Απόψεις

Ετοιμάζουν τον διαμελισμό της Κύπρου;

Ενα ρίγος διαπέρασε τη σπονδυλική στήλη σχεδόν κάθε Ελληνα που έτυχε να διαβάσει την Πέμπτη ένα από τα άρθρα των «Τάιμς της Νέας Υόρκης» που αναφερόταν στα υποθαλάσσια κοιτάσματα φυσικού αερίου που βρίσκονται στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το δυσάρεστο συναίσθημα άρχιζε με την ανάγνωση του τίτλου του άρθρου αυτού της μεγάλης αμερικανικής εφημερίδας: «Αποθέματα αερίου και κυπριακή απομόνωση».
Γράφει ο Γιώργος Δελάστικ, στην εφημερίδα Έθνος.

Εκείνο όμως που αποτελούσε πραγματική μαχαιριά από πολιτική σκοπιά ήταν ο υπότιτλος: «Καθώς φθίνουν οι ελπίδες για ενεργειακό κέντρο, κλήση από την ΕΕ για τουρκική λύση». Το σοκ είναι τρομερό: «Κλήση από την ΕΕ για τουρκική λύση»! Δεν έχει σημασία πόσο ακριβές είναι αυτό, το ουσιώδες είναι ότι προδίδει την αμερικανική επιθυμία και θέση για την επόμενη φάση στην Κύπρο. «Το φόρτωμα της Κύπρου με τόσο πολύ χρέος μπορεί να είναι ένας έμμεσος τρόπος για την ΕΕ να σπρώξει τους Ελληνοκύπριους σε κάποιο είδος επίλυσης του κυπριακού προβλήματος», δηλώνει στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» η διευθύντρια κάποιας εταιρείας συμβούλων στη Λευκωσία.
«Οι βουλευτές της ΕΕ θεωρούν και αυτοί την απεγνωσμένη ανάγκη της Κύπρου για μετρητά ως μοχλό διευθέτησης (του Κυπριακού) με την Τουρκία», τονίζει η αμερικανική εφημερίδα, η οποία από την αρχή κιόλας της ανάλυσής της συνδέει ευθέως την οικονομική καταβαράθρωση του νησιού με τον εκβιασμό της Λευκωσίας προκειμένου να αποδεχθεί λύση στο Κυπριακό που θα υπαγορεύσει η Τουρκία. «Με την οικονομία της κουρέλια, η Κύπρος χρειάζεται να αξιοποιήσει επειγόντως τα αποθέματα του φυσικού της αερίου.
Το άνοιγμα όμως αυτής της κάνουλας θα υποχρεώσει το πιο ανατολικό μέλος της ΕΕ να κάνει τις σκληρές επιλογές που επί πολύ καιρό απεχθάνεται να κάνει» ισχυρίζονται με αλαζονική βεβαιότητα οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης» και εξηγούν γιατί: «Τη Δευτέρα (σ.σ. 25 Μαρτίου) η Κύπρος υποχρεώθηκε να συρρικνώσει έναν τραπεζικό τομέα που θα μπορούσε να έχει βοηθήσει να διοχετευθούν κεφάλαια για την κατασκευή ζωτικής ενεργειακής υποδομής… Το μειωμένο ανάστημα της Κύπρου ''καθιστά απίθανο έναν νέο ενεργειακό μεσογειακό διάδρομο Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας ή την πολιτική συμπαράταξή τους'' δήλωσε ο Μάικλ Λι, εκ των κορυφαίων συμβούλων του Γερμανικού Ιδρύματος Μάρσαλ των ΗΠΑ», γράφει η αμερικανική εφημερίδα. Μετά από όλα αυτά, καταλήγει σε ένα άκρως απεχθές, αλλά ταυτόχρονα πολύ αποκαλυπτικό συμπέρασμα για τις πραγματικές προθέσεις του Λευκού Οίκου: «Με τη βομβαρδισμένη της οικονομία, ο στόχος της κατασκευής εργοστασίου υγροποίησης του φυσικού αερίου στην Κύπρο φαίνεται τώρα ως μια οικονομική πρόκληση που είναι αδύνατον να υπερνικηθεί, αφήνοντας στην Κύπρο ελάχιστες δυνατότητες επιλογής πέραν της κατασκευής αγωγού που να διοχετεύει αέριο στην Τουρκία»!
Με άλλα λόγια, οι Αμερικανοί ισχυρίζονται ότι τώρα που η Κύπρος φτώχυνε, μετά την ολέθρια επιβολή του γερμανικού μνημονιακού ζυγού, δεν έχει άλλη επιλογή παρά να εκχωρήσει στην Τουρκία τα κατεχόμενα εδάφη της και να διοχετεύσει επίσης το φυσικό της αέριο στους Τούρκους κατακτητές!! Εύλογο είναι το συμπέρασμα μετά από όλα αυτά ότι οι ΗΠΑ βρίσκονταν πίσω από τις δηλώσεις που είχε κάνει μια μέρα νωρίτερα, την Τετάρτη 27 Μαρτίου, στις τουρκικές εφημερίδες «Σταρ» και «Χαμπέρτουρκ» ο υπουργός Εξωτερικών της Αγκυρας Αχμέτ Νταβούτογλου, ο οποίος έθεσε εκ νέου το θέμα της διχοτόμησης της Κύπρου με πρόσχημα την αξιοποίηση των φυσικών πόρων του νησιού και συγκεκριμένα του φυσικού αερίου: «Εάν η ελληνοκυπριακή διοίκηση της Νότιας Κύπρου πει ότι οι φυσικοί πόροι τής ανήκουν επειδή βρίσκονται στη δική της πλευρά, πράγμα που θα σημαίνει ότι έμμεσα λέει πως ο Βορράς ανήκει στους Βόρειους (Κύπριους), τότε εμείς είμαστε έτοιμοι να συνομιλήσουμε στη βάση της λύσης των δύο κρατών.
Τα δύο αυτά κράτη στη συνέχεια μπορούν να συναντηθούν μέσα στην ΕΕ!», δήλωσε μεταξύ άλλων ο Αχμέτ Νταβούτογλου. Το κακό είναι ότι δυστυχώς τόσο οι Τούρκοι όσο και οι Αμερικανοί γνωρίζουν άριστα ότι τολμούν να κάνουν αυτά τα πράγματα επειδή ο προ μηνός εκλεγείς Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης, ανενδοίαστος ένθερμος υποστηρικτής του σχεδίου Ανάν το 2004, δεν έχει ουσιαστικά καμιά αντίρρηση στην υλοποίηση παρόμοιων σχεδίων. Αντιθέτως, ενδεχομένως να αδημονεί να πάρει εκδίκηση από τους Κύπριους ψηφοφόρους για το συντριπτικό «Οχι» του 2004 στο σχέδιο Ανάν, το οποίο τον είχε εκμηδενίσει πολιτικά για οκτώ χρόνια. Ο Νταβούτογλου πάντως στηρίζει πολλά σε αυτόν: «Η εκλογή Αναστασιάδη αναπτέρωσε τις ελπίδες!», δήλωσε χωρίς περιστροφές στην ίδια συνέντευξη που πρότεινε τη διχοτόμηση της Κύπρου.

Β.Καραποστόλης.Τι είδους ηγέτες έχουμε ανάγκη;

Ας φράξουμε τον δρόμο στους νέους καιροσκόπους
Θα πρέπει η κοινωνία να αναζητήσει άριστους ανάμεσα σε όσους παράγουν έργο

Άρθρο, του Βασίλη Καραποστόλη, καθηγητή Πολιτισμού και  Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Είναι άλλο πράγμα να βλέπει κανείς με καλό μάτι την κατάρρευση του όλου πολιτικού σώματος (με την ελπίδα ότι θα εξυγιανθεί) και άλλο να είναι έτοιμος να αναλάβει δράση για την αντικατάστασή του. Τα πλήθη σήμερα αναθεματίζουν τους κυβερνήτες τους, αλλά διστάζουν να εμπιστευτούν οποιονδήποτε θα εμφανιζόταν μπροστά τους σαν ένας ηγέτης με προθέσεις ριζικά διαφορετικές. Το πρόβλημα έγκειται πραγματικά στις προθέσεις. Δεν απασχολεί τόσο τους πολίτες αν θα γίνουν ορισμένα έργα, όσο το εάν οι υποψήφιοι για την εξουσία έχουν και κάποια σχέδια που να μην πηγάζουν αποκλειστικά απ’ τα προσωπικά τους συμφέροντα. Πέρασε η εποχή που κρινόταν ένας πολιτικός από το αν είναι ικανός ή όχι στον άλφα ή βήτα τομέα. Σήμερα στη χώρα μας, αλλά και στην Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία (το είδαμε πρόσφατα με τις εκλογές) αυτό ουσιαστικά που κυκλοφορεί σαν μια αμφιβολία βασανιστική μες στα πλήθη, δεν είναι το κατά πόσον υπάρχει η πολιτική ικανότητα, αλλά η πολιτική θέληση.
Ενα ερώτημα πλανιέται: ποιος θα μπορούσε να τα βάλει μ’ εκείνους που φαίνονται τόσο ισχυροί, ακριβώς επειδή δεν «φαίνονται»; Οι σύγχρονοι χρηματοκράτες του κόσμου είναι αόρατοι, γι’ αυτό και δύσκολα αντιμετωπίζονται – αυτό διαδίδεται κατά κόρον. Πρόκειται, όμως, για μια ακόμη λιποταξία των δεινοπαθούντων, για μια ακόμη αποφυγή της ευθύνης τους. Γιατί ποιος είπε ότι είναι ανάγκη να βλέπει κανείς καθαρά τον εχθρό του ώστε να μπορεί να τον αντικρούσει; Είναι διαφορετικό να ακολουθείς μια ειδική τακτική όταν ο αντίπαλος κρύβεται, από το να εγκαταλείπεις οποιαδήποτε τακτική ελλείψει ορατότητας του αντιπάλου. Αλλωστε, δεν είναι ανάγκη να ξέρει κανείς ποιος είναι ο απώτερος εχθρός του για να τον πολεμήσει. Αρκεί που έχει αντίκρυ του τα όργανά του, τους εντεταλμένους του. Από τέτοιους βρίθει ο κόσμος, η κάθε ημέρα και το κάθε δελτίο ειδήσεων μάς τους δείχνουν να κινούνται δραστήριοι, άοκνοι, λαλίστατοι. Θα μπορούσαν αυτοί να είναι ο στόχος.
Συνεπώς, άλλος είναι ο λόγος που δεν θεωρείται πιθανή μια κάποια βελτίωση. Ο λόγος είναι ότι το πλήθος προβάλλει τις αδυναμίες του πάνω στην «εικόνα» που έχει για τους εκπροσώπους του. Μοιάζει σάμπως οι αρρώστιες του κοινωνικού σώματος να αποτυπώνονται πάνω στο πολιτικό σώμα με μια ένταση άκρως θεαματική. Πάνω στο φέρσιμο ενός υπουργού όλοι βλέπουν τα δικά τους χάλια. Έτσι, η επιφύλαξη, η καχυποψία, η κόπωση του καθενός σχηματίζουν ένα είδος πεποίθησης σύμφωνα με την οποία αποκλείεται να ξεπεταχθεί μια αρετή στη σφαίρα των δημοσίων υποθέσεων. «Είναι αδύνατο», ψιθυρίζει μέσα του ο απαυδισμένος ιδιώτης, «μέσα σ’ αυτό το μαγειρείο να παρουσιαστούν και κάποιοι που να μη θέλουν να φάνε. Θα φάνε ό,τι φτιάχνουν. Αλλά εγώ, τουλάχιστον, δεν θα καταπιώ όσα μου πετάξουν. Δεν θα καταπιώ τα αποφάγια τους. Θα πουν ψέματα, αλλά εγώ, που δεν θα είμαι στο εξής κορόιδο, θα ξέρω ότι είναι ψέματα, γιατί είναι αδύνατο να μην είναι ψέματα».
Μετά απ’ αυτό, ο ιδιώτης μπορεί να εξακολουθεί να αγανακτεί, να θυμώνει και να ξεθυμαίνει. Εχει προεξοφλήσει τα πάντα, και κατά κάποιον τρόπο έχει κατασταλάξει μέσα στην απελπισία του. Είναι απελπισμένος, αλλά δεν φαίνεται να διαθέτει ούτε εκείνο το τελευταίο απόθεμα δύναμης, εκείνο το «θάρρος της απελπισίας» το οποίο αναβλύζει μερικές φορές όταν τα πράγματα φθάνουν στον απροχώρητο, όταν σ’ αυτό ακριβώς το όριο διεγείρεται ξαφνικά μια θέληση θαμμένη στα έγκατα. Μια κοινωνία, όμως, που επιθυμεί πραγματικά να επιζήσει, δεν μπορεί παρά να εύχεται να ξαφνιάζεται με αυτόν τον τρόπο. Είναι ένα ξάφνιασμα με τον εαυτό της. Εκεί βρισκόμαστε σήμερα: έχουμε κλειστεί μέσα σε κάτι που νομίζουμε ότι είναι ο εαυτός μας και αυτό το κάτι το συνθέτουν αδυναμίες που μας είναι τόσο οικείες ώστε να φθάνουν να γίνουν σχεδόν αγαπητές: αγαπάμε αυτό που ξέρουμε ότι είμαστε, από φόβο μήπως αναγκαστούμε να γνωρίσουμε αυτό που θα μπορούσαμε να είμαστε. Προτιμότερο να υποφέρεις από τα ελαττώματά σου, παρά να ψάχνεις για προτερήματα που δεν είναι βέβαιο ότι υπάρχουν.
Οι ασθένειές μας
Θα καταλήξουμε λοιπόν εκεί; Θα δεχτούμε ότι οι κοινωνικές μας ασθένειες είναι η μοίρα μας, και ότι η πολιτική μας θα είναι απλώς μια διαχείριση της μοίρας, ένα ξύσιμο και ένα βάθεμα της πληγής; Μπορεί να ηχεί σε πολλούς σχεδόν σκανδαλιστικό, αλλά εάν δεν δεχθούμε τελικά να είμαστε μοιρολάτρες, θα πρέπει ν’ αφήσουμε περιθώρια για μια νέα πολιτική δράση, ακόμη και μέσα στα φθαρμένα σχήματα. Αυτό σημαίνει ότι η κοινωνία θα έπαυε να δεχόταν σαν ανίατη την πάθηση που κάνει τους Ελληνες να χωρίζουν τη στιγμή ακριβώς που χρειάζεται να ενωθούν.
Η καθημερινή εμπειρία, πράγματι, αυτό μας διδάσκει: μόλις πάνε τα άτομα να συμπράξουν, εκείνος ο δαίμονας, που λέγεται «πάθος για υπεροχή» καταστρέφει τις κοινές τους ενέργειες. Οι εξαιρέσεις δεν λείπουν φυσικά, ο κανόνας όμως εξακολουθεί να ισχύει. Και το χειρότερο είναι ότι συγχέονται πράγματα που διαφέρουν πολύ. Είναι λάθος να θεωρείται το «πάθος για υπεροχή» ταυτόσημο με το «πάθος για διάκριση». Το πρώτο είναι η επιθυμία να τοποθετείται κανείς, με οποιοδήποτε μέσο, πάνω από τους άλλους, ενώ το δεύτερο είναι η επιθυμία να ξεχωρίσει χάρη σ’ ένα επίτευγμα συγκεκριμένο που θα αναγνωριστεί και θα εκτιμηθεί. Ερμαιο στο πρώτο πάθος η ελληνική κοινωνία κατάφερε να μετατρέψει, εδώ και καιρό, τη διακυβέρνηση σ’ ένα ομοίωμά της. Ναι, οι πολιτικοί του καιρού μας αποδείχθηκαν ζηλωτές της υπεροχής, της γυμνής επικράτησης, της εξουσίας τής απογυμνωμένης από πράξεις που θ’ άφηναν ίχνη στην Ιστορία. Υπήρξαν ματαιόδοξοι, κι αυτό επιβεβαίωσε θριαμβευτικά και θλιβερά μαζί, το ματαιόδοξο άτομο που φωνασκεί: αφού είμαστε όλοι ματαιόδοξοι, γιατί να μην είναι και αυτοί τους οποίους ψηφίσαμε;
Το συμπέρασμα όμως αυτό δεν είναι υποχρεωτικό. Δεν είναι υποχρεωτικό η γενική βούληση να είναι η συνισταμένη των ατομικών βουλήσεων (η υποθήκη του Ρουσσώ). Οποιοι εκπροσωπούν το πλήθος, εξ ορισμού αίρονται σε μια σφαίρα στοιχειωμένη από άλλες δυνάμεις που δεν βρίσκονται μέσα στα νοικοκυριά. Αυτές οι δυνάμεις ανήκουν στην επιθυμία για πραγματοποίηση έργων που αφορούν τη ζωή και την ασφάλεια ενός ολόκληρου πληθυσμού. Αν τα νοικοκυριά είναι ματαιόδοξα, μες στην αυτοσυντήρησή τους, οι πολιτικοί (όπως και οι καλλιτέχνες και οι επιστήμονες) μπορούν να είναι φιλόδοξοι. Πρέπει λοιπόν ν’ αφήσουμε χώρο ξανά, και μ’ όλους τους κινδύνους, στη φιλοδοξία. Είναι ανάγκη να υπάρχει αυτός ο χώρος, ώστε να τολμήσουν να κάνουν τα πρώτα τους βήματα κι εκείνοι που κολακεύονται στην ιδέα ότι θα μπορούσαν να διαπραγματευτούν πολύ καλύτερα απ’ ό,τι οι προηγούμενοι για ζητήματα όπως οι θαλάσσιες ζώνες, οι αποκρατικοποιήσεις, ή η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της χώρας. Μη φθάσουμε στο σημείο να θεωρήσουμε ότι είναι ύποπτο να επιδιώκει ένας πολιτικός να τον εκτιμήσουν για μια συμφωνία που πέτυχε, όπως θα ’θελε να τον εκτιμήσουν ένας ζωγράφος για τον πίνακά του ή ένας μηχανικός για τη γέφυρα που έφτιαξε. Ας φράξουμε τον δρόμο στους νέους καιροσκόπους, και ας κάνουμε τόπο στους νέους εργοποιούς. Για να έρθουν όμως, πρέπει πρώτα να ζητηθούν.
Πηγή: Καθημερινή

Τι γράφει ο Αλκίνοος για την Κύπρο;

"Δεν θα πω για τους άλλους. Λίγο με ενδιαφέρει η ποιότητα και η στάση τους σε τέτοιες στιγμές. Ούτε και περίμενα καλύτερη αντιμετώπιση. Όσο και να τους βρίσω, χαϊδεύω τα αυτιά μας και τίποτα δεν αλλάζει. Θα πω για εμάς, και συγχωρήστε με…"

Αλκίνοος Ιωαννίδης
Eλεύθεροι και κατακτημένοι

Έρχεται η μέρα που η μάσκα τραβιέται βίαια. Η μέρα που το αληθινό μας πρόσωπο φανερώνεται, θέλουμε-δεν θέλουμε, αφτιασίδωτο και τρομακτικά αληθινό. Πρέπει να το κοιτάξουμε, είναι θέμα ζωής και θανάτου. Πρέπει να το ρωτήσουμε, να μας πει ποιοι είμαστε. Γιατί μόνο αυτό γνωρίζει.
Γυρνάμε απότομα, για να αντικρίσουμε μια τρύπα στον καθρέφτη. Πού απουσιάζει το πρόσωπό μας; Το ξεχάσαμε σε μικρά, ταπεινά, εγκαταλελειμμένα σπίτια, στη σκόνη χαμηλών, πλύνθινων ερειπίων, στους τάφους αγράμματων, ακατέργαστα σοφών παππούδων. Εκεί αφήσαμε θαμμένες τις αληθινές καλημέρες, τη συγκίνηση των στίχων, την αλληλεγγύη των ανθρώπων κι ότι πολύτιμο δεν μετριέται σε χρήμα. Έκτοτε, προχωρήσαμε στον «σύγχρονο κόσμο» απρόσωποι, γυμνοί, παλεύοντας να κρατήσουμε το νήμα της ύπαρξής μας άκοπο, μέσα σε εποχές δύσκολες, μέσα σε ένα τοπίο που δεν μας μοιάζει.
Γίναμε αρχοντοχωριάτες, επενδύοντας στα χειρότερα χαρακτηριστικά των δύο συνθετικών της λέξης. «Έχω γάμο», λέγαμε και στεκόμασταν καλοντυμένοι σε γκαζόν ξενοδοχείων, με φακελάκια στα χέρια, χωρίς αληθινή, από καρδιάς ευχή. «Και οι γάμοι μας, τα δροσερά στεφάνια και τα δάχτυλα, γίνουνται αινίγματα ανεξήγητα για την ψυχή μας». Ούτε αινίγματα, ούτε τίποτε. Όλα απαντημένα, όλα πεζά. Μεγάλα και άδεια. Απομείναμε αναίσθητοι μπροστά στο ιερό, ζώντας ένα γυαλιστερό, αντιαισθητικό, άχαρο, ανέραστο, ανίερο, ξοδεμένο παρόν. Χωρίς μνήμη, χωρίς όνειρο, διαζευγμένοι από το είναι μας.
Τα καλύτερα παιδιά μας τα πουλήσαμε. Τα αφήσαμε να σπαταλούν τη ζωή τους σε λογιστικά βιβλία, σε γραφεία εταιρειών, σε άψυχους λογαριασμούς. Τα κάναμε σκλάβους με τίτλους διευθυντικού στελέχους. Τα ταΐσαμε χρήματα, τα σπουδάσαμε χρήματα, τα μάθαμε να σκέφτονται χρήματα, να υπηρετούν χρήματα, να ονειρεύονται χρήματα, να παντρεύονται χρήματα, να γεννάνε χρήματα, να είναι χρήματα. Μιλούν άπταιστα τα χειρότερα Αγγλικά (αυτά της δουλειάς) και άθλια τα καλύτερα Ελληνικά (τα Κυπριακά). Όταν τα χρήματα λείψουν, από πού θα κρατηθούν;
Αντικαταστήσαμε το γλέντι στην πλατεία του χωριού με το σκυλάδικο. Τον έρωτα με το στριπτιζάδικο. Τα αναγκαία για την επιβίωση, με ένα τζιπ γεμάτο άχρηστα ψώνια. Τον ελεύθερο χρόνο με την υπερωρία. Κάναμε το παιγνίδι των παιδιών υπερπαραγωγή, σε πάρτι γενεθλίων κατά παραγγελία. Ξεχάσαμε ποια είναι τα βασικά συστατικά της ύπαρξής μας, ως ατόμων και ως κοινωνίας, αντικαθιστώντας τα με ότι μάς γυάλισε στη βιτρίνα. Γίναμε ότι μας έπεισε ο διαφημιστής, η τηλεόραση ή το περιοδικό να γίνουμε. Καταντήσαμε οπαδοί ομάδων, φανατικοί, με μαχαίρια και μίσος. Έφηβος, προτού σιχαθώ όλες τις ομάδες εξίσου, ήμουν με την Ομόνοια. Μια μέρα που έπαιζε με το ΑΠΟΕΛ, αρρώστησε ο τυμπανιστής των αντιπάλων. Ήρθαν στην άλλη κερκίδα και μου ζήτησαν να πάω στη δική τους, για να παίξω το τύμπανο. Πήγα ευχαρίστως.
Πέρασε ο καιρός, αλλάξαμε. Ξεχάσαμε. Χωριστήκαμε σε κόμματα και τα ψηφίσαμε τυφλά, διχαστήκαμε με τρόπο αταίριαστο στην ιστορία και την παράδοσή μας. Σε μια σταλιά τόπο, λέγαμε «οι άλλοι». Πήραμε τα χειρότερα χαρακτηριστικά της Ελλάδας και τα κάναμε αξιώματα.
Να πάει στο καλό τέτοιος εαυτός, να μην ξανάρθει. Καθόλου μην τον κλάψουμε, καθόλου μη μας λείψει. Στον αγύριστο!
Πέρασαν χρόνια. Το κορίτσι από τις Φιλιππίνες έκλαιγε κρυφά στο κρεβάτι του για το παιδί και τη μάνα που άφησε για να σερβίρει καφέ τον κύριο Πάμπο, που έγινε σερ, για να σιδερώνει τα ακριβά βρακιά της κυρίας Αντρούλλας, που έγινε μάνταμ. Η κοπέλα θα γυρίσει φτωχή στο Μπάγκιο Σίτι ή στη Μανίλα. Θα αγκαλιάσει τη μάνα της, θα φιλήσει το παιδί της. Εμείς, πού επιστρέφουμε;
Τι μένει όταν ο σερ και η μάνταμ, έκπληκτοι, χάνουν το αυτοκίνητο, την υπηρέτρια, το λούσο και το σπίτι τους; Τι κρατιέται αναλλοίωτο μέσα στον χρόνο, κάτω από την επιφάνεια που βουλιάζει; Πού ακριβώς βρίσκεται ανεξίτηλα χαραγμένος ο βαθύς Χαρακτήρας, που μας επιτρέπει, όταν όλα αλλάζουν, να λέμε ακόμη «Εμείς»;
Μπορούμε σήμερα να αποφασίσουμε ξανά, ο καθένας για τον εαυτό του και όλοι μαζί, ποιοι είμαστε. Τι είναι σημαντικό και τι όχι. Τι αξίζει να προσπαθήσουμε μέχρι τέλους. Ποια λόγια αξίζει να πούμε προτού φύγουμε, πώς αξίζει να σταθούμε και απέναντι σε τι, προτού πεθάνουμε. Κι αυτό, μπορούμε να το κάνουμε, ακόμη και νηστικοί, άνεργοι και άστεγοι. Ήταν όμως αδύνατον να το κάνουμε χορτάτοι και υποταγμένοι, με έναν εαυτό-καταναλωτή, εξαρτημένο και ευχαριστημένο.
Μείναμε σε σκηνές, στο ύπαιθρο, για χρόνια. Χάσαμε για πάντα τα σπίτια, τα χωριά και τις ζωές μας. Περιμέναμε κάθε μέρα, για χρόνια, αγνοούμενους που δεν γύρισαν. Για δεκαετίες, ακούγαμε αεροπλάνο και στρέφαμε έντρομοι τα μάτια στον ουρανό. Χιαστί ταινίες στα παράθυρα, μη σπάσουν από τον βομβαρδισμό που μπορούσε ανά πάσα στιγμή να ξαναρχίσει. Τα παιδιά που έβγαλαν το σχολείο διαβάζοντας με το κερί στα αντίσκηνα, χειμώνες στη σειρά, βρίζονταν στην Ελλάδα από τους Ελλαδίτες, γιατί τους έτρωγαν τις θέσεις στα πανεπιστήμια. Η Μεγάλη Μαμά τίποτα δεν κατάλαβε. Κι ακόμη δεν καταλαβαίνει. Γιατί, μπορεί η Κύπρος να είναι Ελληνική, όμως, πόσο λίγο Κυπριακή είναι η Ελλάδα! Πόσο λίγο Ελληνική είναι η Ελλάδα!
Επιτρέψαμε στους μικρούς πολιτικούς ενός αδύναμου και απροστάτευτου τόπου, να συμπεριφέρονται σαν άρχοντες αυτοκρατορίας. Να υπηρετούν κόμματα και τσέπες, σαν να μην υπάρχει απειλή, κίνδυνος και γκρεμός, σαν να είναι αδύνατον από τη μια μέρα στην άλλη να γίνουμε μπουκιά στο στόμα κροκοδείλων. Είδαμε τα τρυφερά, αγνά χαμόγελα των παιδιών του Απελευθερωτικού Αγώνα να χρησιμοποιούνται από βάρβαρους, απαίδευτους «πατριώτες» με ξυρισμένα κεφάλια, φαλακρούς «απ’ έξω κι από μέσα». Ζήσαμε την αδικία, την απώλεια, την εγκατάλειψη. Τα ξέρουμε όλα, τα είδαμε όλα, τα ζήσαμε όλα. Τώρα θα φοβηθούμε;
Όταν κλαίγαμε το ’74, κλαίγαμε για τα σπίτια μας. Σήμερα θα κλάψουμε για τις επαύλεις μας; Τότε, κλαίγαμε για το χωριό μας. Θα κλάψουμε σήμερα για την τράπεζα; Τότε, για τους τάφους των γονιών μας. Σήμερα για τα χρέη μας; Τότε, για τις ζωές μας. Σήμερα για τις δουλειές μας; Δεν νομίζω…
Η κοινωνία μας, αυτή η διαλυμένη, πιέζοντας ασταμάτητα την όποια επίσημη πολιτική ηγεσία, αλλά και πέρα απ’ αυτήν, θα αναπτύξει μηχανισμούς στήριξης των ανέργων, θα φροντίσει τα παιδιά της. Όχι από ελεημοσύνη. Από αλληλεγγύη. Και με τη γνώση πως, αν ο διπλανός δε ζει καλά, κανείς δε ζει καλά. Γιατί, ότι ποτέ μας κράτησε σ’ αυτόν τον τόπο, ήταν ένας ιδιόμορφος, ποιητικός, παράλογα ωραίος κοινωνικός ιστός, που αυτοπροστατεύεται και που μας προστατεύει. Αυτός είναι που ανάγκασε τους βουλευτές να πουν, για μια έστω στιγμή, «Όχι».
Το «Όχι» της Κυπριακής Βουλής, είναι σημαντικότερο απ’ ότι κάποιοι χαιρέκακοι μπορούν να υποψιαστούν. Κι ας επιστρέψει η Βουλή εκλιπαρώντας τους Τροϊκανούς, κι ας πέσει στα γόνατα, κι ας τους γλύψει τα πόδια, μετά. Κι ας χάσουμε περισσότερα. Γιατί, για μια στιγμή έστω, έμοιασε η Δημοκρατία να έχει νόημα, ένα νόημα ξεχασμένο εδώ και δεκαετίες. Έμοιασαν, έστω και για μια στιγμή, οι εκπρόσωποι να εκπροσωπούν πράγματι. Η στιγμή καταγράφεται και μένει, δημιουργώντας προηγούμενο, παρά την όποια κατάληξη. Και το γεγονός πως το προηγούμενο δημιουργήθηκε από μισή μερίδα τόπο, αγαπητοί λογικοί λογιστές, το κάνει ακόμη σημαντικότερο. Τίποτα «δικό σας» δεν θα μείνει ποτέ στην Ιστορία, να σηματοδοτεί, να καθορίζει, ή έστω να θυμίζει κάτι υπαρξιακά σημαντικό. Αφήστε μας να το χαρούμε. Δεν μας προσφέρονται συχνά τέτοιες χαρές.
Αυτό το «Όχι», φαίνεται να είχε και χειροπιαστά αποτελέσματα: Εκτός από τη δυνατότητα μη φορολόγησης των μικροκαταθετών, εκτός από το χρονικό περιθώριο που έδωσε για τη νομοθετική ρύθμιση του περιορισμού των συναλλαγών και τη δημιουργία Ταμείου Αλληλεγγύης, που μπορούν να παίξουν σημαντικά θετικό ρόλο στο μέλλον, έδωσε και τη δυνατότητα, έστω σπασμωδικά, έστω την τελευταία στιγμή, έστω με απογοητευτικό αποτέλεσμα, να μετρηθούν οι δυνάμεις και οι «φιλίες», τόσο της Κύπρου, όσο και της Ελλάδας. Βοήθησε να καθαρίσει το τοπίο, να τελειώσουμε με ψευδαισθήσεις, να καταλάβουμε ξανά το πόσο μόνοι είμαστε, το πόση ευθύνη έχουμε. Κι όσοι πιστεύουν πως με ένα «Ναι» θα σώζαμε κάτι, τη Λαϊκή Τράπεζα ή την Κύπρου (αλήθεια, πόσο «δική μας» μπορεί να είναι μια τράπεζα;) και μαζί τις δουλειές, ή τους κόπους μιας ζωής που τους εμπιστευτήκαμε, να μην ξεχνούν πως, όποιο κομμάτι μας έμεινε απροστάτευτο, ούτως ή άλλως, και με τα «Ναι» και με τα «Όχι», θα κατασπαραχθεί.
Δυστυχώς, δεν ήταν δυνατόν να υπάρχει “plan B”. Θα ήταν αδύνατον να έχει εκπονηθεί από ανθρώπους της γενιάς μου και της προηγούμενης, από ανθρώπους βουτηγμένους στην κατανάλωση, στο εφήμερο, στο συμφέρον, στο νεοπλουτισμό και στο τίποτε, μια πολιτική που να έχει βάθος και σοβαρότητα. Κι όμως, αυτοί οι άνθρωποι, χωρίς δικλίδες ασφαλείας, χωρίς λογική, είπαν ενστικτωδώς “Όχι”. Έστω και για μια στιγμή. Ένα “Όχι” καταστροφικό και λυτρωτικό μαζί, που εσείς, αγαπητοί Ελλαδίτες μνημονιακοί, πολιτικοί και δημοσιογράφοι, με πρόσχημα το καλό μας, δεν θα πείτε ποτέ. Θα προτιμήσετε να καταστραφούμε εξίσου, λέγοντας “Ναι”.
Οι Κύπριοι προσφυγοποιούμαστε ξανά στην ίδια μας την πατρίδα. Χάνουμε ξανά τη ζωή όπως τη χτίσαμε, όπως νομίζουμε πως τη διαλέξαμε, όπως νομίσαμε πως μας ανήκει. Και φοβόμαστε. Είναι ανθρώπινο. Όμως, τι πραγματικά φοβόμαστε; Ότι θα πεινάσουμε; Πεινάσαμε και παλιότερα. Ότι θα κρυώσουμε; Κρυώσαμε χρόνια. Ότι θα μείνουμε μόνοι; Πάντα μόνοι ήμασταν. Ότι θα πονέσουμε; Από πόνο άλλο τίποτε… Ότι θα μας κατακτήσουν; Πάντα κατακτημένοι υπήρξαμε.
Θα τα καταφέρουμε, το ξέρουμε καλά! Γιατί, τελικά, δεν φοβόμαστε τίποτε. Γιατί, τελικά, το μόνο που φοβόμαστε, είναι το υποχρεωτικό κοίταγμα στον καθρέφτη. Το μόνο που μας φοβίζει, είναι το μόνο που πραγματικά έχουμε: το αληθινό μας πρόσωπο. Ας το ξεθάψουμε, ας το θυμηθούμε, ας το κοιτάξουμε. Ενώ όλοι, φίλοι και εχθροί, μας αγριοκοιτάζουν, ενώ η μάσκα μας πέφτει νεκρή, αυτό θα μας χαμογελάσει.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο προσωπικό site του Αλκίνοου Ιωαννίδη www.alkinoos.gr

Πόσο επικίνδυνος είναι ο υποσιτισμός των παιδιών;

Περιστατικό υποσιτισμένης μαθήτριας καταγράφηκε, για πρώτη φορά, και στο νησί της Ρόδου. Όπως  αναφέρει η εφημερίδα «Δημοκρατία», η μαθήτρια γυμνασίου της Ρόδου πριν από λίγες ημέρες έχασε τις αισθήσεις της την ώρα του διαλείμματος. Όταν την μετέφεραν σπίτι οι καθηγητές, ήρθαν αντιμέτωποι με τη δύσκολη οικονομική κατάσταση της οικογένειας…
Το γεγονός έγινε γνωστό ύστερα από ανακοίνωση της Α’ Ενωσης Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Δωδεκανήσου, η οποία ζητά να προστατευτούν άμεσα οι άπορες οικογένειες.  Η ανακοίνωση που εξέδωσε αναφέρει:
«To Διοικητικό Συμβούλιο της Α’ ΕΛΜΕ Δωδεκανήσου καταγγέλλει την Κυβέρνηση και την Τρόικα για τη βάρβαρη πολιτική που έχουν επιβάλλει στον ελληνικό λαό με συνέπεια να εμφανίζονται στη χώρα μας το 2013 ξεχασμένα φαινόμενα που ακούγαμε μόνο στις αφηγήσεις των ανθρώπων της κατοχής. Η ανάπτυξη που μας υπόσχονται με την εφαρμογή των ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ είναι η επιστροφή στην εποχή του κάρβουνου. Δύο νέα παιδιά, φοιτητές στο ΤΕΙ Λάρισας έχασαν τη ζωή του και άλλα χαροπαλεύουν γιατί χρειάστηκε να ζεσταθούν χρησιμοποιώντας μαγκάλι ! Τις προηγούμενες ημέρες μαθήτριά μας σε σχολείο της Ρόδου λιποθύμησε και σύμφωνα με την ιατρική γνωμάτευση η λιποθυμία οφειλόταν σε ανεπαρκή σίτιση του παιδιού(…) Αυτό είναι το πρόσωπο της κρίσης. Πείνα και εξαθλίωση. Η θέρμανση έγινε είδος πολυτελείας για τους φτωχούς ανθρώπους. Στα σχολεία είναι πλέον καθημερινά τα κρούσματα υποσιτισμού των μαθητών. Οι υπηρεσίες υγείας και παιδεία διαρκώς υποβαθμίζονται.
Τα διάφορα «ατυχήματα», αποτέλεσμα της ανέχειας, θα πολλαπλασιάζονται. Την ίδια ώρα υπέρογκα είναι τα κέρδη των πολυεθνικών, των λογής –λογής «επενδυτών», των τζογαδόρων των χρηματιστηρίων. Απαιτούμε η κατάσταση αυτή να ανατραπεί.

Συζητήσαμε με την παιδοψυχίατρο κυρία Μερσύνη Αρμενάκα, για τις συνέπειες που μπορεί να έχει ο υποσιτισμός στην ψυχική αλλά και τη σωματική υγεία ενός παιδιού. 

Σχεδόν καθημερινά διαβάζουμε πλέον για λιποθυμικά επεισόδια παιδιών λόγω ελλιπούς σίτισης εξαιτίας της οικονομικής ανέχειας των γονιών τους.
Ανατρέχοντας στην πρόσφατη βιβλιογραφία για τις συνέπειες στην σωματική και ψυχική υγεία των ατόμων που θρέφονται ελλιπώς προκαλούν θλίψη όσα διαβάζουμε. Όλα σχεδόν τα άρθρα αφορούν χώρες σε εμπόλεμη κατάσταση όπως η Ρουάντα ή το Αφγανιστάν ή χώρες όπως η Ινδία και το Περού με χρόνια κοινωνικοοικονομικά προβλήματα.Ένα άρθρο αφορούσε μελέτη στο Ην .Βασίλειο.
Τι συμβαίνει στην ψυχική υγεία των ατόμων που υποσιτίζονται; 
Στην  μελέτη αυτή διαπιστώθηκε ότι μετά από 8 μέρες χορήγησης τροφής και φροντίδας σε 22 υποσιτισμένους ανθρώπους μειώθηκαν εντυπωσιακά οι δείκτες που μέτρου σαν υπερένταση,κατάθλιψη,θυμό,αίσθημα κόπωσης και σύγχυση.
Από διαχρονική έρευνα για τα άτομα που γεννιούνται σε περιόδους μεγάλης  ανέχειας   έχει βρεθεί ότι έχουν αυξημένο κίνδυνο για Σχιζοφρένεια, κατάθλιψη, αυξημένο λιπιδαιμικό προφίλ, έχουν έντονες αντιδράσεις σε στρεσογόνα γεγονότα. Σωματικά, κινδυνεύουν περισσότερο να εμφανίσουν κάποια στιγμή οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Κίνδυνος για εμφάνιση διαβήτη!
Επίσης, σε άλλη έρευνα διαπιστώθηκε ότι άτομα που βιώνουν ανασφάλεια στο θέμα εύρεσης τροφής έχουν κακή σωματική υγεία και αυξημένες πιθανότητες ανάπτυξης Σακχαρώδους Διαβήτη τύπου ΙΙ, καθώς και διαταραγμένες γνωστικές λειτουργίες.
Η ελλιπής λήψη Τροφής επηρεάζει τις εκτελεστικής λειτουργίες, την μνήμη ,την συγκέντρωση,την αντίληψη, τις λεκτικές δεξιότητες. Στο Περου όπου το 19,5% των παιδιών κάτω των 5 ετών υποσιτίζονται έχει διαπιστωθεί ότι τα παιδιά αυτά υπολείπονται σε όλη τους την ζωή ως προς την κοινωνικότητα και την εξέλιξη τους στον στίβο της ζωής.
Με διαπιστώσεις ότι το 1 στα 10 παιδιά υποσιτίζονται παγκοσμίως και πλέον η Ελλάδα μάλλον συμμετέχει σ´ αυτούς  τους αριθμούς πρέπει να δούμε σοβαρά τι κάνουμε όλοι μας όχι μόνο για το τώρα αλλά και για μετά από 20 χρόνια που θα φαίνονται οι συνεπείς των πράξεων κάποιων που δρουν και αποφασίζουν ¨Για το καλό ¨ μας. 

Έγκλημα. Η κοινωνική βία έφτασε στα σπίτια μας;

Και ξαφνικά από τα τσιπάκια, περάσαμε στα γκαζάκια. Επιθέσεις σε σπίτια δημοσιογράφων, μολότοφ, σφαίρες και καλάζνικοφ έξω από πολιτικά γραφεία, επεισόδια στη Βίλα Αμαλία. Κάποιοι την αποκάλεσαν βία πολιτική αλλά η εγκληματικότητα δε μπορεί να έχει μονάχα αίτια πολιτικά. Μιλάμε πια για άρση κοινωνικών αναστολών; Πώς μας επηρεάζει όλο αυτό το αρνητικό κλίμα; Έχουμε γίνει πιο επιθετικοί και μεταξύ μας; «Η κοινωνική παθολογία που εκφράζεται με τη βία είναι κολλητική σαν τη γρίπη” τονίζει η επιφανής καθηγήτρια Ψυχιατρικής Νάντια Μπεργιαννάκη – Δερμιτζάκη.

Συνέντευξη στην Άννα Δρούζα.

-Με ποιο τρόπο έχει επηρεάσει την ψυχική μας υγεία και τη συμπεριφορά μας η κρίση;

Η ελληνική κοινωνία – όπως και οι περισσότερες κοινωνίες του Δυτικού κόσμου, βρίσκεται σε μια γενικότερη κρίση εδώ και αρκετά χρόνια. Φαίνεται ότι σταδιακά έχουν καταλυθεί κάποιες ηθικές αξίες στα άτομα που απαρτίζουν τις κοινωνίες τους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τον εκτροχιασμό της κοινωνικής συμπεριφοράς, της ηθικής, αλλά και γενικότερα της συναισθηματικής συμπεριφοράς.

-Αναφέρεστε προφανώς στα περιστατικά βανδαλισμών και βίας.

Όχι μόνο, αλλά εφόσον το εντοπίζετε εκεί θα ήθελα να πω ότι η συμπεριφορά βίας σε μία κοινωνία αποτελεί ένα σύνθετο φαινόμενο και δεν είναι το αποτέλεσμα μόνο μιας αιτίας. Έτσι, θα μπορούσαμε να πούμε ότι δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της μείωσης του εισοδήματος. Υπήρχαν περίοδοι τόσο στην ελληνική ιστορία, όσο και στην ιστορία της ανθρωπότητας, όπου υπήρξε μεγάλη ανέχεια ή άλλες καταστροφικές καταστάσεις και δεν είχε παρατηρηθεί μεγάλη αύξηση ούτε της βίας ούτε της εγκληματικότητας. Ίσα, ίσα οι άνθρωποι είχαν την ανάγκη της κοινωνικής αλληλεγγύης, ανέπτυξαν σημαντικούς δεσμούς και προσπάθησαν να φροντίσουν ο ένας τον άλλο. Βέβαια, η φτώχεια και η οικονομική κρίση πάντοτε προκαλούσαν  κοινωνικές εξεγέρσεις και ενίσχυσαν τα φαινόμενα της κοινωνικής αποδόμησης. Αυτό αποτελεί μία φυσική συνέπεια της κοινωνικής ανισσοροπίας και έχει περιγραφεί από κοινωνιολόγους, ιστορικούς και επιφανείς οικονομολόγους. Όμως, τα γεγονότα τυφλής και έντονης βίας χωρίς ιδεολογικές κατευθύνσεις, είναι τραυματικά για την κοινωνία και προκαλούν άμεσες αλλά και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις όπως  άρση των αναστολών ή έκλυση των ηθών. Η σημερινή αύξηση της επιθετικότητας των Ελλήνων που παρατηρείται σε όλο το ηλικιακό φάσμα -και όχι μόνο στους νέους, φαίνεται ότι αποτελεί ένα είδος άμυνας.

-Πώς το εξηγείτε αυτό;

Ο άνθρωπος ως μόνο ισχυρό αμυντικό όπλο έχει την επιθετικότητα. Όταν λοιπόν αισθάνεται απειλημένος, όταν αισθάνεται ανασφαλής, όταν η ίδια η κοινωνία δεν του διασφαλίζει την επιβίωση αλλά αντίθετα τον εκθέτει σε απειλές και τον κάνει να πιστεύει ότι πιθανά κινδυνεύει τόσο η ίδια του η ζωή, όσο και η ζωή της οικογένειάς του απαντά με αυτόν τον αμυντικό μηχανισμό. Έτσι, όταν αισθάνεται αυτού του τύπου την ανασφάλεια τότε αναμένεται η δραματική αύξηση της φυσικής επιθετικότητα του ανθρώπου που είναι τυφλή και μπορεί να οδηγήσει σε «νύκτες κρυστάλλων», σε νύκτες του «Αγ. Βαρθολομαίου», σε νύκτες του «Δεκεμβρη στην Αθήνα» και σε άλλα τέτοια τραγικά και απάνθρωπα περιστατικά.

-Η γενικότερη ανασφάλεια μας κάνει να νιώθουμε απειλή;

Ναι, και αυξάνεται πάρα πολύ η καχυποψία του άτομου. Οι άνθρωποι δεν έχουν πλέον εμπιστοσύνη στις προθέσεις των συνανθρώπων τους. Πρώτα λοιπόν τους θεωρούν εχθρούς και μετά εξετάζουν την πιθανότητα πιο φιλικών συναισθημάτων. Αν κάποιος είναι οδηγός στους δρόμους της Αθήνας σήμερα μπορεί εύκολα να το διαπιστώσει. Άνευ λόγου και άνευ αιτίας υπάρχει η ετοιμότητα για άμεση έκφραση επιθετικότητας και οργής.

-Χθες είχα ένα περιστατικό. Ήμουν μέσα στο αυτοκίνητο και είδα μια θέση για να παρκάρω, η αλήθεια είναι λίγο απότομα. Και όταν θέλησα να μπω εξαγριώθηκε από πίσω ο οδηγός. Κατέβηκα λοιπόν και πάρα πολύ ήρεμα του λέω: «Υπάρχει λόγος να είστε τόσο θυμωμένος με αυτό; Σας ζητώ συγγνώμη που πράγματι φρέναρα λίγο απότομα». Και ο άνθρωπος αυτός που φώναζε κατάλαβε, έσκυψε πάνω στο τιμόνι και έπιασε το κεφάλι του. Άλλο ήταν το πρόβλημα…

Θα πω κάτι που θα πρέπει να μας προβληματίσει και να το λάβουμε πολύ σοβαρά υπόψη μας. Η κοινωνική παθολογία, ή αν θέλετε η έκφραση μιας κοινωνικής κατάστασης είναι πολύ κολλητική. Είναι κολλητική όπως η γρίπη, όπως όταν φταρνίζεται ο γριπιασμένος σε ένα δημόσιο χώρο και κολλάει τα άτομα γύρω του. Το ψυχολογικό κλίμα που επικρατεί σε μια κοινωνία, είναι κολλητικό. Δηλαδή όταν υπάρχουν δυσάρεστες ή καταστροφικές κοινωνικές καταστάσεις οι πολίτες μέσα σε ώρες μπορεί να αναπτύξουν συμπεριφορές οι οποίες προκαλούνται από μια μαζική ψυχολογία που ενδέχεται να πυροδοτηθεί πχ. από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Σήμερα στην Ελλάδα ζούμε μια κοινωνική παθολογία που προέρχεται από τον οικονομικό και ηθικό τραυματισμό της κοινωνίας. Η σημερινή Ελλάδα αποτελεί μια τραυματισμένη κοινωνία όχι μόνο από την οικονομική κρίση και από τους υπερπληθείς οικονομικούς μετανάστες που η χώρα δεν είναι σε θέσει να αφομοιώσει, αλλά και από την γενικότερη πολιτική κατάσταση και διαφθορά. Και βέβαια και από την κακή ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης που έχει εκφυλιστεί προσπαθώντας να γίνει «δήθεν» αξιοκρατική, όπως και από την «δήθεν» «αντιαυταρχική» ανατροφή των παιδιών που κατέληξε σε μία ασύστολη παγκόσμια πρωτιά παραδείγματος υπερπροστασίας. Για όλα αυτά ευθυνόμαστε εμείς οι παλαιότεροι, οι γενιές του 68, του Πολυτεχνείου, και της «δήθεν» αλλαγής.

Διαφέρει ο μισογυνισμός από τον σεξισμό;

Με αφορμή την κίνηση ενός αυστραλιανού λεξικού να αλλάξει τον ορισμό της λέξης  «μισογυνισμός»  θεωρώντας πως πλέον χρησιμοποιείται  σημαίνει «παγιωμένη προκατάληψη εναντίον των γυναικών», όχι απλά μίσος προς αυτές, η Naomi Wolf, πολιτικής αναλύτρια, φεμινίστρια και συγγραφέας του διεθνούς best seller «Vagina: A new Biography», τοποθετείται αναφορικά με την διαφορά σεξισμού και μισογυνισμού.

 Naomi Wolf
Διαφωνώ με την σκοπίμως παραποιημένη χρήση  λέξεων  η οποία κρύβει πολιτικές σκοπιμότητες: ο σεξισμός δεν είναι το ίδιο πράγμα με τον  μισογυνισμό. Μπορεί κάποιος να συμπαθεί τις γυναίκες σε προσωπικό επίπεδο, αλλά συγχρόνως να υποστηρίζει μετά χαράς τις συστηματικές διακρίσεις σε βάρος τους (σεξισμός) ή να χρησιμοποιεί τα στερεότυπα των δύο φύλων εναντίον τους (σεξισμός). Λυπάμαι πολύ που στο λεξικό συγχωνεύονται οι δύο αυτοί όροι. Ο σεξισμός είναι για έναν μισογύνη ό, τι είναι ο αντισημιτισμός  για κάποιον που μισεί τους Εβραίους.  Κανένα από τα δύο δεν είναι αποδεκτό, αλλά θα πρέπει να γνωρίζουμε και να κατανοούμε την ακριβή χρήση των λέξεων για να καταπολεμήσουμε αποτελεσματικά την αδικία.
Ο μισογυνισμός  έρχεται στην επιφάνεια στους  πολιτικούς αγώνες για το ρόλο των γυναικών, καθώς  ο έλεγχος των γυναικών είναι φανερό πως γίνεται εξατομικευμένα και παρεμβατικά. Στο θέμα του μισογυνισμού  εμπλέκεται η αμυγδαλή – το τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με την επεξεργασία των συναισθηματικών αντιδράσεων – υπάρχει βία και περιφρόνηση σε αυτό. Ένα δημόσιο πρόσωπο που βρίσκεται ενώπιον της εισαγγελίας  με την κατηγορία του βιασμού είναι ένοχος για σοβαρό και ασυγχώρητο σεξισμό. Το  κάνεις  αστεία για τον  βιασμό ή να υποτιμάς  τη ζημιά που προκαλεί στη γυναίκα  ως μέλος του Κογκρέσσου όπως έκανε πρόσφατα στις ΗΠΑ ο Todd Akin, ή το να νομοθετείς , όπως πάνω από μια τόσες πολιτείες στις ΗΠΑ, για την ύπαρξη διακολπικών ανιχνευτών  που είναι εντελώς άχρηστα ιατρικώς, απλά και μόνο για να τιμωρήσεις  σεξουαλικά τις γυναίκες για την επιλογή της άμβλωσης , αυτό είναι ο μισογυνισμός.

Το σχέδιο ΗΠΑ-Γερμανίας για τον ελληνικό πλούτο!

"Ο παράφρων Χίτλερ είχε πει ότι απέτυχε μεν αυτός με τα όπλα, αλλά τελικά η Ευρώπη θα κατακτηθεί από την Γερμανία με τα λεφτά"
Πώς Γερμανία αλλά και ΗΠΑ μεθοδεύουν την αρπαγή των ελληνικών υδρογονανθράκων; Γιατί η Γερμανία επιδιώκει εδώ και χρόνια την κατάρρευση του ΕΥΡΩ; Η Γερμανία σχεδιάζει να γίνει η νέα υπερδύναμη; Πόσο αδύναμη είναι ενεργειακά και πόσο μεγάλη ανάγκη έχει τις ενεργειακό πλούτο της Ελλάδας; 

Γράφει ο Φοίβος Αποστολόπουλος,
Πολιτικός  Επιστήμων-Διεθνολόγος.

 Η στρατηγική επιδίωξη της Γερμανίας 
 Με την «Συμφωνία της Βαλτικής»  οι Η.Π.Α. έδωσαν στην επαν-ενωμένη Γερμανία πρωταγωνιστικό οικονομικό και πολιτικό ρόλο στην τότε Ε.Ο.Κ., ο οποίος περιοριζόταν από την γεωπολιτική επικυριαρχία των Η.Π.Α. Αυτή η τελευταία εξηγεί και την- ειδάλλως παράλογη-σπουδή της Ε.Ο.Κ. και μετέπειτα Ε.Ε. να κυνηγά από πίσω την επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ρωσικά σύνορα, εγκολπώνοντας όλα τα κράτη στα οποία επεκτεινόταν το ΝΑΤΟ χωρίς να έχει (η Ε.Ε.) την απαιτούμενη εσωτερική συνοχή και μηχανισμούς για να αντέξει μια τέτοια επέκταση.
Ήταν η περίφημη συζήτηση για εμβάθυνση ή επέκταση τότε. Ο γράφων σπούδαζε τότε στο Ην. Βασίλειο και θυμάται το «ιερό μένος» με το οποίο οι Βρετανοί επεδίωκαν την επέκταση της Ε.Ε., αφενός διότι την ήθελαν οι Η.Π.Α., αφετέρου διότι ήλπιζαν ότι έτσι θα καταστραφεί η Ε.Ε. ως προοπτική. Και είχαν δίκαιο. Όντως τότε καταστράφηκε η οποιαδήποτε προοπτική η Ε.Ε. να υπάρξει πραγματικά. Όμως, ως συνήθως τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, έχασαν το δάσος. Την Γερμανία. Κάποτε ο Α’ ΓΕΕΘΑ των Βρετανών λόρδος Ίσμέϋ είχε πει ότι «το ΝΑΤΟ χρειάζεται για να κρατά τους Ρώσους έξω, τους Αμερικανούς μέσα και τους Γερμανούς κάτω». Το τελευταίο επεδίωξαν και οι Γάλλοι με την δημιουργία της Ε.Κ.Α.Χ. (προπάτορα της Ε.Ο.Κ.) το 1955.
Αναγκαία και ικανή συνθήκη για να ελεγχθεί ο γερμανικός επεκτατισμός ήταν η ύπαρξη ενός πόλου ισοδυνάμου εντός της Ευρώπης, ή η ύπαρξη κατά πολύ υπέρτερης δυνάμεως εκτός Ευρώπης. Εκ των πραγμάτων η δεύτερη συνθήκη ίσχυε: οι Η.Π.Α.. Πλην όμως η ισχύς των Η.Π.Α. στηριζόταν πλέον στην πίστωση από την Κίνα και την Γερμανία!  Οπότε έγινε ορατό ότι η συνθήκη εξέλιπε, καθώς η μόνη άλλη λύση ήταν η συνάθροιση της Μεσογειακής ζώνης συν Ην. Βασίλειο, η οποία μέχρι εκείνη την στιγμή (2002-2004) δεν υπήρχε. Η Ρωσία δεν ήθελαν να γίνει μέρος της Ε.Ε. (τεράστια σε ισχύ και όγκο, και η πιθανότητα φάνταζε γεωπολιτικός εφιάλτης για τις Η.Π.Α. ελέω Μακίντερ). Το αποτέλεσμα ήταν η εν τοις πράγμασι έλλειψη αντιβάρου για την Γερμανία. Οι ερασιτεχνικοί χειρισμοί των νέο-συντηρητικών και η κατασπατάληση της ισχύος των Η.Π.Α. με την παράλληλη σχεδόν χρεοκοπία κατέστησαν το υπαρκτό πρόβλημα στρατηγική ευκαιρία.
 Η Γερμανία ξεκίνησε δυο παγκοσμίους πολέμους ακριβώς επειδή προσπάθησε βιαίως να δημιουργήσει την στρατηγική ευκαιρία κυριαρχίας επί της Ευρώπης και τους εγγύς περιβάλλοντος προς ανατολάς και νότο. Αυτή την φορά η ευκαιρία παρεδόθη στο πιάτο!  Αναφέρεται από άτομα που ήταν παρόντα στην σκηνή, ότι κατά τις τελευταίες ημέρες του στο καταφύγιο της καγκελαρίας του τρίτου ράιχ, ο παράφρων Χίτλερ είχε πει ότι απέτυχε μεν αυτός με τα όπλα, αλλά τελικά η Ευρώπη θα κατακτηθεί από την Γερμανία με τα λεφτά. Οι παριστάμενοι- γνωρίζοντας ότι η Γερμανία ήταν καταστραμμένη και κατακτημένη-το εξέλαβαν ως σημάδι οξείας παράνοιας. Προφανώς κάποιοι αγγλοσάξονες δεν διάβασαν ιστορία.

Τι είδε λοιπόν η Γερμανία;
Την προσπάθεια των Η.Π.Α. μέσω του δούρειου ίππου (που τελικά απέβη καταστροφική για τον ίππο), την αντικειμενική κατάρρευση ισχύος των Η.Π.Α., την ανυπαρξία έτοιμου αντίπαλου πόλου στην Ευρώπη και την ραγδαία άνοδο της Κίνας (αντιπάλου εκ θέσεως των Η.Π.Α.).Δηλαδή στρατηγικό κενό και ιστορική ευκαιρία μαζί.  Εάν διαβάσει κάποιος προσεκτικά τα γραπτά που παρήξαν διαφορές δεξαμενές σκέψεως στην Γερμανία από το 1994 έως και το 2011, διαπιστώνει ότι ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθετήσεως υπήρχε συνολική αποτίμηση μιας νέας στρατηγικής πραγματικότητας τόσο εντός Ε.Ε., όσο και ευρύτερα γεωπολιτικά η οποία ευνοούσε έναν νέο, πολύ πιο ενεργητικό ρόλο της χώρας.
Εξ’ ου και η απαίτηση για μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. Τα γεγονότα στην διάλυση της πρώην Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαυΐας  ήταν το καμπανάκι-ή μάλλον καμπάνα- που πολλοί  αγνόησαν. Οι χειρισμοί των νέο-συντηρητικών παγίωσαν το στρατηγικό κενό και έκαναν την ευκαιρία πολύ ελκυστική για να αγνοηθεί. Ο δούρειος ίππος ήταν η τέλεια ευκαιρία πολιτικά και διπλωματικά.Παραδειγματική εξόντωση, ταυτόχρονη παγίωση ηγεμονικής ισχύος θεσμικά στην Ευρώπη, πλήρης χειραγώγηση του μόνου πιθανού εσωτερικού ευρωπαϊκά αντιπάλου πόλου ισχύος, ΚΑΙ τζάμπα λόγω τοκογλυφικών επιτοκίων.
Καλύτερα δεν γίνεται! Αναχρηματοδοτούσε και το χρέος της εις βάρος του μόνου πιθανού αντιπάλου πόλου. Κερασάκι στην τούρτα-και εξόχως σημαντικό: ενεργειακή αυτάρκεια βάζοντας στο χέρι τους υδρογονάνθρακες της Μεσογείου λόγω χρέους.  ΜΟΝΟΝ εάν κατέρρεε το ΕΥΡΩ νωρίς, θα βρίσκονταν προ στρατηγικής ήττας η Γερμανία. Με την αποχώρηση χωρών. Διότι τότε και δεν θα αναχρηματοδοτούσε εύκολα το χρέος των συνιστώντων κρατιδίων της και των τραπεζών τους, και θα δημιουργούνταν εκ των πραγμάτων ο αντίπαλος πόλος, και οι εξαγωγές θα έπεφταν απότομα με διάφορα επακόλουθα, και  θα αναγκαζόταν να εξαρτάται ενεργειακά από την καλή σχέση με τον έτερο ευρωπαϊκό πόλο ισχύος, δηλαδή θα είχε χάσει το παιχνίδι. Διότι-να μην παραβλέπετε-η Γερμανία είναι εξαιρετικά ευάλωτη ενεργειακά ( έχει μόνο λιγνίτη και άνθρακα, καθόλου πετρέλαιο και φυσικό αέριο), περίκλειστη ουσιαστικά (απουσία ουσιαστικά Α.Ο.Ζ.) και αναγκαστικά εισάγει το 100% της ενέργειας που εντατικότατα καταναλώνει.
Συνεπώς, με δεδομένο ότι υπάρχουν τεράστια ενεργειακά αποθέματα στην ελληνική Α.Ο.Ζ., στην Κυπριακή, και στην Βόρεια Θάλασσα (Ην. Βασίλειο, Ολλανδία και Νορβηγία), η όποια στρατηγική της Γερμανίας εξανεμίζεται από την ενεργειακή της δουλεία. Εκτός και  βάλει στο χέρι δια του χρέους τα αποθέματα  Ελλάδος και Κύπρου! Οπότε, λύθηκε το κύριο πρόβλημα. Και καθίσταται εφικτή η συνολική στρατηγική.

 Που οδηγείται λοιπόν η όλη κατάσταση;   
 Ξεκινάμε με τα βασικά. Οι ΗΠΑ θέλουν τους υδρογονάνθρακες Ελλάδας Κύπρου…
 Οι μεν Η.Π.Α. κατά πως το συνηθίζουν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, έβαλαν ένα εξαιρετικό από άποψη εκτέλεσης αυτογκόλ. Ο μεν δούρειος ίππος δεν δούλεψε (θέλει και πολύ μυαλό για να δουλέψει κάτι τέτοιο, δεν ήταν τυχαία ο Οδυσσεάς αυτός που το μηχανεύτηκε αρχικά!), ο δε αντικειμενικός σκοπός όχι μόνο δεν επετεύχθη αλλά μετατράπηκε σε παγίδα. Εφεξής έχουν μόνο δυόμιση διεξόδους. 
Η πρώτη, να επιτευχθεί πλήρης γεωπολιτική χειραγώγηση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων Ελλάδος-Κύπρου (θυμάται κανείς το δόγμα ενιαίου αμυντικού χώρου του Αρσένη που είχε λοιδορηθεί;), ερήμην της Γερμανίας.
Η δεύτερη, η πλήρης αναδιάταξη του ΝΑΤΟ, με παράλληλη επανασχεδίαση πολιτικής στην Μεσόγειο. Απαιτεί χρόνο και χρήμα, και λόγω ανικανότητας των στρατηγιστών τους, έχουν λιγοστέψει κατά πολύ και τα δυο. Επιπλέον αυτή η διέξοδος προϋποθέτει (εκ των ούκ άνευ) τελείως διαφορετική συνύπαρξη με την Ρωσία (αλλαγή νοοτροπίας στο υπουργείο εξωτερικών κυρίως, με τις τερατώδεις βλακείες που έχει κάνει τελευταία). Τα γεγονότα της Συρίας και της Λιβύης είναι εξαιρετικά εύγλωττα. Η μισή είναι τεχνικό-πολιτική, και βασίζεται στο ποιος είναι καλύτερος στον εκβιασμό. Το κόλπο είναι να αναγκαστεί η Γερμανία να ανεχτεί πληθωρισμό στην ευρωζώνη, μέσω της κοπής  νομίσματος και της πολιτικής επιτοκίων.  
Γιατί;  Διότι με την πολιτική που ακολουθεί η Γερμανία επιδιώκει να χρησιμοποιήσει έμμεσα την οικονομική πίεση της Κίνας κατά των Η.Π.Α. (τα ποσοτικά δεδομένα είναι πασίγνωστα), και να δημιουργήσει μια ζώνη ευσχήμου μεν, ουσιαστικού δε, οικονομικού αποκλεισμού των Η.Π.Α. με βάση την πιστωτική δύναμη των παικτών. Βέβαια είναι παιχνίδι υψηλού ρίσκου, διότι εσωτερικά η Γερμανία δεν πατάει καλά. Αλλά το κέρδος σε περίπτωση επιτυχίας είναι η ανάδειξη της σε παγκόσμια δύναμη, που τώρα δεν είναι. Είπαμε, δυο παγκοσμίους πολέμους έκανε για να το πετύχει, και συνεχίζει… Εφόσον επιτευχθεί αυτή η πληθωριστική συμπεριφορά του νομίσματος, θα είναι πλέον ανίκανη η Γερμανία να χρησιμοποιήσει το ΕΥΡΩ ως όπλο γεωπολιτικής επικυριαρχίας εντός και εκτός Ευρώπης.

Τι συμβαίνει με τη Γερμανία;

Η Γερμανία τώρα, δεν έχει κανένα λόγω να αφήσει το ΕΥΡΩ ανεξέλεγκτο στα χέρια της Ε.Κ.Τ.
Όσον την αφορά η οποιαδήποτε διευθέτηση θα πρέπει ανυπερθέτως να κατοχυρώνει το βετο της στις μάκρο-οικονομικές αποφάσεις, δηλαδή να μην υπάρχει ουσιαστική Ε.Κ.Τ. Ξεκάθαρα πράγματα. Επίσης κάποια στιγμή θα πρέπει να αποφασίσει, εφόσον επιθυμεί την ανάδειξη της σε παγκόσμια δύναμη, την αρκετά στενή σχέση με την Ρωσία, προκειμένου να μπορεί διεθνώς να επηρεάζει τον ρου των εξελίξεων. Μπορεί αυτό να ακούγεται εφιαλτικό σε Βρετανούς και Γάλλους, πλην όμως αμφότεροι επέδειξαν αφόρητο ερασιτεχνισμό στον χειρισμό των πραγμάτων στην Μεσογειακή Αφρική, και συνεπώς ένδεια στρατηγικής αντίληψης. Δεν πας πουθενά με τέτοια μυαλά! Οι δε Γάλλοι μάλιστα, έχουν ουσιαστικά απωλέσει την πρωτοβουλία πολιτικής και συνεπώς αποτελεσματικότητας στην Ε.Ε., συρόμενοι εκόντες άκοντες από τους Γερμανούς. Η Γερμανία εν κατακλείδι έχει υπέρ της τον χρόνο, γι’ αυτό και διαρκώς «πετάει μπάλα στην κερκίδα» στα σημαντικά, αφήνοντας τον ανταγωνισμό να εξαντληθεί, όσο η ίδια κερδίζει συνεχώς λεφτά και ισχύ από την πορεία της κρίσεως στην Ευρώπη και στις Η.Π.Α. Τι μπορεί να την τσακίσει; Ένας νομισματικός πόλεμος, που θα κατέληγε σε κατάργηση του ΕΥΡΩ. Μόνο που ένας τέτοιος πόλεμος θέλει γερές τσέπες, που μόνο οι Κινέζοι, και μερικώς οι Ινδοί και Ρώσοι διαθέτουν. Όμως αυτό θα παρέδιδε κανονικά την παγκόσμια επικυριαρχία στους Κινέζους, και έναν τέτοιο εφιάλτη οι Η.Π.Α. δεν θέλουν να τον σκέφτονται καν.

Ελλάδα
Είναι προφανές ότι όλα όσα γραφτήκαν μέχρι εδώ μας αφορούν άμεσα καθώς λόγω ίππου και υδρογονανθράκων, είμαστε στο επίκεντρο της διαμάχης. Όμως, όπως θα έγινε αντιληπτό, δεν μας λογαριάζουν ως σοβαρούς δρώντες. Οι λόγοι είναι πλέον προφανείς ακόμη και στα κομματικά μαντρόσκυλα. Φοβική και ποικιλοτρόπως ελεγχόμενη και εκβιαζόμενη πολιτική ηγεσία, ανυπαρξία εγχωρίας ελίτ, ανυπαρξία σχεδίου, εξαιρετικά εύθραυστη κρατική δομή. Είμαστε ένα αρνητικό συστημικό  φαινόμενο από κατασκευής, σε ένα υπέρ-σύστημα (Ευρώπη) που διέρχεται θεμελιακή μεταβολή. Επιπλέον το παγκόσμιο σύστημα θα περάσει σε νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας. Η δε ευρύτερη γειτονιά μας (ο περίγυρος της Μεσογείου αλλά και τα βαλκανικά μας σύνορα) θα μπουν σε νέα κατάσταση ισχύος. Τέλος, και δυστυχώς για εμάς, οι εγχώριες ελίτ λόγω ιδιοσυστασίας των συστηματικά καταστρέφουν οποιαδήποτε συμμαχία σε διεθνές επίπεδο δεν εξυπηρετεί άμεσα τα συμφέροντα τους (ιδίως αφού μεγάλο μέρος αυτών είναι εκβιάσιμο έξωθεν).
 Γι’ αυτούς τους λόγους, οι ελίτ αυτές δεν αποτελούν σοβαρούς συνομιλητές ούτε καν σε ένδο-ευρωπαϊκό επίπεδο, πόσο μάλλον σε διεθνές. Το πόσο δε αποτελούν «εύκολη λεία» φαίνεται από την πορεία των διαπραγματεύσεων που έχουν γίνει τα τελευταία πέντε χρόνια σε όλα τα επίπεδα. Ακόμη και τα ζωτικά συμφέροντα της χώρας έχουν υποστεί σειρά στρατηγικών ηττών.

Είναι θέμα χρόνου πότε θα χαθούν και οι υδρογονάνθρακες.
Δυστυχώς για άλλη μια φορά οι αλλαγές που θα γίνουν διεθνώς και θα μας αφορούν άμεσα, ελέω των ελίτ που διαθέτουμε, θα γίνουν ερήμην μας. Θα εξαρτώμεθα, και πάλι, από τις επιδιώξεις τρίτων (θυμηθείτε τα γεγονότα της πρώην Γιουγκοσλαϋίας και τι ευκαιρίες χάσαμε ελέω εσωτερικής αμέτρητης βλακείας).
Και μία τελευταία παρατήρηση. Εάν, από θαύμα πλέον, δεν χάσουμε τους υδρογονάνθρακες (διότι το να πάρεις το 30% ΔΕΝ είναι νίκη, αλλά ΗΤΤΑ), θα έχει η χώρα και ο λαός της την ευκαιρία να ξαναχτίσει ένα καλό μέλλον. Ειδάλλως, κάποιοι ελάχιστοι εντοπίως θα πλουτίσουν για 10 γενεές, και όλοι οι υπόλοιποι θα βράσουμε για τα καλά.  Όχι ότι οι πρώτοι θα νοιαστούν και πολύ…
Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την ανάλυση του κυρίου Αποστολόπουλου στο πόρταλ της εκπομπής ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΙΣ της ΕΡΤ3, του κυρίου  Παντελή Σαββίδη, στο www.anixneuseis.gr

Αφήστε τους εφήβους έξω από τις συγκρούσεις μας!

Ο Καθηγητής Ψυχιατρικής κύριος Γρηγόρης Βασλαματζής, διάβασε   τη μαρτυρία της Kωνσταντίνας,   μιας μαθήτριας 15 ετών από το Αριστοτέλειο Γυμνάσιο – Λύκειο της Ιερισσού όπως αυτή δημοσιεύτηκε στο boro.gr.  Η Κωνσταντίνα δέχτηκε ένα τηλεφώνημα από την αντιτρομοκρατική υπηρεσία Θεσσαλονίκης, την ώρα που βρισκόταν στο σχολείο. Κλήθηκε από την αστυνομία να δώσει κατάθεση για την επίθεση στα μεταλλεία εξόρυξης χρυσού στις Σκουριές. όπως και πολλοί άλλοι ανυποψίαστοι μαθητές. 
Οι έφηβοι όπως τονίζει ο κύριος Βασλαματζής, πρέπει να μένουν ανεπηρέαστοι από οικογενειακές συγκρούσεις και διενέξεις. Πόσο μάλιστα όταν μιλάμε για την ευρύτερη έννοια της οικογένειας, όταν αναφερόμαστε στο κοινωνικό μας περιβάλλον.

"Η Κωνσταντίνα έζησε μια εμπειρία πού δεν θα έπρεπε να ζήσει σε αυτήν την ηλικία".
Στα 15 της χρόνια μια έφηβη κοπέλα- όπως και ένα αγόρι –  περνά, ούτως ή αλλως, μια «εφηβική αναστάτωση». Για να μπορέσει να την επεξεργαστεί με τις δικές της ψυχικές και νοητικές δυνατότητες και να εξελιχθεί πρέπει  να έχει ένα σταθερό, δίκαιο και ευαίσθητο οικογενειακό περιβάλλον. 
Αν το οικογενειακό περιβάλλον δεν παρέχει αυτή τη φροντίδα, αλλά αντίθετα κυριαρχούν σε αυτό οι συνεχείς καυγάδες, οι εκρήξεις θυμού, η μη-κατανόηση, και κυρίως η έκθεση της  έφηβης σε ζητήματα αποκλειστικής ευθύνης των γονιών (πχ συναισθηματικές διαφωνίες ή διαζύγιο), τότε η έφηβη μπλέκεται στα δίχτυα των συγκρούσεων των μεγάλων : συναισθηματικά, διαπροσωπικά η κοινωνικά. Και μπορεί να παγιδευτεί μέσα σε αυτά, εσωτερικεύοντας τις παθολογικές πλευρές των γονεϊκών προτύπων.
Συχνά στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον διαδραματίζονται συγκρούσεις πού μοιάζουν με αυτές των οικογενειών, καθώς εμπλέκονται διαφορετικές γενιές και διαφορετικοί ρόλοι. Στις Σκουριές έλαβε χώρα, ανέλπιστα, μια «οικογενειακή» συγκρουσιακή κατάσταση. Σύγκρουση μεγάλων , δηλαδή κοινωνικο-οικονομική,  πολιτική, ακόμα και συναισθηματική,  χωρίς όμως να ληφθεί υπόψη η παρουσία των παιδιών. Οι  μεγάλοι ( δηλαδή αυτοί πού ασκούν το γονεϊκό ρόλο στη κοινωνία) ξέχασαν μέσα στη θύελλα των συναισθημάτων τους ότι έτσι δημιουργούνται τα ερεθίσματα για ψυχικό τραυματισμό των παιδιών. 
Καλό θα ήταν να αφήσουμε τα παιδιά και τους εφήβους έξω από τις δικές μας  συγκρούσεις. 
Γρηγόρης Βασλαματζής 
Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Ελένη Ράντου: Το καλύτερο μπότοξ είναι η αγάπη!

«Πρόσφατα παρακολούθησα την παράσταση της Ελένης Ράντου «Κατάδικός Μου» στο θέατρο Διάνα. Όλοι στο κοινό ήταν χαρούμενοι. Γελούσαν με ευχαρίστηση, απολάμβαναν αυτό που έβλεπαν, τις στιγμές που ζούσαν. Είχα καιρό να δω τόσο ενθουσιασμό στο κοινό ενός θεατρικού έργου. Θέλησα να μιλήσω με την Ελένη. Να μιλήσουμε για τη θεατρική παράσταση. Να συζητήσουμε για όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας. Για όλα αυτά που προβληματίζουν τη γυναίκα σήμερα, για όσα απασχολούν και την ίδια. Την παραμονή της Ημέρας της Γυναίκας, συναντηθήκαμε.
Άννα Δρούζα.

-Με αφορμή την Ημέρα της γυναίκας τι είναι αυτό που κάνει  μια γυναίκα να είναι ευτυχισμένη σήμερα; Τι σημαίνει για σένα ευτυχισμένη γυναίκα;
Δύσκολη ερώτηση. Για μένα ευτυχισμένη γυναίκα είναι λίγο σχήμα οξύμωρο. Είναι ένα ψέμα. Η γυναίκα κυνηγά πάρα πολλούς ρόλους. Παίζει πάρα πολλά παιχνίδια, είναι σε μια μεταβατική περίοδο, δεν είναι εύκολο σήμερα, να είναι ευτυχισμένη. Αλλάζει τόσο πολύ ο ρόλος της που δεν μπορείς να πεις ότι είναι ευτυχισμένη. Διάβασα σε μια έρευνα ότι σήμερα στην Ελλάδα, το 60% των νοικοκυριών, το συντηρούν οικονομικά οι γυναίκες! Όταν η γυναίκα αναλαμβάνει έναν τόσο μεγάλο ρόλο ευθύνης δεν είναι εύκολο να κυνηγήσει την ευτυχία.
-Πιστεύεις ότι έχει ισορροπήσει η ανισότητα που υπήρχε στο παρελθόν, σε σχέση με το άλλο φύλο;
Πιστεύω ότι έχει πάει στην άλλη άκρη, δεν υπάρχει ισορροπία. Η γυναίκα αυτή τη στιγμή είναι πολύ πιο δυναμική από τον άνδρα. Είναι πολύ πιο υπεύθυνη, πολύ πιο οργανωτική, συνεπώς, της έχουν φορτωθεί πολλοί  ρόλοι. Υπάρχει μια έντονη αναπηρία, στην αντρική  συμπεριφορά. Ο άνδρας έχει χάσει τους ρόλους του, είναι πολύ μπερδεμένος. Είναι πολύ παιδί και η γυναίκα παίζει ρόλο και του άνδρα και της γυναίκας και του παιδιού. Εγώ τις γυναίκες τις  βλέπω όλες τρελαμένες, κοινώς. Τις βλέπω να τρέχουν με τόση αγωνία. Δεν υπάρχει χαρά. Βλέπω γυναίκες να κάνουν παιδί χωρίς σύζυγο, γυναίκες να φορτώνονται οικονομικά βάρη… Πλέον δεν ψάχνει η γυναίκα τον ήρωά της, ο άνδρας ψάχνει ήρωα στο πρόσωπο της γυναίκας.
-Τι θα ήθελε μια γυναίκα από έναν άνδρα; Έχουμε παράπονα από τους άνδρες;
Θα ήθελε να  είναι υπεύθυνος, να είναι λιγότερο μωρό, γιατί κάθε άνδρας κρύβεται πίσω από την παιδικότητά του. Ενώ η γυναίκα ωριμάζει συγχρόνως με την ηλικία της αυτό δε συμβαίνει και με τον άνδρα. Και στα 60 του ο άνδρας μπορεί να συμπεριφέρεται σαν 15, σε πολλούς τομείς. Νομίζω την αποζητά η γυναίκα αυτή την βιολογική ωριμότητα. Ίσως γιατί εμείς οι γυναίκες βιώνουμε πιο έντονα τα συμπτώματα του χρόνου. Παρόλο που υπάρχουν όλες οι πλαστικές και όλες οι τεχνικές μέθοδοι, όλες μας εσωτερικά συνειδητοποιούμε το χρόνο.  Ο άνδρας δεν τον συνειδητοποιεί.

-Έχει να κάνει και με την μητρότητα, ίσως…
Ναι έχει να κάνει και με αυτόν τον κύκλο που σου επιτρέπει, μέχρι ένα όριο ηλικίας να τεκνοποιήσεις. Τις βρίσκω πιο σύνθετα πλάσματα τις γυναίκες. Οι γυναίκες νοιάζονται πιο πολύ την λεπτομέρεια, το γυναικείο μυαλό γυρίζει σε «κύκλους», οι άντρες είναι σε  «ευθεία».
-Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν πώς  η γυναίκα επειδή γεννάει, νιώθει ότι έχει μια «συνέχειά» στη ζωή ενώ οι άνδρες παλεύουν με αυτό το» γιατί είμαι σε αυτή τη ζωή, τι θα αφήσω πίσω μου». Δεν νιώθουν το ίδιο με τη γυναίκα.
Δεν είναι έτσι κι αλλιώς καλό να είναι το ίδιο. Είμαστε διαφορετικοί από τη φύση μας. Οι εποχές, οι οικονομικές και οι κοινωνικές συμβάσεις μας βάζουν σε ένα παιχνίδι του «ποιος είναι ο πιο ισχυρός, ποιος θα επικρατήσει. Ξέρετε είναι θέμα οικονομίας της κάθε εποχής που ζούμε. Κάποτε η οικονομία χρειαζόταν τον άνδρα κυνηγό μπροστά άρα ο άντρας ήταν μπροστά στα πράγματα. Οι σημερινές κοινωνίες χρειάζονται περισσότερο τα γυναικεία προτερήματα. Τη σχολαστικότητα, την τακτικότητα με την οποία οι γυναίκες χειρίζονται την ζωή.
-Μπορείς εύκολα να μοιραστείς τις αλήθειες σου που τώρα μοιράζεσαι μαζί μας με έναν άντρα; Είναι επιδεκτικός ένας άνδρας στο να ακούσει;
Σπανίως συναντάς άντρες που μπορούν να καταλάβουν την γυναικεία σκέψη. Την θεωρούν πολύ λεπτομερή, πολύ σχολαστική και πολύ ας το πούμε ακατανόητη.
-Και αυτό αποτελεί και τη βασική δυσκολία στις σχέσεις;  
Είναι η διαφορά σκέψης που κάνει την δυσκολία. Από την άλλη υπάρχει η σωματική ανάγκη, υπάρχει έλξη, υπάρχουν άλλα πράγματα τα οποία φέρνουν κοντά το διαφορετικό του φύλου. Αλλά όταν κάνει τον κύκλο της η έλξη και η ορμή, αρχίζει να υπάρχει χάος. Οι γυναίκες- και βάζω και τον εαυτό μου μέσα- που  είναι εγκεφαλικές είναι πολύ δύσκολο να βρούν άντρες να επικοινωνήσουν. Αν είσαι τύπος πιο ζωικός τύπος γυναίκας, αν λειτουργείς με το ένστικτο το σωματικό, τα πράγματα είναι πιο εύκολα.  Αν είσαι πιο εγκεφαλικός τύπος γυναίκας είναι πιο δυστυχής η ζωή σου με το άλλο φύλο.

-Υπάρχει κάτι για το οποίο αξίζει σήμερα να γιορτάζει μια γυναίκα;
Και μόνο που υπάρχει γιορτή της γυναίκας το βρίσκω λίγο ρατσιστικό. Σήμερα το να γιορτάζει ακόμα την γιορτή της γυναίκας είναι σαν να παραδέχεσαι ότι ακόμα δεν έχουν εξισωθεί τα φύλα. Από την άλλη βλέπουμε ότι υπάρχουν χώροι που ακόμα και σήμερα η  γυναίκα δεν έχει καμία πρόσβαση.
-Στο «Κατάδικός Μου" η ηρωίδα είναι μια γυναίκα που ήθελε κτητικά να μπορέσει να κλειδώσει τον άντρα δίπλα της, στο πλάι της. Πότε γίνεται φυλακή ο έρωτας;
Η συγκεκριμένη παράσταση μιλά για την φυλακή που νιώθουμε όλοι μας. Ξεκινά από την ερωτική διάσταση αλλά δε μένει εκεί. Ταυτίζεται  με ένα περιβάλλον όπου όλοι ζούμε πίσω από κάγκελα. Ο έρωτας είναι ανάγκη. Θα στο πω, για παράδειγμα, με πολιτικούς παραλληλισμούς: αν αυτή η ανάγκη είναι το ΔΝΤ καταλαβαίνεις που καταλήγει η ερωτική σχέση ανάμεσα σε  κάτι που το έχεις ανάγκη. Η ερωτική ανάγκη όταν σπάσει και χτυπήσει τόσο κόκκινες περιοχές είναι καταδίκη.
-Ποια τέτοια κάγκελα είχες βάλει στη ζωή σου και ποια κατάφερες να αφαιρέσεις;
Όλοι βάζουμε κάγκελα. Ακόμα και η σύμβαση του ζω κοινωνικά και ζω μέσα σε ένα σύνολο που με κρίνει, με κατακρίνει, συνυπάρχω σ’ αυτό που με ξέρει ενώ εγώ δεν το ξέρω. Κάγκελο είναι και η μεγάλη διασημότητα, είναι κούρεμα ελευθερίας τεράστιο. Η έκθεση μου κάθε μέρα είναι για μένα ένα κάγκελο.  Την ώρα που αγκαλιάζεις όλο αυτόν τον κόσμο και νιώθεις όλη αυτή την επαφή, την επικοινωνία, την ίδια ώρα όλο αυτό είναι ένας περιορισμός ελευθερίας. Ακόμα και η σύμβαση της οικογένειας είναι μια έλλειψη ελευθερίας. Οτιδήποτε αγαπάς πολύ περιλαμβάνει την έννοια της ανελευθερίας από τη στιγμή  που έχεις φτάσει στον πυρήνα της αγάπης. Πες, για παράδειγμα, ότι έχεις αγαπήσει το σεντόνι σου ή το κρεβάτι σου και αυτό είναι μια στέρηση ελευθερίας γιατί μετά δεν μπορείς να κοιμηθείς με άλλο μαξιλάρι ούτε μπορείς να κοιμηθείς μετά σε άλλο κρεβάτι. Τέτοιες ανάγκες  και τέτοιες αγάπες μεγάλες και τέτοιες εξαρτήσεις αποκλείεται να μην είναι μια… φυλακή.
-Θα παλεύουμε πάντα με αυτές τις αντιθέσεις που  συνθέτουν έναν ώριμο άνθρωπο, έτσι κι αλλιώς;
Ναι έτσι είναι και η κοινωνία.  Σου έλεγε την προηγούμενη δεκαετία πάρε δάνειο για να αγοράσεις το σπιτάκι σου και αυτή τη στιγμή στο παίρνει πίσω. Δε νιώθουμε οξύμωρα απέναντι στην κοινωνία;
-Έχεις θυμώσει πάντως με την πολιτική κατάσταση που επικρατεί στη χώρα αυτή, αυτή την περίοδο, έτσι;
Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην είναι. Είναι τόσο μεγάλες οι αλλαγές που ζούμε Οι αλλαγές φτιάχνουν θυμό γιατί σε ξεβολεύουν, γιατί σε μπερδεύουν. Μέσα στην ίδια δεκαετία όλα αλλάζουν. Όσα μας έκαναν να πιστεύουμε αποδείχτηκαν τελικά μάταια.
-Χρειάζεται αντίσταση, χρειάζεται να εξεγερθούν οι άνθρωποι και να ανατρέψουν  αυτό που συμβαίνει, κατά τη γνώμη σου;
Η νέα εποχή δεν ανατρέπεται. Μια εποχή θέλει χρόνο να τη συνειδητοποιήσεις, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή ούτε η εναλλακτική, δεν έχει αρθρωθεί ακόμα το «παρακάτω». Τι να ανατρέψεις; Αφού η κατάσταση συνέχεια διαμορφώνεται. Είναι σε εξέλιξη όλο αυτό και όσο είναι σε εξέλιξη,  ο κόσμος βρίσκεται σε αμηχανία. Εξάλλου, όταν ναυαγείς δεν αντιδράσεις την ώρα που πέφτουν ακόμα τα κύματα, αντιδράς την ώρα που χάνεται το πλοίο.
-Πρόσφατα είχες αντιδράσει με μια κατάσταση εκπαιδευτικής φύσης;
Δεν δημιουργείς εξέγερση με αυτό, αυτό είναι μια αντίδραση απέναντι στην αίσθηση του αδίκου. Το να εκφράζεις την αίσθηση του αδίκου δεν είναι εξέγερση, δεν δημιουργεί εξέγερση. Παρακολουθώ οτιδήποτε λέγεται και όπου λέγεται και ακόμα δεν έχει αρθρωθεί η λέξη που θα ξεσηκώσει τους πάντες. Αυτό το ‘’η ταν ή επί τας’’ δεν έχει ωριμάσει για να εξεγερθεί κάποιος.
-Ο κόσμος που παρακολουθεί τις παραστάσεις σου, σου δίνει μεγάλη ενέργεια, σου δίνει ένα μεγάλο ευχαριστώ, παρόλα αυτά νιώθεις μόνη;
Μπορώ να πω πως αυτά τα 2 χρόνια που το ζω αυτό, με γεμίζει τόσο πολύ, μου προσφέρει τόση ενέργεια που δεν νιώθω απομονωμένη.  Σε κακομαθαίνει τόσο που δεν σου επιτρέπει να νιώσεις μόνη, στη σκέψη. Δε σου επιτρέπει να νιώσεις ούτε καν επαναστατικός γιατί ζεις, νιώθεις το μαζί.  Ήμουν πραγματικά πολύ πιο θυμωμένη όταν το γράφαμε το έργο, παρά τώρα. Σαν να  μου έχει πάρει όλο το θυμό αυτή η εκτόνωση.

-Θα ήθελες να γυρίσεις και πάλι στην τηλεόραση, σου έχει λείψει;
Όχι δεν μου έχει λείψει γιατί τώρα αυτό που βλέπω δεν με έλκει. Μου έχει λείψει η επαφή με τον κόσμο την οποία όμως την έχω στο θέατρο. Μέσα από το θέατρο βρήκα πολύ μικρότερης κλίμακας αλλά πολύ πιο ουσιαστική  κλίμακα επαφής με τον κόσμο. Αν  δεν μπορούσα να γράψω, να κάνω μια θεατρική δουλεία, η απομόνωση θα ήταν πολύ άγριο  πράγμα. Σκέψου τους χιλιάδες των ηθοποιών που δεν έχουν αυτό το δώρο, το  να μπορούν να εκφραστούν από μόνοι τους, να πουν  «δεν περιμένω ούτε την επιχορήγηση δεν θα περιμένω κανένα τηλέφωνο να χτυπήσει. Φαντάζεσαι τι είναι να τους κλείνουν το στόμα;
-Έχεις ζήσει μια τέτοια στιγμή απόγνωσης;
Ναι, στα πρώτα μου βήματα και ξέρω τι είναι να περιμένεις πάνω από ένα τηλέφωνο και χωρίς, να υπάρχει κρίση. Γιατί η δική μας η δουλειά το στοιχείο της κρίσης το έχει πάντα.  Φαντάσου να ψάχνεις δυο φορές το χρόνο για δουλειά και να ακούς συνέχεια υποσχέσεις και ψέματα για καλά λεφτά… Τώρα που έχουν έρθει όλα στην επιφάνεια και έχουν πέσει οι μάσκες ξέρουμε ότι δεν παίζουν πολλά λεφτά σ’ αυτή τη δουλειά. Κανένας στη λίστα Laggard δεν είναι ηθοποιός , αυτό είναι σίγουρο. Και όλα αυτά τα χρόνια φωτογραφήσεων και εξόδων με ωραίες ακριβές τουαλέτες, μπορεί να τα έβλεπαν οι άνθρωποι αλλά όλα ήταν δανεικά, όλα ψεύτικα. Κάποιος σου έδινε ένα ρούχο, έμπαινες μέσα για πέντε λεπτά και έκανες την πριγκίπισσα.
-Ο χρόνος που περνά σε απειλεί ως γυναίκα; Έχεις σκεφτεί να κάνεις μια πλαστική, ένα μπότοξ, όλα αυτά που δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι κρατιόμαστε ακόμα καλά;
Θα ήθελα να μεγαλώνω όμορφα, δεν θα ήθελα να βλέπω τον εαυτό μου στον καθρέφτη και να λέω ‘’πως έγινα έτσι;’’ Με στεναχωρεί καμιά φορά όταν υπάρχουν κακοπροαίρετα σχόλια ‘’α μωρή γέρασες’’. Θέλω να κρύβω μέσα μου λίγο χρόνο να το διαχειριστώ και να μεγαλώνω όμορφα αλλά έχω προσέξει πως για να μεγαλώνεις όμορφα, το καλύτερο "μπότοξ" είναι να έχεις αγάπη γύρω σου. Αν έχεις αγαπηθεί μεγαλώνεις όμορφα. Στεγνώνεις, ειδικά οι γυναίκες στεγνώνουν χωρίς αγάπη.  Από τα μπότοξ προτιμώ να έχω δίπλα μου ανθρώπους που με αγαπάνε. Έχω κάνει ένα καλό ξεκαθάρισμα γύρω μου προετοιμάζοντας το μεσήλικο, όπου σιγά σιγά φτάνει, και θέλω να έχω γύρω μου ανθρώπους που δίνουν αγάπη. Κράτησα ανθρώπους γύρω μου που δεν έλκονται από την δυνατή Ελένη και αλλά από την αδύναμη. Και κατέληξα ότι αυτοί που αγάπησαν την αδυναμία μου αυτοί μπορούσαν να με αγαπήσουν. Αυτοί που μπορούν να με κάνουν να γεράσω και να είμαι όμορφη. Να είμαι μια νόστιμη μεγάλη γυναίκα και να μην είμαι μια γυναίκα στεγνή και που θα χρειάζεται το μπότοξ.

Η Μελίνα Μερκούρη γράφει για την αγάπη!

Σαν σήμερα, πριν 19 χρόνια η Μελίνα έφυγε…

Η Μελίνα Μερκούρη περιγράφει την πρώτη της γνωριμία με την έννοια της αγάπης, στην παιδική της ηλικία. 
Απόσπασμα από την αυτοβιογραφία της, "Γεννήθηκα Ελληνίδα".
Ο πρώτος άντρας που αγάπησα ονομαζόταν Σπύρος. Ήταν υπερβολικά όμορφος, υπερβολικά γοητευτικός. Το στόμα του μύριζε γλυκύτερα απ' το στόμα οποιουδήποτε άντρα που γνώρισα ποτέ. Λάτρευα το αγκάλιασμά του, ένα αγκάλιασμα που ήταν αρωματισμένο με ροδόνερο και βασιλικό. Ήταν δυνατός. Ήταν ψηλός. Αγαπούσε τη γυναίκα του και την απατούσε. Αγαπούσε τους γιους του και τους φρόντιζε. Ένιωθε πάθος για μένα, κι αυτό έκανε τα παιδικά μου χρόνια πολύ ευτυχισμένα. Ο Σπύρος ήταν ο παππούς μου. Ήταν επίσης Δήμαρχος Αθηναίων επί τριάντα χρόνια.
Ο γιος του, ο Σταμάτης, ο πατέρας μου, ήταν επίσης προορισμένος για την πολιτική. Αλλά ακόμα κι όταν παντρεύτηκε στην προχωρημένη ηλικία των είκοσι δύο χρόνων με μια κοπέλα που ήταν είκοσι ενός, εξακολούθησε να ζει στο σπίτι του Μεγάλου Σπύρου και να κυριαρχείται από εκείνον. Ο Σπύρος ήταν η ανώτατη εξουσία. Όλοι ήμαστε σκλάβοι του αλλά ήταν μια γλυκιά σκλαβιά. [….] η μητέρα μου η Ειρήνη και η γιαγιά μου η Αμαλία, ήταν περιορισμένες στο σπίτι και στις χαρές του κεντήματος. Αν ποτέ έρριχναν μια λοξή ματιά σ' έναν άντρα, απειλούνταν με στραγγαλισμό ή και διώξιμο. Εξάλλου, κανένας Αθηναίος με λογική δεν θα τολμούσε να πλησιάσει μια γυναίκα της οικογένειας μας. Ο Μεγάλος Σπύρος είχε πιστόλια στο σπίτι. Αυτό ήταν γνωστό. Και ο πατέρας μου, όχι μόνο για έναν εντυπωσιακό κατάλογο από απιστίες αλλά και για το ανέμελο θάρρος του, ονομαζόταν «Ντ' Αρτανιάν».

Ακόμη και σαν παιδί αναγνώριζα το άδικο αυτών των διπλών κριτηρίων. Υπήρχαν πολλοί «Ντ' Αρτανιάν» στην Αθήνα, αλλά όχι αρκετές «Μυλαίδες». Αποφάσισα να γίνω η «Μυλαίδη» ή η Λαίδη Χάμιλτον ή η Μεγάλη Αικατερίνη, αλλά ασφαλώς να μην δεχθώ τη ζωή της μητέρας μου ή της γιαγιάς μου. Με λίγα λόγια, ήθελα ν' αλλάξω την εποχή. Αμφιβάλλω αν ήμουν εγώ υπεύθυνη γι' αυτό, αλλά οι καιροί έχουν αλλάξει.
Τα παιδικά μου χρόνια ήταν πολύ ευτυχισμένα. Ο παππούς με προστάτευε. Μ' έπαιρνε μαζί του όπου κι αν πήγαινε. Όλα μάς διασκέδαζαν κι όλοι μάς ζήλευαν. Ήμουν η αγαπημένη του και ήταν παράδεισος να' σαι η αγαπημένη του αγαπημένου τέκνου της Αθήνας. Ιδιαίτερα τις απόκριες. Τις Κυριακές της απόκριας, διασχίζαμε την Αθήνα μέσα σ' ανοιχτό αμάξι κι ο άρχοντας της πόλης συναντούσε το λαό του. Κι εγώ ήμουν εκείνη που καθόταν δίπλα του. Αλλά πρώτα, μια μικρή πρόβα. Κάθισε ίσια, με αξιοπρέπεια, με σιγουριά. Υποκλίσου με χάρη, δεξιά, αριστερά. Πολύ καλά! Πάμε!
Ας μην ξεχάσω τους σωματοφύλακες του παπού Σπύρου. Ήταν θαυμάσιοι και χρήσιμοι — η Ελλάδα, δόξα τω Θεώ ήταν πάντα θερμή χώρα και η συνεχής επανεκλογή του Μεγάλου Σπύρου, του δημιουργούσε μερικούς εχθρούς. Οι σωματοφύλακές του ήταν οι πρώτοι σύντροφοι μου στα παιχνίδια. Μ' άφηναν να πιάνω τα πιστόλια τους και να φοράω τις σιδερένιες γροθιές τους…
Αν δεν έχω άλλο ρεκόρ, έχω ένα ρεκόρ που θα το διατηρήσω για πάντα. Κανένα παιδί σ' οποιοδήποτε εκπαιδευτικό σύστημα οπουδήποτε, δεν θα μπορούσε να συγκεντρώσει στη σχολική του καριέρα περισσότερα μηδενικά από μένα. Δεν ήταν ότι ήμουν εντελώς ηλίθια. Το σχολείο ήταν ένα ατέλειωτο μαρτύριο.

Ήταν ένα συνωμοτικό σχέδιο των ενηλίκων που είχε σκοπό να με βάλει με το ζόρι σε μια ομάδα μαζί με άλλα κακότυχα παιδιά με μοναδικό σκοπό να μου κοπανήσει στο κεφάλι πράγματα που μ' έκαναν να πλήττω μέχρι θανάτου. Κανένας δεν πήγε σε περισσότερα σχολεία, γιατί δεν πέταξαν κανέναν έξω από περισσότερα σχολεία. Ποτέ δεν μπορούσα να περάσω σ' ένα διαγωνισμό. Ποτέ. Στο τέλος όλοι οι δάσκαλοι μου υιοθετούσαν την ίδια τακτική. Από αγάπη για τον παππού μου ή από απελπισμένη ανάγκη να με ξεφορτωθούν, με προβίβαζαν στις μεγαλύτερες τάξεις όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Αλλά για ν' αποφοιτήσω, είχα μπροστά μου τις απολυτήριες εξετάσεις.
Ήταν καταστροφή. Δεν ήξερα απολύτως τίποτα κι ο καθηγητής ήξερε πως δεν ήξερα τίποτα. Κοίταζα συνεχώς μια την άσπρη κόλλα, μια τον καθηγητή κι ύστερα ξανά την άσπρη κόλλα. Μετά από μια ολόκληρη ώρα η κόλλα ήταν ακόμα λευκή. Άφησα κάτω το μολύβι μου και σήκωσα ψηλά τα χέρια μου κάνοντας νόημα πως παραδίδομαι. Πράγμα παράξενο, ο καθηγητής μου χαμογέλασε με τρόπο γεμάτο αγάπη. Με πλησίασε. Μου έκανε μια ερώτηση σχετικά με γεωμετρία. Του είπα πως δεν ήξερα τίποτα. Κοίταξε πέρα, ύστερα με ξανακοίταξε και το χαμόγελο του έδειχνε περισσότερη αγάπη παρά ποτέ. Μου έκανε μια ερώτηση σχετικά με τη βυζαντινή ιστορία. Του είπα πως οι ερωτήσεις του δεν θα τον οδηγούσαν πουθενά. Πάλι κοίταξε αλλού και με ξανακοίταξε με χαμόγελο λατρείας. Τότε μάντεψα ξαφνικά τι κοίταζε κάθε φορά που έστρεφε τα μάτια του από μένα. Εκεί, πίσω απ' το τζάμι της πόρτας, στέκονταν ο Μίμης κι ο Κώστας. Με μάτια που φλέγονταν και τα πιστόλια τους τραβηγμένα, έδειχναν ποια ακριβώς τύχη περίμενε το δάσκαλο αν η Μελίνα αποτύχαινε στις εξετάσεις της.

Αν έχω δώσει την εντύπωση πως τα παιδικά μου χρόνια ήταν όλο γέλιο και διασκέδαση, επιτρέψτε μου να επανορθώσω αμέσως. Υπήρχε επίσης ένας ωκεανός από σκοτούρες. Η πρώτη μου συνάντηση με την απελπισία έγινε όταν ήμουν τριάμισι χρονών. Η μητέρα μου ανήγγειλε ότι θ' αποκτούσε ένα άλλο παιδί. Αμέσως αναγνώρισα ότι αυτή ήταν μια συνωμοσία εναντίον της ασφάλειας μου και της προνομιακής μου θέσης. Το μίσος κι ο θυμός μου δεν έμειναν ανεκδήλωτα.
Έπαψα να μιλάω στη μητέρα μου και στον πατέρα μου. Ούτε καλημέρα ούτε καλησπέρα. Ούτε λέξη. Αλλά χρειαζόμουν ένα συνένοχο. Ποιον άλλον απ' τον παπού Σπύρο; Όπως το περίμενα, με κατάλαβε θαυμάσια. Πρότεινε να εφαρμόσουμε το σπαρτιατικό νόμο και με ρώτησε αν καταλάβαινα τι εννοούσε. Δεν είχα την παραμικρή ιδέα, αλλά τον κοίταξα ίσια στα μάτια κι είπα ναι. Όμως μου το εξήγησε. Αν το νεογέννητο ήταν κορίτσι κι αυτό φοβόμουν περισσότερο, τότε θα το στραγγάλιζε, θα τό' πνιγε, θα το εξαφάνιζε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Κι αν ήταν αγόρι, δεν θά 'πρεπε να στενοχωριέμαι. Καθησυχασμένη, ξανάρχισα να λέω καλημέρα στη μητέρα μου.
Η τύχη το' φέρε να γεννηθεί το παιδί αρσενικό κι έτσι το κρατήσαμε. Τό 'βγαλαν Σπύρο. Τον δέχτηκα. Δεν είχα περιθώριο εκλογής. Η μητέρα μου τον αγαπούσε, η γιαγιά μου τον αγαπούσε, ο παπούς μου τον αγαπούσε, οι σωματοφύλακες τον αγαπούσαν, ο θείος Γιώργος τον αγαπούσε και τώρα που το ξανασκέφτομαι, είμαι σίγουρη πως κι ο πατέρας μου τον αγαπούσε αν και δεν βρισκόταν εκεί όταν έφτασε ο γιος του. Όχι, αυτή ήταν η δεύτερη κακοτυχία. Ο πατέρας μου ο Σταμάτης, ο «Ντ' Αρτανιάν», όταν η μαμά βρισκόταν σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, τό 'σκασε με μια γοητευτική ηθοποιό, που είχε τα πιο όμορφα μάτια στην Αθήνα μετά από μένα. Ήταν σε δυσμένεια στο σπίτι, του πατέρα του. Δεν επιτρεπόταν σε κανένα ν' αναφέρει τ' όνομα του. Αλλά η γιαγιά Αμαλία τον επισκεπτόταν κρυφά.

Αναγνώριζα πως η φυγή του πατέρα μου ήταν σοβαρή αλλά η αληθινή συμφορά ήρθε όταν η μητέρα μου, που είχε εγκαταλειφθεί, αποφάσισε να καταφύγει στο σπίτι της μητέρας της. Δεν νομίζω να γνώρισα ποτέ τόσο έντονη δυστυχία όσο τη μέρα που αφήσαμε το σπίτι του παππού. Η γιαγιά Λάππα ήταν καλή γυναίκα αλλά ήταν αυστηρή και απαιτούσε τάξη και σιωπή. Ο άντρας της είχε πεθάνει από άσθμα και στα πολλά χρόνια που τού 'κανε τη νοσοκόμα είχε συνηθίσει να μένει στο σπίτι. Κρατούσε τα παντζούρια μισόκλειστα. Ήταν νευρωτική σχετικά με τα χρήματα. Παρά ν' αγοράζει ρούχα προτιμούσε να ντύνεται σπάνια. Κυκλοφορούσε στα σιωπηλά σκοτεινά δωμάτια με μια αρχαία ρόμπα και παντόφλες. Το να πάμε από το σπίτι του παπού Σπύρου στο δικό της ήταν σαν να πηγαίναμε απ' το καρναβάλι στο μοναστήρι. Μόνο η σπλαχνική απόφαση της μαμάς να μ' αφήνει να πηγαίνω για φαγητό στον Μεγάλο Σπύρο κάθε μέρα μ' εμπόδισε να πάθω νευρικό κλονισμό.
Έπειτα χτύπησε η τραγωδία. Ο παππούς Σπύρος, ο ένας και μοναδικός, το πάθος μου, για να μην τον ξεπεράσει ο γιος του, ερωτεύτηκε μια άλλη γυναίκα. Το όνομα της ήταν Νανά, σαν τη Νανά του Ζολά και μου φαινόταν χίλιες φορές χειρότερη απ' τη Νανά του Ζολά. Μια παράξενη εκλογή. Ποτέ δεν διάβασα το Ζολά. Ποτέ δεν διάβασα τίποτα.
Το δέρμα της Νανάς ήταν άσπρο σαν το γάλα. Αυτό από μόνο του, στην Ελλάδα, ήταν πρόκληση απιστίας. Ήταν παχουλή, ήταν μικρόσωμη, όχι μικρόσωμη, αλλά κοντή. Αλλά ο Σπύρος την αγαπούσε και την έβλεπε όμορφη. Η γιαγιά μου η Αμαλία ένιωθε σχεδόν τόσο προδομένη όσο εγώ. Εκείνη η αξιαγάπητη γυναίκα που ήταν αξιαγάπητη και χαρούμενη κι έλεγε θαυμάσιες ιστορίες, δεν μπορούσε ν' αντιμετωπίσει αυτό το φριχτό γεγονός.

Όπως οι περισσότερες Ελληνίδες, είχε μάθει να συμβιβάζεται με τις απιστίες του άντρα της. Αλλά αυτή τη φορά ήταν ερωτευμένος. Αυτό ήταν άλλο ζήτημα. Τι έπρεπε να κάνει; Έγινε ένα συμβούλιο γυναικών.Η γιαγιά μου, η μητέρα μου, η γιαγιά Λάππα κι εγώ. Έγινε στο δωμάτιο της Αμαλίας. Καθίσαμε εκεί μπροστά σε ολόκληρες σειρές από περούκες που είχε φτιάξει μόνη της. Ήταν ο ιστός της Πηνελόπης της. Το συμβούλιο εξέφρασε ομόφωνα αντιπάθεια για τη Νανά, για όλους τους άντρες και, πάνω απ' όλα, για τον Σπύρο. Στην ηλικία του και στη θέση του! Στο κάτω κάτω ήταν ο Δήμαρχος της Αθήνας! (Η Αμαλία δεν τον έλεγε ποτέ «Σπύρο», αλλά πάντα «Δήμαρχε»). Το συμβούλιο πήρε γρήγορα μια απόφαση. Υπήρχε μόνο ένας άνθρωπος που, στερώντας τον απ' τη στοργή και τη φροντίδα του, θα μπορούσε να τον κάνει να υποφέρει και να λογικευθεί. Αυτός ο άνθρωπος ήταν η Μελίνα, εγώ. Ψηφίστηκε πως δεν θα έτρωγα πια μαζί του το μεσημέρι. Έπειτα η απόφαση άλλαξε. Θα έτρωγα μαζί του αλλά δεν θα του μιλούσα. Ούτε λέξη. Όχι ώσπου ν' αφήσει τη Νανά. Ο παππούς Σπύρος κατάλαβε αμέσως τη συνωμοσία. Αλλά ήταν καμωμένος από σκληρό μέταλλο. Αντιμετώπισε τη σιωπή μου με τη δική του. Ήταν ένας αγώνας θελήσεων. Υπήρξαν εβδομάδες καθημερινών γευμάτων κι ούτε λέξη δεν ειπώθηκε. Στην αρχή νόμισα πως ήθελε να δείξει πως η γυναίκα του σπιτιού δεν μπορούσε να του επιβάλει τη θέληση της. Έπειτα κατάλαβα πως ήταν βαθιά επηρεασμένος απ' τη Νανά. Ήμουν τρελή από ζήλεια.

Μια μέρα, μετά το συνηθισμένο σιωπηλό γεύμα, με πήρε σταθερά απ' το χέρι. Με οδήγησε σ' ένα δρόμο και σ' ένα μεγάλο αυτοκίνητο. Εκεί ήταν ακόμη ένας σοφέρ κι οι σωματοφύλακες, ο Μίμης και ο Κώστας. Έδωσε διαταγή να ξεκινήσουμε. Τότε μόνο κατάλαβα πως ήταν ντυμένος μάλλον επίσημα. Αλλά δεν του έκανα καμιά ερώτηση. Προχωρήσαμε σιωπηλοί. Όταν απείχαμε μίλια απ' τη ν Αθήνα, ανήγγειλε ότι πηγαίναμε σε μια επίσημη εκδήλωση. Ένα καινούριο ξενοδοχείο έκανε εγκαίνια στην Κηφισιά, λίγο έξω απ' την Αθήνα. Δέχθηκα αυτή την εξήγηση χωρίς κανένα σχόλιο — σιωπηλά. Ύστερα λίγο πριν φτάσουμε στην Κηφισιά μου αποκάλυψε τους σκοτεινότερους σκοπούς του. Η Νανά θα πήγαινε στην τελετή κι εγώ έπρεπε να την χαιρετίσω ευγενικά. Τον κοίταξα με μίσος και ζήτησα να με γυρίσει αμέσως στην Αθήνα. Ο Μεγάλος Σπύρος διάταξε να σταματήσει το αυτοκίνητο. Έδειξε το δρόμο. Ο τρόπος του ήταν τόσο αποφασιστικός ώστε ούτε οι σωματοφύλακες δεν είπαν τίποτα. Το να βγει κανείς από ένα αυτοκίνητο είναι άχαρη δουλειά ακόμη και στην καλύτερη στιγμή. Τα κατάφερα με χάρη. Χωρίς λέξη απομακρύνθηκα κι άρχισα να βαδίζω αποφασιστικά προς την Αθήνα. Δεν σκέφτηκα τα πολλά χιλιόμετρα που θά'πρεπε να περπατήσω. Περπατούσα, γεμάτη θυμό και ζήλεια. Πέρασε πολλή ώρα ώσπου το αυτοκίνητο γύρισε για να με πάρει. Ο Μίμης άνοιξε την πόρτα και με τράβηξε στο μπροστινό κάθισμα.

Η δεξίωση στην Κηφισιά ήταν μεγάλη. Πολλοί επίσημοι ήταν εκεί. Μερικοί απ' αυτούς είδαν τη Νανά, ντυμένη στην πένα, νά 'ρχεται προς το μέρος μου και να μου προσφέρει το λευκό σαν γάλα χέρι της. Είδαν επίσης εμένα να μένω ακίνητη σαν άγαλμα και να την κοιτάζω ώσπου τράβηξε το χέρι της. Σ' όλο το δρόμο της επιστροφής προς την Αθήνα, ο Σπύρος καθόταν και με κοίταζε με τον τρόπο ενός άντρα που καταλαβαίνει τις γυναίκες. Κι ένιωσα ένα θαυμάσιο συναίσθημα πως ήμουν μεγάλη. Χωρίς να μιλήσει μου είπε: «Ζηλεύεις κι αυτό είναι φυσιολογικό». Χωρίς να μιλήσω του είπα: «Είσαι θυμωμένος μαζί μου κι έχεις το δικαίωμα να είσαι». Και πήρα το χέρι του. Πάντα μ' άρεσε ν' αγγίζω τις λεπτές γαλάζιες φλέβες του χεριού του. Με πήρε στην αγκαλιά του.
Κι έτσι, σε μικρή ηλικία, οραματίστηκα για λίγο τι μπορούσε να είναι η αγάπη. Πάντως, είμαι υποχρεωμένη να προσθέσω πως δεν άφησε τη Νανά.

Μελίνα Μερκούρη (1920-1994)

X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X