Η πλασμαφαίρεση είναι μια εξειδικευμένη ιατρική διαδικασία, η οποία πραγματοποιείται υπό ιατρική παρακολούθηση και χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες παθήσεις, κυρίως όταν στο πλάσμα του αίματος υπάρχουν ουσίες που μπορεί να προκαλούν ή να επιδεινώνουν μια νόσο.

Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη, μετά τη μετάβασή του για πλασμαφαίρεση σε ιδιωτικό ιατρείο, έφερε στο προσκήνιο τη συγκεκριμένη ιατρική πράξη και τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται.

Τι είναι η πλασμαφαίρεση

Πρόκειται για μια διαδικασία κατά την οποία αφαιρείται από το αίμα το πλάσμα, δηλαδή το υγρό μέρος του, και στη συνέχεια αντικαθίσταται με κατάλληλο υγρό. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί διάλυμα ανθρώπινης λευκωματίνης ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, πλάσμα από δότη.

Το πλάσμα αποτελεί το υγρό τμήμα του αίματος και περιέχει σημαντικές ουσίες, μεταξύ των οποίων πρωτεΐνες, αντισώματα, ηλεκτρολύτες, θρεπτικά συστατικά και παράγοντες πήξης.

Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση μπορεί να επιλεγεί όταν στο πλάσμα κυκλοφορούν ουσίες που συνδέονται με την εμφάνιση ή την επιδείνωση μιας ασθένειας, όπως συμβαίνει με ορισμένα παθολογικά αντισώματα.

Πώς πραγματοποιείται η διαδικασία

Κατά τη διάρκεια της πλασμαφαίρεσης, μια ποσότητα αίματος απομακρύνεται από τον οργανισμό μέσω φλεβικής πρόσβασης και οδηγείται σε ειδικό μηχάνημα. Εκεί γίνεται ο διαχωρισμός των συστατικών του αίματος, συνήθως μέσω φυγοκέντρησης.

Το πλάσμα απομακρύνεται, ενώ τα υπόλοιπα συστατικά, όπως τα ερυθρά και τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια, επιστρέφουν στον οργανισμό μαζί με το κατάλληλο υγρό αντικατάστασης.

Η διαδικασία γίνεται σταδιακά και ο ασθενής παρακολουθείται καθ’ όλη τη διάρκειά της. Η πρόσβαση στο αίμα μπορεί να γίνει μέσω φλεβών στα χέρια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί ειδικός καθετήρας σε μεγαλύτερη φλέβα.

Μια συνεδρία διαρκεί συνήθως περίπου μία έως τρεις ώρες, ανάλογα με την ποσότητα του πλάσματος που χρειάζεται να αντικατασταθεί αλλά και την κατάσταση του ασθενούς.

Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται

Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση εφαρμόζεται σε ορισμένες σοβαρές παθήσεις και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συγκεκριμένα αυτοάνοσα και νευρολογικά νοσήματα, όταν παθολογικά αντισώματα που βρίσκονται στην κυκλοφορία του αίματος επιτίθενται σε υγιείς ιστούς.

Χρησιμοποιείται επίσης σε ορισμένες αιματολογικές παθήσεις, μεταξύ των οποίων και η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα (TTP), όπου η ανταλλαγή πλάσματος αποτελεί σημαντική θεραπευτική παρέμβαση.

Ο αριθμός των συνεδριών δεν είναι ίδιος για όλους. Καθορίζεται από την ιατρική ομάδα και εξαρτάται από την πάθηση, τη βαρύτητά της και την ανταπόκριση του κάθε ασθενούς στη θεραπεία.

Ποιες παρενέργειες μπορεί να προκαλέσει

Oπως κάθε ιατρική πράξη, έτσι και η πλασμαφαίρεση μπορεί να συνοδεύεται από ανεπιθύμητες ενέργειες, παρότι γενικά θεωρείται ασφαλής διαδικασία.

Κατά τη διάρκεια ή μετά τη συνεδρία μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, αίσθημα κρύου, πτώση της αρτηριακής πίεσης ή μυρμήγκιασμα στα χέρια, στα πόδια ή γύρω από τα χείλη.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν μεταβολές στους ηλεκτρολύτες ή αντιδράσεις στο υγρό που χρησιμοποιείται για την αντικατάσταση του πλάσματος.

Όταν απαιτείται κεντρικός φλεβικός καθετήρας, υπάρχουν επιπλέον πιθανοί κίνδυνοι, όπως λοίμωξη, αιμορραγία ή θρόμβωση. Για τον λόγο αυτό, η διαδικασία πραγματοποιείται με στενή παρακολούθηση από εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.

Με απλά λόγια, τι κάνει η πλασμαφαίρεση

Η πλασμαφαίρεση μπορεί να παρομοιαστεί με ένα είδος «φιλτραρίσματος» του υγρού μέρους του αίματος. Το πλάσμα απομακρύνεται μαζί με τις ανεπιθύμητες ουσίες που περιέχει, ενώ τα κύτταρα του αίματος επιστρέφουν στον οργανισμό μαζί με νέο υγρό αντικατάστασης.