Περισσότεροι από 1.500 έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα σε περισσότερες από 300 παραλίες και 450 επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα, στο πλαίσιο της εντατικοποίησης των ελέγχων για την προστασία του αιγιαλού και της παραλίας και τη διασφάλιση της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών.
Οι Κτηματικές Υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συνεχίζουν τους ελέγχους σε ολόκληρη τη χώρα, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στις περιοχές όπου έχουν καταγραφεί οι περισσότερες καταγγελίες. Στόχος είναι να εντοπίζονται άμεσα περιπτώσεις αυθαίρετης κατάληψης δημόσιου χώρου ή υπέρβασης των ορίων που έχουν παραχωρηθεί στις επιχειρήσεις.
Στο «μικροσκόπιο» οι παραλίες με drones και νέα τεχνολογία
Σημαντικό ρόλο στο νέο σύστημα εποπτείας έχουν πλέον τα drones και τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία. Τα μέσα αυτά λειτουργούν συμπληρωματικά προς τις επιτόπιες αυτοψίες των Κτηματικών Υπηρεσιών και επιτρέπουν τον γρήγορο εντοπισμό πιθανών παραβάσεων.
Παράλληλα, στο πλαίσιο της συνεργασίας της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, πραγματοποιούνται και εξ αποστάσεως έλεγχοι. Με αυτόν τον τρόπο διευρύνονται σημαντικά οι δυνατότητες εποπτείας, ακόμη και σε περιοχές όπου η πρόσβαση ή η συνεχής παρουσία ελεγκτικών μηχανισμών είναι πιο δύσκολη.
Η αξιοποίηση της τεχνολογίας επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να εντοπίζουν πιο στοχευμένα περιπτώσεις αυθαίρετης κατάληψης αιγιαλού ή παραλίας, αλλά και περιπτώσεις όπου μια επιχείρηση έχει ξεπεράσει τον χώρο που της έχει παραχωρηθεί.
Οι καταγγελίες μέσω MyCoast
Καθοριστικό ρόλο στους ελέγχους έχει και η εφαρμογή MyCoast, μέσω της οποίας υποβάλλεται το μεγαλύτερο μέρος των καταγγελιών που φτάνουν στις αρμόδιες υπηρεσίες. Παράλληλα, οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται και τηλεφωνικά στις κατά τόπους Κτηματικές Υπηρεσίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι φέτος καταγράφεται ο χαμηλότερος αριθμός καταγγελιών σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές. Σε συνδυασμό με τα αποτελέσματα των ελέγχων, η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι επιχειρήσεις συμμορφώνονται σε μεγαλύτερο βαθμό με τους κανόνες που διέπουν τη χρήση του αιγιαλού και της παραλίας.
Η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων τηρεί πλέον τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο ν. 5092/2024, γεγονός που, σύμφωνα με το υπουργείο, δείχνει ότι σταδιακά εδραιώνεται ένα νέο πλαίσιο νομιμότητας στις ελληνικές παραλίες.
Ποιες περιοχές έχουν τις περισσότερες καταγγελίες
Μέχρι σήμερα, τον μεγαλύτερο αριθμό καταγγελιών σε πανελλαδικό επίπεδο συγκεντρώνουν η Χαλκιδική, η Ανατολική Αττική, οι Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα και η Καβάλα.
Στις συγκεκριμένες περιοχές έχουν ήδη ξεκινήσει στοχευμένες ελεγκτικές δράσεις, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να εξετάζουν τις καταγγελίες και να προχωρούν σε αυτοψίες όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Οι παραβάσεις που εντοπίζονται συχνότερα αφορούν αυθαίρετη κατάληψη αιγιαλού ή παραλίας χωρίς σύμβαση παραχώρησης, υπέρβαση του παραχωρημένου χώρου με επιπλέον ομπρέλες και εγκαταστάσεις, παρεμπόδιση της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών, αλλά και μη ανάρτηση της προβλεπόμενης πινακίδας.
Πρόστιμα που φτάνουν σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ
Όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, οι προβλεπόμενες κυρώσεις επιβάλλονται άμεσα.
Στη Ρόδο, σε επιχείρηση επιβλήθηκαν πράξη άμεσης απομάκρυνσης, διαταγή σφράγισης και πρόστιμα συνολικού ύψους 73.000 ευρώ. Από το ποσό αυτό, 60.000 ευρώ αφορούσαν την παρεμπόδιση της πρόσβασης στον αιγιαλό και 13.000 ευρώ την καταπάτηση δημόσιου κτήματος. Παραλληλα, εκδόθηκε πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής.
Στη Χαλκιδική, πέντε επιχειρήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με πράξεις άμεσης απομάκρυνσης και διαταγές σφράγισης, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα προβλεπόμενα μέτρα.
Στην Ηλεία, επιχείρηση τιμωρήθηκε με πράξη άμεσης απομάκρυνσης, διαταγή σφράγισης και πρόστιμο 5.667,66 ευρώ για παρεμπόδιση της πρόσβασης στον αιγιαλό.
Στην Καβάλα, επιχείρηση που λειτουργούσε χωρίς μισθωτική σύμβαση έλαβε πράξη άμεσης απομάκρυνσης και πρόστιμο 15.912 ευρώ.
Στη Ζάκυνθο, κατά τους επιτόπιους ελέγχους διαπιστώθηκαν σε τέσσερις επιχειρήσεις παραβάσεις που αφορούσαν την παρεμπόδιση της πρόσβασης στον αιγιαλό. Σε κάθε περίπτωση επιβλήθηκε πρόστιμο 2.000 ευρώ. Σε διαφορετική επιχείρηση, για καταπάτηση παλαιού αιγιαλού, επιβλήθηκαν πρόστιμο 72.490,60 ευρώ και πράξη διοικητικής αποβολής.
Οι έλεγχοι θα συνεχιστούν όλο το καλοκαίρι
Οι έλεγχοι στις παραλίες συνεχίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της θερινής περιόδου. Οι αρμόδιες υπηρεσίες δίνουν έμφαση στην άμεση αντιμετώπιση των παραβάσεων, με στόχο να προστατευθεί ο δημόσιος και κοινόχρηστος χαρακτήρας των παραλιών και να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες μπορούν να έχουν ελεύθερη πρόσβαση στον αιγιαλό.
Παράλληλα, το υπουργείο επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η επιχειρηματική δραστηριότητα στις παραλίες πραγματοποιείται μέσα σε σαφές και νόμιμο πλαίσιο, χωρίς να περιορίζονται τα δικαιώματα των πολιτών.
Πάνω από 8.000 συμβάσεις παραχώρησης
Την ίδια ώρα, οι Κτηματικές Υπηρεσίες έχουν ολοκληρώσει σημαντικό αριθμό διαδικασιών για την παραχώρηση της απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, αναλαμβάνοντας για πρώτη φορά τη συγκεκριμένη διαδικασία σε ολόκληρη τη χώρα.
Μέχρι σήμερα έχουν υπογραφεί περισσότερες από 8.000 συμβάσεις παραχώρησης για τη φετινή θερινή περίοδο. Από αυτές, 4.870 αφορούν απευθείας συμβάσεις με όμορες επιχειρήσεις, ενώ περίπου 3.130 προέκυψαν μέσω ηλεκτρονικών πλειοδοτικών δημοπρασιών.
Η διαδικασία έχει ψηφιοποιηθεί πλήρως, με δύο εξειδικευμένες ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Η μία χρησιμοποιείται για την υποβολή αιτήσεων από τις όμορες επιχειρήσεις και η δεύτερη για τη διεξαγωγή των ηλεκτρονικών δημοπρασιών.
Η ψηφιοποίηση έχει περιορίσει τη γραφειοκρατία και έχει επιταχύνει τη διαδικασία των παραχωρήσεων, ενώ παράλληλα ενισχύει τη διαφάνεια και διευκολύνει τις επιχειρήσεις.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εφαρμόζει ετσι ένα ενιαίο πλαίσιο για τις παραλίες της χώρας, συνδυάζοντας ψηφιακές διαδικασίες, τεχνολογικά μέσα για τους ελέγχους και αυστηρές κυρώσεις όταν διαπιστώνονται παραβάσεις. Κεντρικός στόχος παραμένει η προστασία του δημόσιου χαρακτήρα του αιγιαλού και της παραλίας και, κυρίως, η ελεύθερη πρόσβαση όλων των πολιτών στη θάλασσα.