Το ChatGPT αντικαθιστά τον ψυχολόγο; – Νέα έρευνα αποκαλύπτει τι κάνουν εκατομμύρια άνθρωποι όταν νιώθουν άγχος και κατάθλιψη

man-mobile-phone-unsplash

Καθώς τα περιστατικά άγχους, στρες και κατάθλιψης αυξάνονται παγκοσμίως, όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν βοήθεια από εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), παρά το γεγονός ότι πολλοί δεν μένουν ικανοποιημένοι από τις απαντήσεις που λαμβάνουν.


Σύμφωνα με νέα έρευνα των AXA και IPSOS, περισσότεροι από έξι στους δέκα πολίτες έχουν ζητήσει συμβουλές για θέματα ψυχικής υγείας μέσω εφαρμογών και chatbot τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, το 45% δηλώνει ότι δεν είναι ικανοποιημένο από την καθοδήγηση που έλαβε.

Η ψυχική υγεία σε ανησυχητικά επίπεδα

Η ετήσια έκθεση Mind Health Report έδειξε ότι το 68% των ανθρώπων επηρεάζεται σε κάποιο βαθμό από άγχος, στρες ή κατάθλιψη. Στις ηλικίες 18 έως 24 ετών το ποσοστό φτάνει το 85%.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 19.000 ενήλικες, ηλικίας 18 έως 75 ετών, από 18 χώρες, κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026.

Παράλληλα, το 46% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δυσκολεύεται να ανταποκριθεί ψυχολογικά στην καθημερινότητά του, ενώ το πιο συχνό συναίσθημα που καταγράφηκε ήταν η θλίψη και η απογοήτευση.

Οι νέοι αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες

Τα πιο σοβαρά προβλήματα εντοπίστηκαν στους νέους ηλικίας 18 έως 24 ετών. Το 43% αυτής της ηλικιακής ομάδας εμφάνισε σοβαρά ή πολύ σοβαρά επίπεδα άγχους, στρες ή κατάθλιψης, σχεδόν διπλάσια από τον παγκόσμιο μέσο όρο.


Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι νέοι είναι πιο πρόθυμοι να μιλήσουν ανοιχτά για την ψυχική τους υγεία και αναζητούν συχνότερα εναλλακτικούς τρόπους υποστήριξης.

Οι οθόνες επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική υγεία

Ένας από τους βασικούς παράγοντες που συνδέθηκαν με την επιδείνωση της ψυχικής υγείας είναι η υπερβολική χρήση οθονών και τεχνολογίας.

Οι συμμετέχοντες ανέφεραν oτι περνούν κατά μέσο όρο 5,1 ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες, χωρίς να υπολογίζονται οι ώρες εργασίας ή σπουδών.

Το 66% δήλωσε ότι η χρήση οθονών επηρεάζει τον ύπνο, τη συγκέντρωση και τη σωματική δραστηριότητα, ενώ το 39% χαρακτήρισε αυτές τις επιπτώσεις ως ιδιαίτερα έντονες.

Επιπλέον, περισσότεροι από ένας στους τρεις θεωρούν οτι η υπερβολική χρήση της τεχνολογίας αυξάνει το αίσθημα κοινωνικής απομόνωσης.

Πολλοί δεν ζητούν επαγγελματική βοήθεια

Η έρευνα κατέγραψε σημαντικά εμπόδια στην πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, όπως το κόστος και η έλλειψη χρόνου.

Ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το 43% όσων αντιμετωπίζουν ψυχολογικές δυσκολίες δεν απευθύνθηκε σε κάποιον επαγγελματία ψυχικής υγείας τον τελευταίο χρόνο.

Μαλιστα, περισσότεροι από ένας στους τέσσερις πιστεύουν ότι δεν χρειάζονται ιατρική βοήθεια, ακόμη κι όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως «ψηφιακός συνομιλητής»

Εκτός από τη σωματική άσκηση ή τη στήριξη από φίλους και οικογένεια, πολλοί άνθρωποι στρέφονται πλέον και στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 63% των συμμετεχόντων έχει χρησιμοποιήσει εργαλεία όπως το ChatGPT και άλλα AI chatbot για θέματα που σχετίζονται με την ψυχική υγεία.

Παράλληλα, το 38% δήλωσε ότι εμπιστεύεται περισσότερο τις πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης από τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, παρότι οι περισσότεροι χρήστες δεν είναι πλήρως ικανοποιημένοι από τις απαντήσεις που λαμβάνουν.

Οι ειδικοί ζητούν προσοχή

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο υποστήριξης, καθώς είναι διαθέσιμη οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας και χωρίς κόστος.

Ωστόσο, τονίζουν ότι τα γενικά chatbot, όπως το ChatGPT ή το Gemini, δεν έχουν σχεδιαστεί για να αντικαθιστούν τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας.

Όπως εξηγούν, ένας άνθρωπος που βιώνει έντονο άγχος μπορει να λάβει μια τεχνικά σωστή αλλά υπερβολικά γενική απάντηση, η οποία τελικά να αυξήσει την ανησυχία του αντί να τον καθησυχάσει.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης θα πρέπει να διαθέτουν μηχανισμούς που να αναγνωρίζουν σοβαρές περιπτώσεις και να παραπέμπουν τους χρήστες σε κατάλληλους επαγγελματίες υγείας όταν αυτό είναι απαραίτητο.

Πηγή: Euronews

Σχετικά άρθρα