Οι αυξήσεις στα ενοίκια εξακολουθούν να απασχολούν χιλιάδες νοικοκυριά, ακόμη κι αν η αγορά κατοικίας δείχνει σημάδια επιβράδυνσης. Όλο και περισσότεροι ιδιοκτήτες ζητούν υψηλότερο μίσθωμα κατά την ανανέωση του συμβολαίου, ενώ οι ενοικιαστές αναρωτιούνται αν είναι υποχρεωμένοι να το αποδεχθούν.
Η απάντηση δεν εξαρτάται μόνο από τις συνθήκες της αγοράς, αλλά κυρίως από τους όρους του μισθωτηρίου, τη διάρκεια της μίσθωσης και τη συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Η αγορά κατοικίας παραμένει σε ανοδική πορεία
Παρά τη μικρή επιβράδυνση των τελευταίων μηνών, οι τιμές των κατοικιών συνεχίζουν να αυξάνονται. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το πρώτο τρίμηνο του 2026 οι τιμές των διαμερισμάτων ήταν αυξημένες κατά 5,7% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Στην Αθήνα η αύξηση διαμορφώθηκε στο 5,2%, στη Θεσσαλονίκη στο 6,4%, στις υπόλοιπες μεγάλες πόλεις στο 5,4%, ενώ στην υπόλοιπη χώρα έφτασε το 6,9%.
Αν και οι ρυθμοί ανόδου είναι χαμηλότεροι σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, οι πιέσεις στις τιμές εξακολουθούν να επηρεάζουν και τα ενοίκια.
Οι πιο προσιτές περιοχές δέχονται πλέον τις μεγαλύτερες πιέσεις
Η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλη τη χώρα.
Στα νότια και βόρεια προάστια της Αθήνας, όπου τα ενοίκια έχουν ήδη εκτοξευθεί, οι αυξήσεις εμφανίζουν τάσεις σταθεροποίησης. Αντiθετα, σε δυτικές συνοικίες της Αττικής, στον Πειραιά αλλά και σε αρκετές πόλεις της περιφέρειας, οι ζητούμενες τιμές εξακολουθούν να ανεβαίνουν, καθώς η ζήτηση μεταφέρεται σε πιο οικονομικές περιοχές.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζονται συνεχώς οι πραγματικά προσιτές κατοικίες για οικογένειες, νέους εργαζόμενους και φοιτητές.
Μπορεί ο ιδιοκτήτης να αυξήσει το ενοίκιο όποτε θέλει;
Η απάντηση είναι όχι.
Η αναπροσαρμογή του ενοικίου δεν αποτελεί μονομερή απόφαση του ιδιοκτήτη. Μπορεί να γίνει μόνο όταν:
- προβλέπεται από το μισθωτήριο μέσω ρήτρας αναπροσαρμογής,
- υπάρξει νέα συμφωνία μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή ή
- ολοκληρωθεί η υποχρεωτική τριετία της μίσθωσης.
Τι ισχύει με την υποχρεωτική τριετία
Σύμφωνα με τον Ν. 1703/1987, κάθε μίσθωση κατοικίας έχει ελάχιστη διάρκεια τριών ετών, ακόμη και αν στο συμβόλαιο έχει συμφωνηθεί μικρότερο χρονικό διάστημα.
Αυτό σημαίνει ότι πριν από τη συμπλήρωση της τριετίας ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να επιβάλει μονομερώς αύξηση, εκτός αν υπάρχει σχετική πρόβλεψη στο μισθωτήριο.
Μετά την τριετία δεν υπάρχει από τον νόμο ανώτατο ποσοστό αύξησης. Το νέο ενοίκιο καθορίζεται ελεύθερα, μόνο όμως εφόσον συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές.
Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, ο ιδιοκτήτης μπορεί, ακολουθώντας τις προβλεπόμενες νόμιμες διαδικασίες και τους όρους της μίσθωσης, να επιδιώξει τη λήξη της μίσθωσης και την απόδοση του ακινήτου.
Πότε μια αύξηση θεωρείται παράνομη
Δεν είναι κάθε απαίτηση για υψηλότερο ενοικιο νόμιμη.
Παράνομη θεωρείται όταν:
- επιβάλλεται μονομερώς χωρίς τη συναίνεση του ενοικιαστή,
- ζητείται πριν από τη συμπλήρωση της τριετίας χωρίς σχετική ρήτρα στο συμβόλαιο,
- απαιτείται νέο μίσθωμα χωρίς να έχει προηγηθεί νέα συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο ενοικιαστής έχει δικαίωμα να μην αποδεχθεί την αύξηση.
Η σημασία της ρήτρας αναπροσαρμογής
Καθοριστικό ρόλο παίζει η λεγόμενη ρήτρα αναπροσαρμογής, δηλαδή ο όρος του μισθωτηρίου που ορίζει από την αρχή αν, πότε και με ποιον τρόπο μπορεί να αυξηθεί το ενοίκιο.
Οι πιο συνηθισμένες προβλέπουν:
- ετήσια αύξηση με σταθερό ποσοστό, συνήθως 2% ή 3%,
- ή σύνδεση του ενοικίου με τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή της ΕΛΣΤΑΤ.
Για παράδειγμα, μίσθωμα 700 ευρώ με ετήσια αναπροσαρμογή 3% αυξάνεται στα 721 ευρώ.
Τι συμβουλεύουν οι ειδικοί
Οι ειδικοί της αγοράς συνιστούν τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στους ενοικιαστές να διαβάζουν προσεκτικά τους όρους του μισθωτηρίου πριν συμφωνήσουν σε οποιαδήποτε αλλαγή.
Ο ενοικιαστής μπορεί να ζητήσει αιτιολόγηση της αύξησης, να συγκρίνει το νέο ποσό με τα ενοίκια αντίστοιχων κατοικιών στην περιοχή και να διαπραγματευτεί μια μικρότερη ή σταδιακή αναπροσαρμογή.
Από την άλλη πλευρά, πολλοί ιδιοκτήτες προτιμούν να διατηρήσουν έναν συνεπή ενοικιαστή, αντί να επιβάλουν μια υπερβολική αύξηση που ενδέχεται να οδηγήσει σε αποχώρησή του, πολύμηνη αναζήτηση νέου μισθωτή και απώλεια εισοδήματος.
Πηγή: protothema.gr
