Ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια μορφή της νόσου κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Νέα δεδομένα από την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία (American Cancer Society – ACS) και τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (International Agency for Research on Cancer – IARC) αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα, καθώς το παγκόσμιο φορτίο της νόσου συνεχίζει να αυξάνεται.
Η έκθεση βασίζεται στα στοιχεία του GLOBOCAN, της διεθνούς βάσης δεδομένων του IARC, η οποία καταγράφει την επίπτωση και τη θνησιμότητα για 34 διαφορετικούς τύπους καρκίνου σε 186 χώρες.
Περισσότερα από 20 εκατομμύρια νέα περιστατικά και σχεδόν 10 εκατομμύρια θάνατοι
Σύμφωνα με την έκθεση «Global Cancer Statistics, 2026», περίπου 21 εκατομμύρια άνθρωποι διαγνώστηκαν με καρκίνο σε ολόκληρο τον κόσμο το 2024, ενώ 9,8 εκατομμύρια ασθενείς έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της νόσου.
Τα στοιχεία παρουσιάζουν το μέγεθος της πρόκλησης για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως και αναδεικνύουν την ανάγκη για καλύτερη πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι περίπου ένας στους εννέα άνδρες και μία στις δεκατρείς γυναίκες αναμένεται να πεθάνουν από καρκίνο.
Έως και 67% αύξηση των περιστατικών μέχρι το 2050
Οι προβλέψεις για το μέλλον είναι ακόμη πιο ανησυχητικές. Ο αριθμός των νέων περιστατικών καρκίνου αναμένεται να φτάσει τα 34 εκατομμύρια έως το 2050, σημειώνοντας αύξηση περίπου 67% σε σχέση με το 2024.
Η αύξηση αυτή συνδέεται κυρίως με τη γήρανση του πληθυσμού και την αύξηση του αριθμού των ανθρώπων παγκοσμίως.
Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν οτι η πραγματική επιβάρυνση μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη, εάν δεν αντιμετωπιστούν βασικοί παράγοντες κινδύνου, όπως:
- το κάπνισμα,
- η κατανάλωση αλκοόλ,
- η παχυσαρκία,
- η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας,
- ορισμένες λοιμώξεις που σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου.
Οι καρκίνοι που προκαλούν τα περισσότερα θύματα
Καρκίνος του πνεύμονα: στην πρώτη θέση παγκοσμίως
Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει ο συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως όσον αφορά τόσο τις νέες διαγνώσεις όσο και τους θανάτους.
Το 2024 καταγράφηκαν περίπου 2,6 εκατομμύρια νέα περιστατικά, αριθμός που αντιστοιχεί στο 13% όλων των καρκίνων.
Την ίδια χρονιά, περίπου 1,9 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου, με το κάπνισμα να παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου.
Η ενίσχυση των προγραμμάτων διακοπής καπνίσματος και η προστασία από το παθητικό κάπνισμα θεωρούνται κρίσιμα μέτρα πρόληψης.
Καρκίνος του μαστού: η συχνότερη μορφή στις γυναίκες
Ο καρκίνος του μαστού ήταν ο δεύτερος συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως, με περίπου 2,4 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις και 694.000 θανάτους.
Αποτελεί τη συχνότερα διαγνωσμένη μορφή καρκίνου στις γυναίκες και την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στον γυναικείο πληθυσμό.
Παχύ έντερο, ήπαρ, στομάχι και προστάτης
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν ο τρίτος πιο συχνός καρκίνος, με περισσότερα από 2 εκατομμύρια περιστατικά και περίπου 918.000 θανάτους.
Ο καρκίνος του ήπατος ευθύνεται για περίπου 732.000 θανάτους, ενώ ο καρκίνος του στομάχου συνδέθηκε με περίπου 980.000 νέες διαγνώσεις και 642.000 θανάτους.
Στους άνδρες, ο καρκίνος του προστάτη ήταν ο δεύτερος συχνότερος, με περίπου 1,5 εκατομμύριο νέες περιπτώσεις και 420.000 θανάτους.
Ο καρκίνος του παγκρέατος: λιγότερα περιστατικά, μεγάλη θνησιμότητα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και ο καρκίνος του παγκρέατος.
Παρότι βρίσκεται στην 11η θέση όσον αφορά τον αριθμό νέων περιστατικών, αποτελεί την 6η συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο, προκαλώντας περίπου 491.000 θανάτους.
Η επιθετική πορεία της νόσου και η συχνά καθυστερημένη διάγνωση αποτελούν βασικούς λόγους για τη μεγάλη θνησιμότητα.
Γιατί συνεχίζουν να χάνονται τόσες ζωές παρά την πρόοδο της Ιατρικής
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι από καρκίνο ενδέχεται να συνδέονται με παράγοντες που μπορούν να τροποποιηθούν.
Παράλληλα, αρκετοί θάνατοι θα μπορούσαν να αποφευχθούν μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της κατάλληλης θεραπείας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί μέσω του εμβολιασμού κατά του HPV και των τακτικών προληπτικών εξετάσεων.
Ωστόσο, εξακολουθεί να αποτελεί βασική αιτία θανάτου από καρκίνο σε πολλές χώρες, κυρίως σε περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής και της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής.
Η χώρα στην οποία ζει ένας ασθενής επηρεάζει την επιβίωσή του
Οι πιθανότητες επιβίωσης από τον καρκίνο δεν εξαρτώνται μόνο από τον τύπο και το στάδιο της νόσου.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν επίσης η πρόσβαση σε εξετάσεις πρόληψης, η έγκαιρη διάγνωση και η δυνατότητα λήψης εξειδικευμένης θεραπείας.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο καρκίνος του μαστού: οι γυναίκες στη Δυτική Αφρική έχουν περίπου διπλάσια πιθανότητα να πεθάνουν από τη νόσο σε σύγκριση με γυναίκες στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, παρότι τα ποσοστά εμφάνισης είναι χαμηλότερα.
Η διαφορά αυτή αποδίδεται κυρίως στην καθυστερημένη διάγνωση και στην περιορισμένη πρόσβαση σε θεραπείες.
Η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο όπλο
Οι ειδικοί τονίζουν ότι κάθε χώρα χρειάζεται μια στρατηγική κατά του καρκίνου προσαρμοσμένη στις ανάγκες του πληθυσμού της.
Ωστόσο, η πρόληψη πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε προσπάθειας.
Η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ, η διατήρηση υγιούς βάρους, η συστηματική άσκηση, η προστασία από λοιμώξεις που σχετίζονται με καρκίνο και η συμμετοχή στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
