Μια νέα θεραπεία που βρίσκεται σε στάδιο κλινικών δοκιμών δημιουργεί αισιοδοξία για ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο, οι οποίοι δεν ανταποκρίνονται πλέον στις διαθέσιμες θεραπείες. Οι επιστήμονες κάνουν λόγο για εντυπωσιακά αποτελέσματα, καθώς η νέα αντικαρκινική ένεση κατάφερε σε ορισμένες περιπτώσεις να εξαφανίσει πλήρως τους όγκους.
Η διεθνής μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 11 χώρες και αφορούσε ασθενείς των οποίων η νόσος είχε εξαπλωθεί ή επανεμφανιστεί, ενώ είχε καταστεί ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία.
Εντυπωσιακά αποτελέσματα σε ασθενείς με περιορισμένες επιλογές
Η θεραπεία, γνωστή ως αμιβανταμάμπη (amivantamab), οδήγησε σε συρρίκνωση των όγκων σε περισσότερους από έναν στους τρεις ασθενείς που συμμετείχαν στη μελέτη. Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις τα αποτελέσματα έγιναν εμφανή μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες.
Ο Κέβιν Χάρινγκτον, καθηγητής Βιολογικών Θεραπειών Καρκίνου στο Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο (ICR) του Λονδίνου, δήλωσε:
«Πρόκειται για πρωτοφανώς ισχυρές αποκρίσεις σε ασθενείς των οποίων η νόσος έχει καταστεί ανθεκτική τόσο στη χημειοθεραπεία όσο και στην ανοσοθεραπεία. Αυτή είναι μια ομάδα ασθενών με εξαιρετικά περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές, επομένως το επίπεδο του οφέλους που παρατηρούμε είναι πραγματικά εντυπωσιακό».
Ο ίδιος πρόσθεσε:
«Η θεραπεία αυτή έχει τη δυνατότητα να ωφελήσει πολλές χιλιάδες ασθενείς κάθε χρόνο».
Τι έδειξε η κλινική δοκιμή
Στη μελέτη συμμετείχαν 102 ασθενείς με καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, μια από τις συχνότερες μορφές καρκίνου παγκοσμίως.
Συνολικά, 43 ασθενείς παρουσίασαν συρρίκνωση ή πλήρη εξαφάνιση των όγκων. Από αυτούς, οι 28 εμφάνισαν σημαντική μείωση του μεγέθους των όγκων τους, ενώ σε 15 περιπτώσεις οι όγκοι εξαφανίστηκαν πλήρως.
Οι ερευνητές ανέφεραν επίσης ότι παρόμοια αποτελέσματα καταγράφηκαν και σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα.
Το amivantamab, το οποίο έχει αναπτυχθεί από τη Johnson & Johnson, βρίσκεται σημερα υπό αξιολόγηση σε περίπου 60 κλινικές δοκιμές για διάφορες μορφές καρκίνου, μεταξύ των οποίων του πνεύμονα, του παχέος εντέρου, του εγκεφάλου και του στομάχου.
Πώς δρα η νέα θεραπεία
Η νέα ένεση στοχεύει τα καρκινικά κύτταρα μέσω τριπλού μηχανισμού δράσης.
Αρχικά μπλοκάρει τον υποδοχέα επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (EGFR), μια πρωτεΐνη που συμβάλλει στην ανάπτυξη των όγκων. Παράλληλα αναστέλλει τη βιολογική οδό MET, την οποία χρησιμοποιούν συχνά τα καρκινικά κύτταρα για να παρακάμπτουν τις θεραπείες. Την ίδια στιγμή ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα, βοηθώντας τον οργανισμό να επιτεθεί στον όγκο.
«Μπόρεσα να επιστρέψω σε μια φυσιολογική ζωή»
Ανάμεσα στους πρώτους ασθενείς που συμμετείχαν στη δοκιμή ήταν ο 56χρονος Καρλ Γουόλς, ο οποίος διαγνώστηκε με καρκίνο της γλώσσας τον Μάιο του 2024.
Αφού οι αρχικές θεραπείες δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, εντάχθηκε στη μελέτη OrigAMI-4 στο νοσοκομείο Royal Marsden.
Όπως ανέφερε:
«Αρχικά υποβλήθηκα σε χημειοθεραπεία και ανοσοθεραπεία, οι οποίες δυστυχώς δεν είχαν αποτέλεσμα. Τότε μου προτάθηκε να συμμετάσχω στη δοκιμή OrigAMI-4. Βρίσκομαι πλέον στον 17ο κύκλο θεραπείας και είμαι πολύ ικανοποιημένος από την πρόοδο μέχρι στιγμής».
Ευκολότερη χορήγηση και ήπιες παρενέργειες
Σε αντίθεση με πολλές αντικαρκινικές θεραπείες, το amivantamab χορηγείται με υποδόρια ένεση και όχι με ενδοφλέβια έγχυση, γεγονός που διευκολύνει σημαντικά τόσο τους ασθενείς όσο και τις νοσοκομειακές μονάδες.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν ήπιες ή μέτριας έντασης, ενώ λιγότεροι από ένας στους δέκα ασθενείς χρειάστηκε να διακόψουν τη θεραπεία.
Περιγράφοντας τη βελτίωση της κατάστασής του, ο Γουόλς δήλωσε:
«Πλέον νιώθω ότι μπορώ να ζήσω μια φυσιολογική ζωή. Πριν ξεκινήσω τη θεραπεία δυσκολευόμουν να μιλήσω και να φάω εξαιτίας του πρηξίματος και του πόνου. Από τότε που άρχισα τη θεραπεία, το πρήξιμο έχει μειωθεί σημαντικά και ο πόνος έχει υποχωρήσει αισθητά. Επιπλέον, δεν αντιμετωπίζω πλέον τις σοβαρές παρενέργειες που είχα κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας».
Ο ίδιος αποκάλυψε ότι πριν από τη θεραπεία μπορούσε να καταναλώσει μόνο μαλακές τροφές και ειδικά διατροφικά σκευάσματα.
«Έχασα αρκετό βάρος. Ωστοσο, μετά απο μόλις δύο κύκλους θεραπείας η διατροφή μου άρχισε να επανέρχεται στο φυσιολογικό και ύστερα από έξι μήνες μπορούσα να τρώω κανονικά. Το πρώτο μεγάλο μοσχαρίσιο φιλέτο που έφαγα ήταν η μεγαλύτερη απόλαυση. Η ομιλία μου έχει επανέλθει πλήρως και μπορώ να μιλάω κανονικά στη δουλειά χωρίς κανένα πρόβλημα».
Σημαντική πρόοδος για δύσκολες μορφές καρκίνου
Οι επιστήμονες τόνισαν ότι η μελέτη επικεντρώθηκε σε καρκίνους κεφαλής και τραχήλου που δεν σχετίζονται με τον ιό HPV, μια κατηγορία που θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη στη θεραπευτική αντιμετώπιση.
Οι ασθενείς που έλαβαν το amivantamab έζησαν κατά μέσο όρο 12,5 μήνες μετά την έναρξη της θεραπείας, παρά τη δυσμενή πρόγνωση που συνοδεύει αυτές τις μορφές καρκίνου όταν οι συμβατικές θεραπείες παύουν να είναι αποτελεσματικές.
Ο διευθύνων σύμβουλος του ICR, καθηγητής Κρίστιαν Χέλιν, δήλωσε:
«Η μελέτη αυτή δείχνει πώς η ανάπτυξη νέων θεραπειών μέσω αυστηρής επιστημονικής έρευνας μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικές προόδους ακόμη και για ασθενείς με ελάχιστες θεραπευτικές επιλογές. Η επίτευξη αυτού του επιπέδου ανταπόκρισης των όγκων και τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα στην επιβίωση σε μια τόσο δύσκολα αντιμετωπίσιμη ομάδα ασθενών αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός».
Πηγή: The Guardian