Η πλασμαφαίρεση είναι μια λέξη που ακούγεται πλέον πολύ περισσότερο στην Ελλάδα, μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και τις πληροφορίες ότι ο δημοφιλής τραγουδιστής είχε μεταβεί σε ιατρείο στο Κολωνάκι προκειμένου να υποβληθεί στη συγκεκριμένη διαδικασία, υπό συνθήκες που βρίσκονται στο μικροσκόπιο των Αρχών.
Πολύ πριν, όμως, η πλασμαφαίρεση είχε αποκτήσει θέση στο λεξιλόγιο του Χόλιγουντ και της παγκόσμιας αγοράς του wellness. Διάσημοι αστέρες της showbiz, αλλά και ιδιαίτερα εύποροι επιχειρηματίες της Silicon Valley, έχουν συνδεθεί τα τελευταία χρόνια με θεραπείες ανταλλαγής ή φιλτραρίσματος πλάσματος, καταβάλλοντας από μερικές χιλιάδες έως και δεκάδες χιλιάδες δολάρια, αναζητώντας καλύτερη ευεξία, απομάκρυνση ουσιών από τον οργανισμό ή ακόμη και τρόπους να «γυρίσουν πίσω» το βιολογικό τους ρολόι.
Η πλασμαφαίρεση στο επίκεντρο μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη
Στην Ελλάδα, η συζήτηση γύρω από τη συγκεκριμένη διαδικασία πήρε νέα διάσταση μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη και τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν σχετικά με την πλασμαφαίρεση. Η διαδικασία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και των ελέγχων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί οποιαδήποτε αιτιώδης σχέση ανάμεσα στην πλασμαφαίρεση και τον θάνατο του τραγουδιστή.
Την ίδια στιγμή, ειδικοί, από τον υπουργό Υγείας έως γιατρούς, επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται για μια απλή διαδικασία, αλλά για εξειδικευμένη ιατρική πράξη που πραγματοποιείται σε συγκεκριμένο ιατρικό πλαίσιο. Στο πλαίσιο αυτό, η έρευνα για τις συνθήκες θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη αποκτά επιπλέον ενδιαφέρον, καθώς η ΕΛ.ΑΣ. εξετάζει μεταξύ άλλων αν οι δύο γιατροί του Κολωνακίου διέθεταν τις απαιτούμενες άδειες για να πραγματοποιούν μια τέτοια διαδικασία στο ιατρείο τους.
Στο εξωτερικό, πάντως, η πλασμαφαίρεση και οι διάφορες εκδοχές θεραπειών φιλτραρίσματος του πλάσματος έχουν ήδη αποκτήσει κοινό ανάμεσα σε celebrities και ανθρώπους που αναζητούν τις πιο εξεζητημένες πρακτικές ευεξίας και μακροζωίας.
Γκουίνεθ Πάλτροου: Πέντε συνεδρίες για «brain fog» και κόστος 50.000 δολάρια
Η Γκουίνεθ Πάλτροου δεν είναι άγνωστη στον κόσμο των εναλλακτικών και ασυνήθιστων πρακτικών ευεξίας. Η ιδρύτρια του Goop έχει κατά καιρούς δοκιμάσει από apitherapy, δηλαδή θεραπεία με τσιμπήματα μέλισσας, έως άλλες πρακτικές που έχουν προκαλέσει συζητήσεις.
Αυτή τη φορά, η 53χρονη ηθοποιός αποκάλυψε ότι υποβλήθηκε σε πέντε συνεδρίες θεραπευτικής ανταλλαγής πλάσματος (Therapeutic Plasma Exchange – TPE) σε κλινική του Σικάγου. Όπως ανέφερε, αντιμετώπιζε χρόνια κόπωση και «εγκεφαλική ομίχλη» («brain fog») και θέλησε να διερευνήσει την ιδέα της απομάκρυνσης ουσιών από το αίμα της.
Μετά τις συνεδρίες, η ίδια δήλωσε ότι αισθάνθηκε άμεσα μεγαλύτερη διαύγεια και μια αίσθηση «ελαφρότητας». Το κόστος, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, έφτασε περίπου τα 50.000 δολάρια για τον συγκεκριμένο κύκλο.
Η εμπειρία της Πάλτροου αποτελεί, φυσικά, προσωπική μαρτυρία και δεν συνιστά από μόνη της επιστημονική απόδειξη ότι η TPE αποτελεί γενική μέθοδο detox ή αντιγήρανσης.
Ορλάντο Μπλουμ: 9.750 λίρες για το «φιλτράρισμα» του αίματος
Στο επίκεντρο της συζήτησης είχε βρεθεί και ο Ορλάντο Μπλουμ, όταν δημοσίευσε στα social media φωτογραφία του από κλινική στο Λονδίνο, όπου υποβλήθηκε σε διαδικασία φιλτραρίσματος του πλάσματος.
Ο πρωταγωνιστής του «Lord of the Rings» υποστήριξε ότι στόχος της διαδικασίας ήταν η απομάκρυνση μικροπλαστικών και τοξικών χημικών ουσιών από τον οργανισμό του. Η διαδικασία διήρκεσε περίπου δύο ώρες, ενώ το κόστος της έφτασε τις 9.750 λίρες.
Η συγκεκριμένη κλινική περιγράφει τη διαδικασία ως μορφή αφαίρεσης και φιλτραρίσματος του πλάσματος, υποστηρίζοντας ότι με ειδικό σύστημα μπορούν να απομακρυνθούν ουσίες όπως μικροπλαστικά, «forever chemicals» και ορισμένες φλεγμονώδεις πρωτεΐνες.
Εδώ, ωστόσο, χρειάζεται μια σημαντική διάκριση: μια τέτοια πρακτική δεν πρέπει να ταυτίζεται αυτομάτως με την κλασική therapeutic plasma exchange που χρησιμοποιείται στην Ιατρική για συγκεκριμένες παθήσεις. Παράλληλα, δεν υπάρχει σήμερα καθιερωμένη επιστημονική βάση ώστε να παρουσιάζεται η συγκεκριμένη πρακτική ως γενική «αποτοξίνωση» του οργανισμού.
Λίαν Ράιμς: «Αλλαγή λαδιών» για το σώμα
Η Λίαν Ράιμς έχει επίσης μιλήσει ανοιχτά για τη δική της εμπειρία. Η 43χρονη τραγουδίστρια μοιράστηκε εικόνες από τη διαδικασία στην οποία υποβλήθηκε, αποκαλύπτοντας ότι ήταν η δεύτερη φορά που έκανε «θεραπευτική αλλαγή πλάσματος».
Σύμφωνα με όσα η ίδια ανέφερε, στόχος ήταν η απομάκρυνση «μικροτοξινών», μεταξύ άλλων μούχλας και μικροπλαστικών. Αυτή τη φορά, μάλιστα, συνδύασε τη διαδικασία με θεραπεία βλαστοκυττάρων, την οποία συνέδεσε με τη συνολική αποκατάσταση του οργανισμού της.
Το κόστος της θεραπείας ανέρχεται περίπου στα 10.000 δολάρια, ενώ η ίδια χρησιμοποίησε μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική παρομοίωση για να περιγράψει την εμπειρία της, αποκαλώντας την ουσιαστικά «αλλαγή λαδιών» για το ανθρώπινο σώμα. Η έκφραση αυτή αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο τη φιλοσοφία ενός ολοένα και μεγαλύτερου κομματιού της αγοράς wellness, όπου το ανθρώπινο σώμα αντιμετωπίζεται σαν μια μηχανή που χρειάζεται διαρκώς συντήρηση και «service».
Μπράιαν Τζόνσον: Το κυνήγι της αιώνιας νεότητας
Αν υπάρχει ένας άνθρωπος που έχει μετατρέψει την προσπάθεια καθυστέρησης της γήρανσης σε προσωπικό επιστημονικό και οικονομικό project, αυτός είναι ο Μπράιαν Τζόνσον.
Ο Αμερικανός επιχειρηματίας και biohacker έχει γίνει γνωστός σε όλο τον κόσμο για το ακραίο πρόγραμμα μακροζωίας που ακολουθεί, υποβάλλοντας τον οργανισμό του σε δεκάδες εξετάσεις και παρεμβάσεις με στόχο να ελέγξει όσο το δυνατόν περισσότερες παραμέτρους της βιολογικής του ηλικίας.
Πριν από την πλασμαφαίρεση, είχε προκαλέσει αίσθηση με το λεγόμενο «three-generation plasma exchange», στο οποίο αντάλλασσε πλάσμα με τον γιο του και τον πατέρα του. Στη συνέχεια εγκατέλειψε τη συγκεκριμένη πρακτική, υποστηρίζοντας ότι δεν διαπίστωσε οφέλη που να δικαιολογούν τη συνέχισή της.
Ακολούθησε η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, κατά την οποία το πλάσμα αφαιρείται και αντικαθίσταται με αλβουμίνη. Για τον Τζόνσον, η διαδικασία εντάσσεται σε ένα πολύ μεγαλύτερο προσωπικό πείραμα: πόσο μπορεί ένας άνθρωπος να παρέμβει στη βιολογία του ώστε να καθυστερήσει τη γήρανση;
Σάιμον Κάουελ: «Μου πλένουν και μου φιλτράρουν το αίμα»
Στο ίδιο κλίμα έχει κινηθεί και ο Σάιμον Κάουελ. Ο 66χρονος παραγωγός και κριτής του «Britain’s Got Talent» έχει δηλώσει ότι επισκέπτεται wellness clinic όπου παίρνουν το αίμα του, το «ξεπλένουν», το «φιλτράρουν» και στη συνέχεια το επιστρέφουν στον οργανισμό του.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη πρακτική, σε συνδυασμό με καλύτερη διατροφή, περισσότερη άσκηση και λιγότερο στρες, τον έχει βοηθήσει να αισθάνεται νεότερος. Μαλιστα, έχει μιλήσει για «αντίστροφη» γήρανση, βασιζόμενος στις εξετάσεις που πραγματοποιεί.
Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως τι ακριβώς περιλαμβάνει η διαδικασία που ακολουθεί ο Κάουελ, επομένως δεν είναι ασφαλές να ταυτίζεται αυτομάτως με την κλασική therapeutic plasma exchange.
Από την Ιατρική στο luxury wellness
Κάπως έτσι έχει δημιουργηθεί μια ολόκληρη αγορά γύρω από το πλάσμα, τη μακροζωία και την αναζήτηση της νεότητας. Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος αποτελεί πραγματική ιατρική διαδικασία, με συγκεκριμένες ενδείξεις και εφαρμογές σε σοβαρές παθήσεις και δεν αποτελεί μια «μόδα» που ανακάλυψε το Χόλιγουντ.
Αυτό που έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια είναι η προσπάθεια να μεταφερθεί η λογική της συγκεκριμένης διαδικασίας απo την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ασθενειών στον χώρο του wellness και του longevity. Εκεί εμφανίζονται υποσχέσεις για «καθαρότερο» αίμα, απομάκρυνση τοξινών και μικροπλαστικών, καλύτερη φυσική κατάσταση ή ακόμη και επιβράδυνση της γήρανσης.
Και, oπως είναι αναμενόμενο, οι τιμές απευθύνονται σε ένα κοινό με ιδιαίτερα μεγάλη οικονομική δυνατότητα: 10.000 δολάρια για μία θεραπεία, 10.000 λίρες για μία άλλη και έως και 50.000 δολάρια για έναν κύκλο συνεδριών.
Για τους celebrities που έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν, η αναζήτηση της νεότητας φαίνεται πλέον να περνά ακόμη και μέσα από το ίδιο τους το αίμα. Για την επιστήμη, ωστόσο, η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Το γεγονός ότι ένας διάσημος άνθρωπος αισθάνθηκε καλύτερα μετά από μια διαδικασία δεν σημαίνει ότι αυτή μπορεί να θεωρηθεί αποδεδειγμένη θεραπεία για τη γήρανση, την «αποτοξίνωση» ή την απομάκρυνση μικροπλαστικών.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη παγίδα της νέας βιομηχανίας longevity: όταν η πραγματική Ιατρική συναντά τις υπερβολικές υποσχέσεις του wellness, τα όρια ανάμεσα στην τεκμηριωμένη θεραπεία και στο πανάκριβο biohacking μπορούν εύκολα να θολώσουν.