Οι διακοπές είναι για πολλούς η μοναδική μεγάλη ευκαιρία της χρονιάς να απομακρυνθούν από την καθημερινότητα, τη δουλειά, τις υποχρεώσεις και το άγχος. Γι’ αυτό και συχνά θέλουμε να αξιοποιήσουμε κάθε λεπτό τους στο έπακρο.

Να δούμε τα πάντα, να πάμε στα καλύτερα μέρη, να φάμε στα πιο δημοφιλή εστιατόρια, να μη χάσουμε καμία εμπειρία…

Κι όμως, η ψυχολογία δείχνει ότι αυτή ακριβώς η προσπάθεια να κάνουμε τις «τέλειες διακοπές» μπορεί τελικά να μας κουράσει περισσότερο.

Σύμφωνα με ψυχολογικές έρευνες, υπάρχουν ορισμένα πράγματα που μπορούν να μας βοηθήσουν να επιστρέψουμε από τις διακοπές πιο ξεκούραστοι και ανανεωμένοι. Και, ίσως το πιο ενδιαφέρον, δεν χρειάζονται ούτε μακρινά ταξίδια ούτε ένα γεμάτο πρόγραμμα.

Δεν χρειάζονται απαραίτητα πολλές μέρες

Οι περισσότεροι πιστεύουμε ότι όσο περισσότερες μέρες διαρκούν οι διακοπές, τόσο περισσότερο θα ξεκουραστούμε. Ωστόσο, η διάρκεια ενός ταξιδιού φαίνεται ότι δεν είναι πάντα ο σημαντικότερος παράγοντας για το πόσο ανανεωμένοι θα νιώσουμε.

Ακόμη και ένα σύντομο ταξίδι ή ένα μικρό διάλειμμα από την καθημερινότητα μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά, αρκεί να καταφέρουμε να απομακρυνθούμε πραγματικά από όσα μας αγχώνουν.

Το κλειδί είναι η λεγόμενη ψυχολογική αποστασιοποίηση.

Με απλά λόγια, δεν αρκεί να βρισκόμαστε σε ένα όμορφο νησί ή σε έναν νέο προορισμό, αν το μυαλό μας παραμένει συνεχώς στη δουλειά, στα μηνύματα και στις εκκρεμότητες που μας περιμένουν.

Το να ελέγχουμε συνεχώς τα email ή τις ειδοποιήσεις της δουλειάς μπορεί να μειώσει σημαντικά το αίσθημα ξεκούρασης που προσφέρουν οι διακοπές.

Ίσως, λοιπόν, το πιο σημαντικό που μπορούμε να κάνουμε είναι να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να είναι πραγματικά απών από την καθημερινότητα.

Να κλείσουμε τις ειδοποιήσεις, να αφήσουμε τα επαγγελματικά ζητήματα για αργότερα και να θυμηθούμε ότι τα προβλήματα που μας περιμένουν θα είναι πιθανότατα πιο εύκολο να τα αντιμετωπίσουμε όταν επιστρέψουμε με πιο καθαρό μυαλό.

Γιατί συχνά θέλουμε να επιστρέφουμε στο ίδιο μέρος

Έχετε παρατηρήσει ότι υπάρχουν συγκεκριμένα μέρη στα οποία νιώθετε αμέσως πιο ήρεμοι;

Μπορεί να είναι ένα νησί που επισκέπτεστε κάθε καλοκαίρι, ενα χωριό όπου περνούσατε τις διακοπές σας ως παιδιά, μια παραλία, ενα σπίτι, ενας κήπος.

Η ψυχολογία περιγράφει αυτή τη συναισθηματική σχέση με συγκεκριμένους χώρους ως «δεσμό με έναν τόπο».

Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το μέρος είναι αντικειμενικά πιο όμορφο ή καλύτερο από άλλα. Σημασία έχει τι συμβολίζει για εμάς.

Ένας συγκεκριμένος τόπος μπορεί να είναι συνδεδεμένος με ασφάλεια, χαρά, ανθρώπους που αγαπήσαμε ή στιγμές στις οποίες νιώθαμε πιο ελεύθεροι.

Γι’ αυτό δεν χρειάζεται να νιώθουμε ότι πρέπει κάθε χρόνο να αναζητούμε έναν καινούργιο, εντυπωσιακό προορισμό.

Το να επιστρέφουμε σε ένα αγαπημένο μέρος μπορεί να μας προσφέρει κάτι που συχνά δεν βρίσκουμε τόσο εύκολα στο άγνωστο: οικειότητα και συναισθηματική ασφάλεια.

Η νοσταλγία, όταν συνδέεται με όμορφες αναμνήσεις, μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση ευεξίας.

Ακόμη κι αν ταξιδεύουμε σε έναν καινούργιο προορισμό, μπορούμε να αναζητήσουμε στοιχεία που γνωρίζουμε ότι μας ηρεμούν. Κάποιος μπορεί να νιώθει καλύτερα κοντά στη θάλασσα, κάποιος άλλος μέσα στη φύση ή σε έναν βοτανικό κήπο, ενώ για έναν τρίτο η μεγαλύτερη αίσθηση χαλάρωσης μπορεί να έρχεται απλώς περπατώντας σε μια όμορφη πόλη.

Αναζητήστε στιγμές που σας κάνουν να νιώθετε «δέος»

Οι διακοπές μπορούν να μας βοηθήσουν να δούμε τα προβλήματά μας από διαφορετική οπτική. Ένας από τους τρόπους για να συμβεί αυτό είναι να αναζητήσουμε εμπειρίες που μας προκαλούν το συναίσθημα του δέους.

Είναι εκείνες οι στιγμές που βλέπουμε κάτι τόσο όμορφο, μεγάλο ή εντυπωσιακό, ώστε για λίγο σταματάμε να σκεφτόμαστε τον εαυτό μας και τα προβλήματά μας.

Μπορεί να είναι ένα εντυπωσιακό ηλιοβασίλεμα, η θέα από ένα βουνό, η απεραντοσύνη της θάλασσας, ένα επιβλητικό κτίριο, ένα έργο τέχνης, μια συναυλία.

Οτιδήποτε μας κάνει να νιώθουμε ότι βρισκόμαστε μπροστά σε κάτι μεγαλύτερο από τις καθημερινές μας σκέψεις.

Αυτό το συναίσθημα μπορεί να μας βοηθήσει να ξεφύγουμε, έστω προσωρινά, από τη συνεχή ανακύκλωση των ίδιων ανησυχιών στο μυαλό μας.

Δεν χρειάζεται μάλιστα να είστε λάτρεις της φύσης για να το βιώσετε. Για κάποιους ανθρώπους το δέος μπορεί να έρθει μέσα σε ένα μουσείο ή μπροστά σε ένα έργο τέχνης. Για άλλους, μέσα σε μια μεγάλη πόλη ή σε ένα μέρος με ιδιαίτερη ιστορία και αρχιτεκτονική.

Το σημαντικό είναι να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να κοιτάξει έξω από τα προβλήματα και τις σκέψεις του.

Μην προσπαθείτε να κάνετε τις τέλειες διακοπές

Ίσως η πιο σημαντική συμβουλή είναι να σταματήσουμε να προσπαθούμε να κάνουμε κάθε επιλογή τέλεια.

Στην ψυχολογία υπάρχει μια ενδιαφέρουσα διάκριση ανάμεσα σε δύο τύπους ανθρώπων.

Υπάρχουν εκείνοι που θέλουν πάντα να βρουν την απολύτως καλύτερη επιλογή και υπάρχουν εκείνοι που σταματούν να ψάχνουν όταν βρουν κάτι που τους φαίνεται αρκετά καλό.

Οι πρώτοι συχνά περνούν πολύ χρόνο συγκρίνοντας επιλογές, όπως πχ ποιο ξενοδοχείο είναι καλύτερο; Ποιο εστιατόριο έχει τις καλύτερες κριτικές; Ποια παραλία αξίζει περισσότερο; Ποια εκδρομή δεν πρέπει να χάσω;

Το πρόβλημα είναι ότι όσο περισσότερο προσπαθούμε να βρούμε την τέλεια επιλογή, τόσο πιο εύκολα αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε αν κάναμε λάθος.

«Μήπως υπήρχε καλύτερο εστιατόριο;»

«Μήπως έπρεπε να πάμε αλλού;»

«Μήπως χάνουμε κάτι καλύτερο αυτή τη στιγμή;»

Αυτή η συνεχής αναζήτηση του καλύτερου μπορεί να μας στερήσει την ικανοποίηση από αυτό που ήδη έχουμε μπροστά μας.

Οι άνθρωποι που μπορούν πιο εύκολα να πουν «αυτό είναι αρκετά καλό» φαίνεται ότι συχνά είναι πιο ικανοποιημένοι από τις επιλογές τους.

Αφήστε χώρο για το απρόβλεπτο

Έρευνες έχουν δείξει ότι άνθρωποι που προσπαθούν να οργανώσουν υπερβολικά τις διακοπές τους μπορεί τελικά να τις απολαμβάνουν λιγότερο.

Όταν κάθε ώρα είναι προγραμματισμένη, δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου χώρος για αυθορμητισμό.

Και πολλές φορές οι καλύτερες στιγμές ενός ταξιδιού δεν είναι εκείνες που είχαμε σχεδιάσει.

Μπορεί να είναι μια βόλτα σε έναν δρόμο που δεν είχαμε σκοπό να περπατήσουμε, ενα μικρό μαγαζί που ανακαλύψαμε τυχαία, μια παραλία που μας πρότεινε κάποιος ντόπιος, μια αλλαγή σχεδίων επειδή απλώς εκείνη τη στιγμή θέλαμε να κάνουμε κάτι διαφορετικό.

Το να έχουμε ένα πρόγραμμα μπορεί φυσικά να είναι χρήσιμο. Όμως άλλο πράγμα είναι η οργάνωση και άλλο η προσπάθεια να ελέγξουμε κάθε λεπτό των διακοπών μας.

Η μεγαλύτερη ξεκούραση μπορεί τελικά να έρθει όταν δεχτούμε ότι δεν χρειάζεται να τα δούμε όλα, να κάνουμε τα πάντα και να επιλέξουμε πάντα το καλύτερο.

Oι πιο επιτυχημένες διακοπές δεν είναι εκείνες στις οποίες προλάβαμε τα πάντα, αλλα εκείνες από τις οποίες επιστρέψαμε νιώθοντας ότι, έστω για λίγο, καταφέραμε να αφήσουμε την καθημερινότητα πίσω μας.

Πηγή: BBC