Η ζωή της Coco Chanel επηρέασε βαθιά το έργο της, ενώ η φύση αποτέλεσε διαχρονική πηγή έμπνευσης για την αισθητική της. Ανάμεσα στα σπίτια και τα καταφύγια που απέκτησε κατά τη διάρκεια της ζωής της, ένα ξεχωρίζει: η La Pausa, η εντυπωσιακή έπαυλη στη Roquebrune-Cap-Martin, στη Γαλλική Ριβιέρα.
Χτισμένη στα τέλη της δεκαετίας του 1920, η La Pausa δημιουργήθηκε για να αποτελέσει έναν προσωπικό χώρο ηρεμίας, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Ένα μέρος όπου η Chanel μπορούσε να απολαμβάνει την ιδιωτικότητα, την ελευθερία και τη φύση.
Η έπαυλη που σχεδίασε η ίδια η Coco Chanel
Η Coco Chanel ανέθεσε την κατασκευή της La Pausa το 1928 στον αρχιτέκτονα Robert Streitz, έχοντας στο μυαλό της την εικόνα ενός λιτού, σχεδόν μοναστηριακού καταφυγίου.
Η αισθητική του σπιτιού συνδεόταν, σύμφωνα με την ιστορία της έπαυλης, με τις παιδικές αναμνήσεις της Chanel από το ορφανοτροφείο του μοναστηριού στο Aubazine, όπου πέρασε μέρος των παιδικών της χρόνων.
Η απομονωμένη τοποθεσία της σύντομα έκανε τη La Pausa αγαπημένο προορισμό για ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού. Ανάμεσα στους καλεσμένους της Chanel βρέθηκαν ο Pablo Picasso και ο Salvador Dalí, ενώ το σπίτι φιλοξένησε κατά καιρούς σημαντικές προσωπικότητες της καλλιτεχνικής ζωής.
Από τη Chanel στον νέο ιδιοκτήτη και ξανά πίσω
Το 1953, μετά τον θάνατο του πρώην συντρόφου της, του 2ου Δούκα του Westminster, η Coco Chanel πούλησε τη La Pausa στον Ουγγροαμερικανό συγγραφέα και εκδότη Emery Reves.
Η πώληση πραγματοποιήθηκε λίγο πριν από μια σημαντική στιγμή στην επαγγελματική της ζωή: την επιστροφή της στον χώρο της υψηλής ραπτικής, ύστερα από σχεδόν 15 χρόνια αποχής, που είχαν ξεκινήσει με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Περισσότερες από έξι δεκαετίες αργότερα, το 2015, ο οίκος Chanel αγόρασε ξανά την ιστορική έπαυλη και ξεκίνησε μια ιδιαίτερα προσεκτική διαδικασία ανακαίνισης, την οποία ανέλαβε ο αρχιτέκτονας Peter Marino.
Ένας κήπος εμπνευσμένος από την αισθητική της Chanel
Ο Marino συνεργάστηκε με την ομάδα Heritage της Chanel και μελέτησε το αρχείο της La Pausa, επιλέγοντας ως βασικό σημείο αναφοράς το 1935, όταν οι κήποι είχαν πλέον διαμορφωθεί σύμφωνα με το όραμα της Chanel.
Στόχος του δεν ήταν να δημιουργήσει έναν σύγχρονο, εντυπωσιακό κήπο, αλλά να επιστρέψει στον χαρακτήρα που είχε το κτήμα την εποχή που ζούσε εκεί η Chanel.
«Θέλαμε αυτή την ατμόσφαιρα της δεκαετίας του ’30», έχει εξηγήσει ο ίδιος, σημειώνοντας ότι εκείνη την εποχή η αισθητική ήταν περισσότερο συγκρατημένη και λιτή.
Το αποτέλεσμα είναι ένας μεσογειακός κήπος γεμάτος λεβάντα, ίριδες, γιασεμί, ελιές και φυτά που αντέχουν στο ζεστό και ξηρό κλίμα της περιοχής.
Μάλιστα, δύο από τα φυτά που ξεχωρίζουν στη La Pausa – το γιασεμί και η ίριδα – αποτελούν συστατικά του Chanel No. 5. Η σύνδεση αυτή δεν θεωρείται τυχαία, καθώς η Chanel απέκτησε το κτήμα έχοντας ήδη αποκομίσει τεράστια κέρδη από το διάσημο άρωμά της, που είχε κυκλοφορήσει λίγα χρόνια νωρίτερα.
250 ελιές και ένα δέντρο που η Chanel αρνήθηκε να μετακινήσει
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της La Pausa είναι οι περίπου 250 ελιές που βρίσκονται σήμερα στο κτήμα. Πολλές από αυτές είναι αιωνόβιες, ενώ η παλαιότερη υπολογίζεται ότι έχει ηλικία περίπου 800 ετών.
Κατά την κατασκευή της έπαυλης, η Chanel είχε ζητήσει από τον Streitz να διατηρήσει δύο παλιές ελιές. Η μία παρέμεινε στο κέντρο του διαδρόμου της εισόδου, ενώ η δεύτερη αποτέλεσε το επίκεντρο της εσωτερικής αυλής.
Όπως ανέφερε ο Peter Marino, η Chanel «έχτισε το σπίτι γύρω από» τη δεύτερη ελιά.
Η ίδια είχε αποκαλέσει την ελιά που βρισκόταν στην είσοδο «φύλακά μου».
Κατά την αποκατάσταση, ο Marino επανέφερε την ελιά στη θέση της και δημιούργησε έναν ιδιαίτερο φωτισμό για τα αρχαία δέντρα, τοποθετώντας μικρά LED φωτιστικά στα κλαδιά τους. Το φως πέφτει προς τα κάτω και δημιουργεί την αίσθηση ότι τα δέντρα φωτίζονται από το φεγγάρι.
Λεβάντα, ίριδες και άρωμα γιασεμιού
Η La Pausa μοιάζει να έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε η φύση να αποτελεί συνέχεια της ίδιας της κατοικίας.
Καθώς κάποιος περνά την είσοδο της έπαυλης, συναντά πρώτα το άρωμα του γιασεμιού που αναδύεται από τα φυτά στους πέτρινους τοίχους. Στη συνέχεια, οι ίριδες και τα μεγάλα λιβάδια λεβάντας δημιουργούν ένα τοπίο που θυμίζει περισσότερο πίνακα ζωγραφικής παρά κήπο μιας ιδιωτικής κατοικίας.
Ο Marino θέλησε να διατηρήσει αυτή τη φυσική, κάπως «άγρια» εικόνα της Μεσογείου, αφήνοντας το τοπίο να μοιάζει αυθεντικό και όχι υπερβολικά περιποιημένο.
Αφαίρεσε μεταγενέστερες διακοσμητικές παρεμβάσεις και φυτά που δεν ταίριαζαν στο αρχικό περιβάλλον, ανοίγοντας παράλληλα τη θέα προς το Menton και το Μονακό.
Ένας κήπος που θυμίζει… Chanel
Η σχέση ανάμεσα στη μόδα της Chanel και στον σχεδιασμό της La Pausa φαίνεται να είναι πιο βαθιά από μια απλή αισθητική ομοιότητα.
Ο Marino φύτεψε μεγάλες εκτάσεις λεβάντας και ίριδων, δημιουργώντας έντονες χρωματικές επιφάνειες στο τοπίο. Για την έμπνευση πίσω από αυτό το αποτέλεσμα αναφέρθηκε στον Kandinsky, ενώ παρομοίασε την υφή του κήπου με τα χαρακτηριστικά tweed κοστούμια της Chanel.
«Ο κήπος αντικατοπτρίζει πολύ, πολύ, πολύ έντονα τις αισθητικές της μόδας της», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ίδια η La Pausa αποτέλεσε, άλλωστε, πηγή έμπνευσης για τη σύγχρονη Chanel. Ο Matthieu Blazy επέλεξε την έπαυλη ως σκηνικό για την καμπάνια της πρώτης ready-to-wear συλλογής του ως καλλιτεχνικού διευθυντή του οίκου, με τα μοντέλα να φωτογραφίζονται ακόμη και πάνω στην ελιά της αυλής, όπως είχε κάνει η ίδια η Chanel σχεδόν έναν αιώνα νωρίτερα.
Η La Pausa παραμένει ένας ιδιωτικός κόσμος
Παρά την ιστορική και καλλιτεχνική της αξία, η La Pausa δεν έχει μετατραπεί σε τουριστικό αξιοθέατο. Παραμένει ένας ιδιωτικός χώρος, ο οποίος φιλοξενεί κατά καιρούς εκδηλώσεις του οίκου Chanel και καλλιτεχνικές δράσεις.
Το 2025 πραγματοποιήθηκε εκεί η πρώτη καλλιτεχνική φιλοξενία για συγγραφείς, ενώ έχει προγραμματιστεί και αντίστοιχη δράση για συνθέτες. Μάλιστα, ένα κονσέρτο πρόκειται να πραγματοποιηθεί στους κήπους, συνεχίζοντας με έναν τρόπο την παράδοση των μουσικών συναντήσεων που πραγματοποιούνταν στη La Pausa την εποχή της Chanel.
Για την Coco Chanel, η έπαυλη ήταν κάτι περισσότερο από ένα ακόμη πολυτελές σπίτι στη Γαλλική Ριβιέρα. Ήταν ένας τόπος απομόνωσης και δημιουργίας, ένας χώρος όπου μπορούσε να απομακρύνεται από τον θόρυβο του κόσμου.
Και ίσως αυτή να είναι τελικά η μεγαλύτερη κληρονομιά της La Pausa: ένας τόπος σχεδιασμένος για να κάνει τον χρόνο να μοιάζει λίγο πιο αργός. Όπως το έθεσε ο Peter Marino, «δεν ανησυχείς για κάτι άλλο όταν βρίσκεσαι εδώ».
