παλιότερα η καλλιέργεια του λόγου περνούσε στον προφορικό λόγο κυρίως μέσα από τις γυναίκες. Ήταν μια κοινωνία που ήταν κατά κάποιον τρόπο οργανωμένη με αυτόν τον τρόπο, με τους άντρες στη θέση του σιωπηλού μάρτυρα.

Σήμερα, τα πράγματα αλλάζουν σταδιακά. Όλο και περισσότεροι άντρες αρχίζουν να μιλούν ανοιχτά για την ψυχική υγεία, τις δυσκολίες, τις τραυματικές εμπειρίες και τα συναισθήματά τους. Ωστόσο, για πολλούς αυτό παραμένει μια δύσκολη διαδικασία, γιατί έρχονται αντιμέτωποι με πρότυπα και αντιλήψεις που κουβαλούν από την παιδική ηλικία.

Το να μπορεί ένας άνθρωπος να μιλήσει για όσα νιώθει χρειάζεται θάρρος, εμπιστοσύνη και συναισθηματική ωριμότητα. Η μεγαλύτερη δύναμη βρίσκεται στο να μπορεί κάποιος να είναι αληθινός χωρίς φόβο και χωρίς ντροπή.