Διατροφή

Τροφική αλλεργία ή δυσανεξία; Μάθε επιτέλους τη διαφορά τους!

Η κυρία Αστερία Σταματάκη, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος,  επιστημονική συνεργάτης της Γαστρεντερολογικής κλινικής στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας, αποσαφηνίζει τους δύο όρους και εξηγεί σε ποιες περιπτώσεις εμφανίζονται και πως αντιμετωπίζονται.

Τι είναι η τροφική αλλεργία;

Οι περισσότεροι μπερδεύουν και ταυτίζουν –λανθασμένα- την τροφική δυσανεξία με την τροφική αλλεργία. Το κοινό που έχουν είναι ότι και οι δύο ανήκουν στις τροφικές ευαισθησίες. Στην εκδήλωση τροφικής αλλεργίας στον οργανισμό,  τον κύριο λόγο έχει το ανοσοποιητικό σύστημα,  το οποίο «επιτίθεται» κατά συγκεκριμένης τροφής. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την άμεση εμφάνιση συμπτωμάτων όπως φαγούρα, εξάνθημα, ακόμη  και οίδημα.

Ποιες τροφές προκαλούν τροφική αλλεργία;

Τα πιo κοινά αλλεργιογόνα τροφών είναι οι πρωτεΐνες στο γάλα της αγελάδας, στα αυγά, στα φιστίκια και στους κοινούς ξηρούς καρπούς, το σιτάρι, τη σόγια, το ψάρι, και τα οστρακοειδή. Αλλεργία μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλα τροφικά αλλεργιογόνα όπως χοιρινό κρέας, βότανα, μυρωδικά, χρωστικές ουσίες, συντηρητικά, ακόμη και σε κάποια φρούτα. Μερικά αλλεργιογόνα, συχνότερα τα φρούτα και τα λαχανικά, προκαλούν τις αλλεργικές αντιδράσεις μόνο εάν τρώγονται πριν μαγειρευτούν.

Ως τροφική δυσανεξία τι ορίζεται;

Η δυσανεξία θα μπορούσε να περιγραφεί ως  μια «ανώμαλη» απάντηση του οργανισμού σε συγκεκριμένες  τροφές ή σε μια πρόσθετη ουσία τροφών που δεν είναι όμως μια αλλεργική αντίδραση. Η βασική διαφορά της από την αλλεργία είναι ότι στην αντίδραση του οργανισμού δεν συμμετέχει  το ανοσοποιητικό σύστημα. Κάποιες αντιδράσεις προκαλούνται  από ανικανότητα του οργανισμού να χωνέψει συγκεκριμένες τροφές αλλά πολύ συχνά ο μηχανισμός δεν είναι απολύτως κατανοητός.

Ξέρουμε τι προκαλεί τη δυσανεξία;

Οι πιο συχνές δυσανεξίες είναι στο γάλα και τη λακτόζη, στη γλουτένη και στα πρόσθετα των τροφίμων. Μάλιστα, η  δυσανεξία στη λακτόζη κατέχει τα «πρωτεία»: είναι η πιο συχνή τροφική δυσανεξία. Περίπου το  6% του γενικού παιδικού πληθυσμού πάσχει από δυσανεξία στη λακτόζη, ενώ περίπου το 40% των επίμονων κοιλιακών πόνων των παιδιών μπορεί να οφείλεται στην έλλειψη λακτάσης.

Πώς καταλαβαίνουμε ότι είναι αλλεργία και όχι δυσανεξία;

Η δυσανεξία συνήθως εμφανίζει πόνο στο στομάχι και στην κοιλιά, μετεωρισμό (φουσκώματα), δυσπεψία, διάρροιες, τάση για έμετο, πονοκέφαλο, μυικούς πόνους, χρόνια κόπωση, διανοητική «θολούρα» και ζάλη. Ωστόσο, αυτά τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται αμέσως μετά την κατανάλωση των ένοχων τροφών, αλλά μερικές ώρες μετά.

Τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν στον οργανισμό;

Τα συμπτώματα της τροφικής δυσανεξίας μπορεί να είναι δυσάρεστα και σοβαρά σε κάποιες περιπτώσεις αλλά πάντως δεν είναι απειλητικά για τη ζωή. Αντίθετα, όμως, η τροφική αλλεργία μπορεί να αποδειχτεί σε κάποιες περιπτώσεις τόσο σοβαρή και να αποτελέσει μεγάλη απειλή για τη ζωή,  συχνά ακόμα και μέσα σε λίγα λεπτά από την κατανάλωση της «ένοχης» τροφής».

Junk food και περιττά κιλά: Γιατί δεν μπορώ να αντισταθώ;

Προσπαθώ να κάνω δίαιτα, γιατί μπήκε η άνοιξη και θέλω να χάσω κάποια περιττά κιλά που πήρα το χειμώνα. Θέλω να χάσω 4 κιλά. Δεν τρώω μεγάλες ποσότητες αλλά παρασύρομαι πολύ εύκολα από το junk food, είναι και η αιτία που πήρα και φέτος τα παραπανίσια κιλά. Λατρεύω τα πατατάκια, τα αναψυκτικά, τα χάμπουργκερ. Και ξέρω πόσο κακό μου κάνουν. Έχω ακούσει ότι αυτά τα τρόφιμα είναι εθιστικά. Είναι αλήθεια ή μύθος; Γιατί δεν μπορώ να αντισταθώ; 
Κατερίνα 24, Χαλάνδρι

Γιατί το junk food είναι τόσο ελκυστικό; Στο ερώτημά σας απάντησε η, Διαιτολόγος- Διατροφολόγος Χριστίνα Κωστάρα.
Έχει παρατηρηθεί ότι κάποιες τροφές κινητοποιούν τους μηχανισμούς του εγκεφάλου. Μηχανισμούς που σχετίζονται με τη συναισθηματική μας κατάσταση περισσότερο από κάποιες άλλες. Όταν ο εγκέφαλός μας αντιληφθεί ότι η τροφή που τρώμε έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (πχ. συνδυασμό γεύσεων), ενεργοποιεί τους μηχανισμούς που θα απελευθερώσουν μια τέτοια ουσία, έναν νευροδιαβιβαστή, με αποτέλεσμα η κατανάλωση να συνοδεύεται από ανάλογα συναισθήματα, όπως είναι αυτό της ικανοποίησης ή της ψυχικής ευφορίας.
Οι βιομηχανίες τροφίμων έψαξαν τρόπους να κάνουν τα τρόφιμά τους πιο λαχταριστά, ώστε να αυξηθεί η κατανάλωσή τους, αλλά και ταυτόχρονα να είναι πιο οικονομικά στην παραγωγή τους.
Ένας τέτοιος νευροδιαβιβαστής είναι η ντοπαμίνη, η οποία συνδέεται με την ευχαρίστηση και την ικανοποίηση και  προκαλεί τις εξαρτήσεις. Εξαιτίας της ο εγκέφαλός μας κρατά στη μνήμη μια ευχαρίστηση που νιώσαμε την απόλαυση από ένα τσιγάρο παραδείγματος χάρη και την αναζητά διαρκώς. Το junk food συντελεί στην απελευθέρωση ντοπαμίνης. Έχουν όπως συνηθίζουν να λένε οι επιστήμονες μεγάλη ενισχυτική αξία περιέχουν συστατικά όπως σάκχαρα, πολλά λιπαρά και αλάτι που είναι εξαιρετικά εθιστικά.
Το παράδειγμα με τα πατατάκια. 

 Θυμάστε τη διαφήμιση που προωθούσε τα πατατάκια με το σλόγκαν «κανείς δεν μπορεί να φάει μόνο ένα»; Η διαφήμιση προφανώς έλεγε την αλήθεια, γιατί:
• Τα πατατάκια αποτελούνται από υδατάνθρακες και συγκεκριμένα από την αγαπημένη μας αμυλώδη πατάτα. Οι λεπτές φέτες πατάτας τηγανίζονται, άρα εμπλουτίζονται με πολύ λίπος που απορροφούν στο τηγάνισμά τους. Στη συνέχεια αλατίζονται πολύ. Ενδέχεται μάλιστα να προστίθενται και άλλα ενισχυτικά της γεύσης, όπως τεχνητά ή μη αρώματα.
• Τα πατατάκια τα βρίσκουμε πολύ εύκολα, σε περίπτερα, σε κυλικεία, σε σουπερμάρκετ. Συνδυάζονται εύκολα με πολλές δραστηριότητες, πχ. με το ποτό, με μια ταινία που θα δούμε παρέα με φίλους. Η ευκολία πρόσβασης σε μια τροφή και ο συνδυασμός της με καθημερινές μας δραστηριότητες, χωρίς να το καταλαβαίνουμε κάνουν τον εγκέφαλο μας να τη συνηθίσει. Αυτό δεν ισχύει βέβαια, μονάχα με τα πατατάκια αλλά και με τα περισσότερα junk food. 
• Είναι κομμένα σε μπουκίτσες. Όταν το τρόφιμο είναι μοιρασμένο σε μικρότερα κομμάτια, σε μέγεθος μπουκιάς και ευκολομάσητο γίνεται πιο εύκολο στην κατανάλωσή του. Η ευκολία στην κατανάλωση είναι μια βασική αρχή στη βιομηχανία τυποποιημένων προϊόντων!

Και όμως: Αυτές οι τροφές διώχνουν το άγχος για πάντα

Ο κ. Χάρης Δημοσθενόπουλος, κλινικός διαιτολόγος, βιολόγος στο Τμήμα Διαιτολογίας του νοσοκομείου «Λαϊκό» μας αποκαλύπτει ποιες τροφές δρουν καταλυτικά στο άγχος και το στρες που μας κατατρύχει όλους σήμερα, δίνοντας μας έτσι έναν διατροφικό χρηστικό οδηγό ευεξίας και ηρεμίας.

Η πίεση και η θλίψη είναι καθημερινή μας παρέα. Μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε μέσω της διατροφής; 

Φυσικά, υπάρχουν τροφές με αγχολυτική δράση και υπάρχουν τροφές που εντείνουν το άγχος μας. Ας ξεκινήσουμε με αυτές που είναι «εχθροί» του στρες. Οι τροφές αυτές περιλαμβάνουν στοιχεία τα οποία μειώνουν το στρες και παράλληλα έχουν αντικαταθλιπτική δράση. Τα στοιχεία αυτά είναι τα ω3.  Έχει αποδειχθεί η καρδιοπροστατευτική τους δράση, αλλά έχει διαπιστωθεί επίσης ότι διατηρούν σε χαμηλά επίπεδα τις ορμόνες του στρες και της αδρεναλίνης.

Σε ποια τρόφιμα βρίσκουμε τα ω3 λιπαρά; 

Οι πηγές τους είναι τα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, η σαρδέλα, το σκουμπρί, ο τόνος, η τσιπούρα. Στο φυτικό βασίλειο βρίσκουμε τους ξηρούς καρπούς, ιδίως το λιναρόσπορο και τα καρύδια. Είναι τροφές που μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ψυχικής διάθεσης όσο βέβαια αυτό είναι εφικτό. Υπάρχει επίσης  η βρώμη για την κατάθλιψη, η οποία είναι μια πολύ καλή πηγή βιταμινών του συμπλέγματος Β, που έχει άμεση σχέση με το επίπεδο της σεροτονίνης.

Πώς μπορούμε να εντάξουμε τη βρώμη στο διαιτολόγιό μας;

Μπορεί να είναι ένα ωραίο πρωινό, με γάλα, καρύδια και αποξηραμένα ή φρέσκα φρούτα.  Μπορεί να εμπλουτίσει μια σούπα δίνοντας της πιο χυλώδη υφή, μπορεί να μπει και στα μπιφτέκια στη θέση της φρυγανιάς κάνοντάς τα πιο αφράτα και πιο νόστιμα. Τέλος, αγχολυτική δράση έχει και η βιταμίνη C, η οποία έχει μειώνει  τα επίπεδα της κορτιζόλης.

X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X