Το 2026 αποδεικνύεται μια από τις πιο δύσκολες χρονιές για τη νορβηγική βασιλική οικογένεια. Μετά την καταδίκη του Μάριους Μποργκ Χόιμπι, τη σοβαρή περιπέτεια υγείας της πριγκίπισσας Μέτε-Μάριτ και τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από την υγεία του βασιλιά Χάραλντ, η νορβηγική μοναρχία περνά πλέον σε μια νέα εποχή.
Ο βασιλιάς Χάραλντ, ο γηραιότερος εν ενεργεία μονάρχης της Ευρώπης, πέθανε σε ηλικία 89 ετών, αφήνοντας πίσω του μια μακρά βασιλεία και έναν ιδιαίτερα δημοφιλή θεσμό.
Ο θάνατος του βασιλιά Χάραλντ
Ο μονάρχης είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο την περασμένη εβδομάδα, καθώς παρουσίασε παρενέργειες από τη θεραπεία που λάμβανε για αιμολυτική αναιμία. Η κατάσταση της υγείας του επιβαρύνθηκε από βακτηριακή λοίμωξη στο αίμα και τελικά κατέληξε την Παρασκευή 28 Αυγούστου.
Η Βασιλική Αυλή της Νορβηγίας ανακοίνωσε ότι ο Χάραλντ πέθανε ειρηνικά στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Rikshospitalet του Όσλο, στις 6:35 το πρωί.
Ο θάνατός του έχει προκαλέσει μεγάλη συγκίνηση στη Νορβηγία, όπου ο βασιλιάς διατηρούσε υψηλή δημοτικότητα μέχρι το τέλος της ζωής του.
Τον θρόνο αναλαμβάνει πλέον ο 53χρονος πρίγκιπας Χάακον. Ο νέος μονάρχης είχε ήδη αναλάβει επανειλημμένα καθήκοντα αντιβασιλέα τα προηγούμενα χρόνια, καθώς τα προβλήματα υγείας του πατέρα του τον είχαν περιορίσει στην εκτέλεση των επίσημων καθηκόντων του.
Μια βασιλική οικογένεια αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες δοκιμασίες
Ο Χάακον αναλαμβάνει τα ηνία της μοναρχίας σε μια περίοδο έντονης πίεσης για τη βασιλική οικογένεια.
Η σύζυγός του, πριγκίπισσα Μέτε-Μάριτ, έχει βρεθεί στο επίκεντρο δημόσιας και πολιτικής κριτικής για τη σχέση που είχε στο παρελθόν με τον Τζέφρι Έπσταϊν, ο οποίος είχε καταδικαστεί για σεξουαλικά αδικήματα σε βάρος ανηλίκων.
Την ίδια στιγμή, ο γιος της Μέτε-Μάριτ από προηγούμενη σχέση, Μάριους Μποργκ Χόιμπι, καταδικάστηκε τον Ιούνιο για δύο υποθέσεις βιασμού και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών. Ο ίδιος έχει ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.
Η σοβαρή περιπέτεια υγείας της Μέτε-Μάριτ
Μέσα σε αυτό το ήδη φορτισμένο κλίμα, η υγεία της πριγκίπισσας Μέτε-Μάριτ αποτέλεσε μία ακόμη πηγή ανησυχίας.
Λίγες ημέρες μετά την καταδίκη του γιου της, η πριγκίπισσα υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση πνεύμονα. Η περιπέτεια της υγείας της προκάλεσε κύμα συμπάθειας στη Νορβηγία, την ώρα που η βασιλική οικογένεια δεχόταν έντονη δημόσια κριτική για τις υπόλοιπες υποθέσεις που την αφορούσαν.
Ποιος ήταν ο Χάραλντ
Ο Χάραλντ γεννήθηκε το 1937 και ήταν ο πρώτος Νορβηγός βασιλιάς που γεννήθηκε σε νορβηγικό έδαφος από τον 14ο αιώνα.
Ανέβηκε στον θρόνο το 1991, μετά τον θάνατο του πατέρα του, βασιλιά Όλαφ Ε΄. Ήταν το τρίτο και μικρότερο παιδί του Όλαφ και της πριγκίπισσας Μάρθας και ο μοναδικός τους γιος.
Η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά τη γερμανική εισβολή στη Νορβηγία το 1940, έφυγε από τη χώρα μαζί με τη μητέρα του και τις δύο μεγαλύτερες αδελφές του. Αρχικά κατέφυγαν στη Σουηδία και στη συνέχεια στις Ηνωμένες Πολιτείες, έπειτα από πρόσκληση του τότε Αμερικανού προέδρου Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ.
Μετά τον πόλεμο επέστρεψε στη Νορβηγία, όπου φοίτησε σε δύο στρατιωτικές σχολές. Αργότερα συνέχισε τις σπουδές του στο Balliol College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, όπου σπούδασε πολιτική, οικονομικά και ιστορία.
Ο βασιλιάς που αγαπούσε την ιστιοπλοΐα
Ο αθλητισμός αποτελούσε σημαντικό κομμάτι της ζωής του. Ιδιαίτερη θέση στην καρδιά του είχε η ιστιοπλοΐα, στην οποία είχε διακριθεί από νεαρή ηλικία.
Ο Χάραλντ εκπροσώπησε τη Νορβηγία σε τρεις Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώ στην αθλητική του πορεία κατέκτησε παγκόσμιο τίτλο το 1987 και ευρωπαϊκό πρωτάθλημα το 2005.
Η αγάπη του για τη θάλασσα και τον αθλητισμό παρέμεινε χαρακτηριστικό στοιχείο της προσωπικότητάς του και μετά την άνοδό του στον θρόνο.
Η Σόνια και η οικογένειά τους
Το 1968 ο Χάραλντ παντρεύτηκε τη Σόνια Χάραλντσεν, η οποία δεν προερχόταν από αριστοκρατική οικογένεια και είχε μεγαλώσει στο δυτικό Όσλο.
Το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά, την πριγκίπισσα Μάρθα Λουίζ, το 1971, και τον πρίγκιπα Χάακον, το 1973.
Παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις που τα τελευταία χρόνια επηρέασαν την εικόνα της βασιλικής οικογένειας, η προσωπική δημοτικότητα του Χάραλντ παρέμεινε εξαιρετικά υψηλή.
Μάλιστα, δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο για τον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό NRK έδειξε ότι ο βασιλιάς συγκέντρωνε μέση βαθμολογία 9,2 στα 10 ως εκπρόσωπος της νορβηγικής μοναρχίας.
Νέα δοκιμασία για τη βασιλική οικογένεια
Στις δυσκολίες της οικογένειας προστέθηκε πρόσφατα και η περιπέτεια υγείας του Ντουρέκ Βέρετ, συζύγου της πριγκίπισσας Μάρθα Λουίζ.
Ο σαμάνος υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση νεφρού, όπως επιβεβαιώθηκε επίσημα από την εκπρόσωπο του ζευγαριού, Καρίνα Σιλ.
«Ο Ντουρέκ Βέρετ υποβλήθηκε με επιτυχία σε μεταμόσχευση νεφρού στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Όσλο» ανέφερε σε ανακοίνωσή της.
Η επέμβαση είχε παραμείνει μακριά από τη δημοσιότητα και έγινε γνωστή μετά την ολοκλήρωσή της.
Ο ίδιος ο Ντουρέκ ευχαρίστησε δημόσια το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό για τη φροντίδα που έλαβε, μιλώντας με ιδιαίτερα συγκινητικά λόγια για την εμπειρία του.
«Έχω νοσηλευτεί σε πολλά μέρη του κόσμου, αλλά ποτέ δεν έχω βιώσει τη ζεστασιά, τη φροντίδα και την ανθρωπιά που συνάντησα στο νοσηλευτικό προσωπικό της Νορβηγίας γενικότερα και στο Νοσοκομείο του Ντράμεν ειδικότερα. Ο τρόπος με τον οποίο με φρόντισαν οι γιατροί και οι νοσηλευτές, τόσο ως ασθενή όσο και ως άνθρωπο, με συγκίνησε βαθιά. Ήταν οι μικροί μου άγγελοι σε μια πολύ δύσκολη στιγμή», δήλωσε, σύμφωνα με το Billedbladet.
Από την πλευρά της, η πριγκίπισσα Μάρθα Λουίζ μίλησε για την τεράστια ευγνωμοσύνη που νιώθει το ζευγάρι απέναντι στον δωρητή του νεφρού.
«Πάνω απ’ όλα, νιώθουμε τεράστια ευγνωμοσύνη απέναντι στην προθυμία κάποιου να γίνει δωρητής. Είναι δύσκολο να εκφράσουμε με λόγια τι σημαίνει ένα τέτοιο δώρο. Ο νέος νεφρός έδωσε στον Ντουρέκ μια δεύτερη ευκαιρία και δεν θα το θεωρήσουμε ποτέ κάτι δεδομένο» τόνισε η πριγκίπισσα.
Με τον θάνατο του Χάραλντ, η Νορβηγία γυρίζει πλέον σελίδα. Ο πρίγκιπας Χάακον καλείται να αναλάβει έναν θεσμό που παραμένει δημοφιλής, αλλά ταυτόχρονα βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σειρά πρωτοφανών προκλήσεων για τη σύγχρονη νορβηγική μοναρχία.
Ποιος είναι ο νέος βασιλιάς της Νορβηγίας
Ο Χάακον Μάγκνους γεννήθηκε στο Όσλο στις 20 Ιουλίου 1973 και είναι ο μοναχογιός του βασιλιά Χάραλντ και της βασίλισσας Σόνιας. Από τη γέννησή του προοριζόταν να διαδεχθεί τον πατέρα του, καθώς την εποχή εκείνη η νορβηγική νομοθεσία έδινε προτεραιότητα στους άνδρες στη διαδοχή του θρόνου, ανεξάρτητα από τη σειρά γέννησης. Έτσι, παρότι είναι δύο χρόνια μικρότερος από την αδελφή του, πριγκίπισσα Μάρθα Λουίζ, ο Χάακον έγινε διάδοχος του θρόνου.
Η ζωή του, ωστόσο, δεν ήταν από την αρχή απαλλαγμένη από τις δυσκολίες που συνοδεύουν τον ρόλο του διαδόχου. Ο ίδιος έχει περιγράψει πως ως παιδί δυσκολευόταν να διαχειριστεί το γεγονός ότι δεν μπορούσε να ζήσει όπως τα υπόλοιπα παιδιά και ότι η ιδιότητά του αποτελούσε συχνά εμπόδιο στις φιλίες και στις σχέσεις του με τους συνομηλίκους του. Μεγαλώνοντας, προσπάθησε να διαμορφώσει ένα πιο σύγχρονο και προσιτό προφίλ, δίνοντας έμφαση στην εκπαίδευση, τον αθλητισμό, το περιβάλλον και την κοινωνική προσφορά.
Ο νέος βασιλιάς έχει σπουδάσει πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ και διεθνές εμπόριο στο London School of Economics and Political Science, ενώ έχει εκπαιδευτεί και στη Ναυτική Ακαδημία του Μπέργκεν. Παράλληλα, έχει αποκτήσει σημαντική εμπειρία στις διεθνείς σχέσεις μέσα από την ενασχόλησή του με τα Ηνωμένα Έθνη και το νορβηγικό υπουργείο Εξωτερικών.
Ο Χάακον έχει επίσης έντονη σχέση με τη φύση και τον αθλητισμό. Είναι λάτρης του σερφ, του σκι και της ιστιοπλοΐας και έχει συμμετάσχει σε αθλητικές και περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες. Η δημόσια εικόνα που έχει καλλιεργήσει όλα αυτά τα χρόνια είναι εκείνη ενός πιο σύγχρονου διαδόχου, που προσπαθεί να συνδέσει τον θεσμό της μοναρχίας με ζητήματα που απασχολούν τη νεότερη γενιά.
Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες προετοιμαζόταν για τον ρόλο του βασιλιά. Είχε ήδη αναλάβει πολλές φορές τα καθήκοντα του πατέρα του ως αντιβασιλέας, όταν τα προβλήματα υγείας του Χάραλντ δεν του επέτρεπαν να εκπληρώσει το επίσημο πρόγραμμά του. Έτσι, η μετάβαση στον θρόνο δεν έρχεται για τον Χάακον ως μια αιφνίδια αλλαγή, αλλά ως η κορύφωση μιας μακράς περιόδου προετοιμασίας.
Ο Χάακον και η Μέτε-Μάριτ έχουν δύο παιδιά, την πριγκίπισσα Ίνγκριντ Αλεξάνδρα και τον πρίγκιπα Σβέρε Μάγκνους. Η Ίνγκριντ Αλεξάνδρα, γεννημένη το 2004, είναι πλέον η άμεση διάδοχος του νορβηγικού θρόνου μετά τον πατέρα της, ενώ ο Σβέρε Μάγκνους, γεννημένος το 2005, ακολουθεί στη σειρά διαδοχής. Η Μέτε-Μάριτ έχει επίσης έναν γιο από προηγούμενη σχέση, τον Μάριους Μποργκ Χόιμπι, ο οποίος δεν ανήκει στη σειρά διαδοχής του νορβηγικού θρόνου.