Διατροφή

Πότε το φαγητό γίνεται διέξοδος στα προβλήματά μας;

Η κ. Καλλιόπη Εμμανουηλίδου, ψυχολόγος, αναλύει τα συναισθήματα που «κρύβονται» μέσα απο τις διατροφικές μας επιλογές.

Για κάποιους είναι θέμα βιολογικής ανάγκης και μόνο, για άλλους μια από τις μικρές απολαύσεις της ζωής, για αρκετούς μια κοινωνική δραστηριότητα. Το φαγητό, για το οποίο ο λόγος, δεν εξαντλείται μόνο στα προαναφερθέντα.

Το φαγητό σήμερα είναι ανάγκη ή διέξοδος;

Είναι έντονα ορατό σήμερα ότι το φαγητό σήμερα δεν καλύπτει μόνο την ανάγκη για  τροφή και επιβίωση. Πολλοί άνθρωποι χαρακτηρίζονται από τη λεγόμενη  συναισθηματική υπερφαγία, δηλαδή  εμφανίζουν  ακατάσχετη επιθυμία για φαγητό όταν βιώνουν δύσκολες ψυχολογικές καταστάσεις. Η συναισθηματική υπερφαγία δεν είναι επίσημα αναγνωρισμένη ακόμα, πρόκειται για έναν σχετικά καινούργιο όρο. Υπάρχουν τροφές που  ερεθίζουν την όρεξη, περιέχουν ενισχυτικά γεύσης, προσφέρουν συναισθηματική ικανοποίηση. Ο οργανισμός γνωρίζει πώς να αποκωδικοποιεί τα σήματα που δέχεται: πότε πραγματικά πεινάμε και πότε χορταίνουμε, πότε ικανοποιούμαστε.

Κάθε πότε είναι φυσιολογικό να νιώθουμε πείνα;

Κατά μέσο κάθε 3 με 4 ώρες πεινάμε για ένα κανονικό γεύμα, και γύρω στις 2 ώρες διαρκεί η ενέργεια που μας δίνει ένα σνακ. Ο καθένας όμως μπορεί να το καταλάβει αρκεί να μάθει να «ακούει» τον οργανισμό του.

Πώς μπορεί να καταλάβει κάποιος ότι στρέφεται από συναισθηματική ανάγκη στο φαγητό;

Όλοι μας το έχουμε νιώσει κάποιες στιγμές, χωρίς να είμαστε απαραίτητα υπερφαγικοί. Αυτό όμως που διαφοροποιεί τη συναισθηματική υπερφαγία είναι ότι δεν συμβαίνει μετά από ένα χριστουγεννιάτικο γεύμα ή μετά από μία γιορτή, που όλοι μας θα φάμε λίγο παραπάνω από όσο πραγματικά πεινάμε. Όταν αυτό γίνεται πιο συχνά και όλο και πιο συχνά που να μας δημιουργεί δυσφορία, τότε αρχίζουμε να προβληματιζόμαστε. Συναισθηματική υπερφαγία εννοούμε το  να τρώμε  χωρίς να υποκινούμαστε από την πραγματική μας πείνα και χωρίς να σταματάμε απαραίτητα όταν χορταίνουμε. Τρώμε δηλαδή για συναισθηματικούς λόγους, όπως π.χ από άγχος, ή επειδή έχουμε χαμηλή αυτοεκτίμηση ή δεν έχουμε μάθει πώς να λύνουμε τα προβλήματά μας.

Υπάρχουν τροφές που μας εθίζουν περισσότερο από άλλες;

Υπάρχουν τροφές με πάρα πολύ πλούσια γεύση, με μεγάλη περιεκτικότητα σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι, που σχεδόν μετατρέπονται σε υπερτροφές. Η κατανάλωσή τους οδηγεί τον εγκέφαλο στην παραγωγή  περισσότερης ντοπαμίνης. Άρα έχουμε περισσότερη συναισθηματική ικανοποίηση. Κινητοποιούν επομένως οι τροφές μηχανισμούς στον εγκέφαλο που έχουν να κάνουν με τα συναισθήματά μας. Και με την επανάληψη αυτό το αίσθημα ικανοποίησης, απόλαυσης και προσμονής ισχυροποιείται.

Άρα, τροφές όπως τα αναψυκτικά, η σοκολάτα, είναι τροφές εθιστικές;

Ακριβώς. Το ανθρακικό, π.χ «γαργαλάει» ένα συγκεκριμένο νεύρο στον εγκέφαλο προκαλώντας μας ευχαρίστηση. Το ίδιο όμως συμβαίνει με τον καφέ και με όποιο ρόφημα περιέχει καφεϊνη διότι είναι ιδιαίτερα διεγερτική. Επίσης, η σοκολάτα είναι μια πάρα πολύ πλούσια «συναισθηματικά» τροφή. Έχει λιπαρά, ζάχαρη, ακόμα και αλάτι, αλλά έχει και άλλα συστατικά που πολλά από αυτά είναι και υγιεινά.

Τι κρύβει όλη αυτή η συμπεριφορά της αναζήτησης ικανοποίησης μέσα από φαγητό;

Γενικά η πρόσληψη υπερβολικής τροφής προέρχεται από άλλα προβλήματα της ζωής και επιλέγουμε να τα αντικατοπτρίσουμε στο φαγητό. Η διατροφική συμπεριφορά είναι το σύμπτωμα, δεν είναι το αίτιο. Πολλοί αποφεύγουν την ερωτική δραστηριότητα και την καλύπτουν μέσα από αυτή την υπερφαγία. Πολλά κενά μπορεί να καλύπτουμε μέσα από την κατανάλωση φαγητού. Σε αυτές τις περιπτώσεις η επικοινωνία με έναν ειδικό θα βοηθήσει το άτομο να κατανοήσει γιατί και πώς έφτασε σε αυτό το σημείο της αναζήτησης ικανοποίησης μέσα από το φαγητό.

 

Μια υπέροχη σούπα βελουτέ με κολοκύθα και γιαούρτι

Από τον σεφ Γιώργο Λέκκα

Χρειάζεσαι 30 λεπτά για την προετοιμασία και 45 περίπου λεπτά για το μαγείρεμα.  Με αυτή τη συνταγή έχεις 4 γευστικές μερίδες.

Υλικά

Για την σούπα κολοκύθας:

2 μέτριες κολοκύθες κίτρινες – αποφλοιωμένες, και κομμένες σε κύβους

2 κρεμμύδια, κομμένα σε κύβους

2 καρότα, αποφλοιωμένα και κομμένα σε κύβους

2 κλωνάρια σέλινο κομμένα σε κύβους

2 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκομμένες

½ φλιτζάνι τσαγιού κρέμα γάλακτος 35% λιπαρά

Μια πρέζα μοσχοκάρυδο

ζωμό λαχανικών

ελαιόλαδο

φύλλο δάφνης

2 κλωνάρια φρέσκο θυμάρι

αλάτι πιπέρι

Για τη σως γιαουρτιού:

1/2 φλιτζάνι τσαγιού κρέμα γάλακτος

1/2 φλιτζάνι τσαγιού Γιαούρτι

2 κ.σ. σχοινόπρασο ψιλοκομμένο

Έχετε όλα τα υλικά; Ξεκινάμε. 

Πώς φτιάχνουμε τη σούπα κολοκύθας: Σε μια μεγάλη κατσαρόλα σε χαμηλή φωτιά ρίξτε το ελαιόλαδο. Προσθέστε τα καρότα, το σέλινο, τα κρεμμύδια και το σκόρδο. Αφήστε μέχρι να γίνουν διάφανα και να μαλακώσουν για 10-15 λεπτά. Στη συνέχεια, προσθέστε την κολοκύθα κομμένη σε κυβάκια, το φύλλο δάφνης και φρέσκο θυμάρι, αλάτι πιπέρι. Αφήστε να σωταριστούν για άλλα 15-18 λεπτά σε χαμηλή φωτιά μέχρι η κολοκύθα να μαλακώσει. Καλύψτε με το ζωμό λαχανικών και μαγειρέψτε για 20 λεπτά μέχρι η κολοκύθα να είναι εντελώς μαλακή. Μπορεί να χρειαστεί να προσθέσετε νερό αν είναι πάρα πολύ παχύ το μείγμα. Σε ένα μπλέντερ προσθέστε περίπου μισό φλιτζάνι κρέμα γάλακτος, την κολοκύθα χτυπήστε μέχρι να γίνει κρέμα. Ρυθμίστε τα καρυκεύματα της αρεσκείας σας: όπως μοσχοκάρυδο ή κανέλλα ή σκόρδο.

Πώς φτιάχνουμε τη σως γιαουρτιού: Χτυπήστε την κρέμα γάλακτος στο μίξερ, να γίνει παχύρρευστη. Προσθέτουμε το γιαούρτι, λίγο αλατοπίπερο, καθώς και το ψιλοκομμένο σχοινόπρασο. Σερβίρετε τη βελουτέ σε βαθιά πιάτα. Γαρνίρετε κάθε πιάτο με μια γεμάτη κουταλιά.

Να δώσω στο παιδί μου συμπλήρωμα βιταμινών;

Η κυρία Αστερία Σταματάκη, κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, επιστημονικός συνεργάτης της Γαστρεντερολογικής Κλινικής του Γoνεϊκού Κρατικού Νοσοκομείου Νίκαιας και του Ελληνικού Ινστιτούτου Διατροφής, μας μιλά για τη σοβαρότητα του ρόλου της διατροφής στην πρόληψη και τη θεραπεία των ασθενειών, αλλά και για τα συμπληρώματα βιταμινών στα παιδιά.

Πολλοί γονείς ανησυχούν εάν τα παιδιά τους λαμβάνουν όλες τις βιταμίνες που χρειάζονται. Οι βιταμίνες, όπως δηλώνει η λατινική λέξη «vita» από την οποία προέρχονται,  είναι συνώνυμες της ζωής και ως ε τούτου απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού, πολύ δε περισσότερο του παιδικού οργανισμού.

Πότε ένα παιδί πρέπει να λαμβάνει συμπλήρωμα βιταμινών και μετάλλων;

Ο οργανισμός ενός παιδιού (όπως και κάθε ανθρώπου ασχέτως ηλικίας)προκειμένου να λειτουργήσει σωστά και να επιτύχει την καλύτερη δυνατή ανάπτυξη και λειτουργία σε καθημερινή βάση έχει συγκεκριμένες ανάγκες σε απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Ένα παιδί το οποίο ακολουθεί μια ισορροπημένη διατροφή με ποικιλία τροφίμων δεν χρειάζεται να λάβει κάποιο συμπλήρωμα. Υπάρχουν όμως κάποιες περιπτώσεις παιδιών για τις οποίες οι βιταμίνες είναι απαραίτητες.

Για ποια παιδιά πρόκειται;

Πρόκειται για παιδιά με πολύ επιλεκτική όρεξη ή που υποφέρουν από ανορεξία, παιδιά που πάσχουν από χρόνια νοσήματα, χορτοφάγοι έφηβοι, παιδιά φτωχών οικογενειών και κακοποιημένα παιδιά μπορεί μετά από διατροφική αξιολόγηση να χρειαστούν κάποια συμπληρώματα διατροφής.

Τα συμπληρώματα βιταμινών και μετάλλων μπορούν να εξασφαλίσουν τα συστατικά που χρειάζονται τα παιδιά αλλά δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσουντη σωστή διατροφή.

Μπορώ να τα αγοράσω χωρίς συνταγή από το φαρμακείο;

Ναι, αλλά δεν είναι το σωστό. Βασική προϋπόθεση ώστε να λάβει βιταμίνες ένα παιδί είναι να το εξετάσει ο παιδίατρος, ο οποίος θα κρίνει με βάση την κλινικήεικόνα του αλλά και εξετάσεις εάν το παιδί χρειάζεται ενίσχυση αλλά και σε ποια δοσολογία. Επίσης, για τη χρήση οποιουδήποτε συμπληρώματος θα πρέπει να είστε σίγουροι ότι είναι εγκεκριμένο από τον ΕΟΦ.

Γιατί είναι απαραίτητο ένα παιδί να τρέφεται σωστά;

Ένα παιδί είναι επιβεβλημένο να τρώει σωστά καθώς αυτή η περίοδος της ζωής είναι πολύ σημαντική για την ανάπτυξη και την αύξηση του οργανισμού. Τα παιδιά πρέπει να θρέφονται καλά για να καλύπτουν τις ανάγκες τους σε μακροθρεπτικά(πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη) και μικροθρεπτικά (βιταμίνες και ιχνοστοιχεία)συστατικά καθώς οι ανάγκες τους στην παιδική ηλικία  είναι ιδιαίτερα αυξημένες.

X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X