Αρχική / Ψυχολογία / Real Life / Οικογένεια (page 246)

Οικογένεια

Πώς μιλάμε στους εφήβους για τον αυνανισμό; thumbnail

Πώς μιλάμε στους εφήβους για τον αυνανισμό;

"Είμαι μητέρα ενός αγοριού 11 ετών πρόσφατα ανακάλυψα ότι αυνανίζεται. Δεν του έχω κάνει κάποια σχετική κουβέντα γι´αυτό το ζήτημα, δεν ξέρω ακριβώς τι πρέπει να του πω. Είναι καλύτερα να του μιλήσω εγώ ή ο πατέρας του; Μήπως δεν πρέπει να του μιλήσω για να μη του δημιουργήσω ενοχές; Από ποια ηλικία είναι φυσιολογικό να αυνανίζεται ένα παιδί; Φοβάμαι μήπως ξεκίνησε πολύ νωρίς και του γίνει εμμονή ή συνήθεια…"  
Στο ερώτημά σας απάντησε η παιδοψυχίατρος Μερσύνη Αρμενάκα.

-Πότε ξεκινά ο αυνανισμός;
O αυνανισμός είναι απόλυτα φυσιολογικός. Κορίτσια και αγόρια ξεκινούν συχνά ,στην εφηβεία όμως μερικά παιδιά αρχίζουν νωρίτερα. Το πότε ξεκινά η εφηβεία διαφέρει από παιδί σε παιδί. Στα κορίτσια η έναρξη της εφηβείας σωματικά σηματοδοτείται συνήθως από την έμμηνο ρύση και την αύξηση του στήθους, στα αγόρια βλέπουμε αλλαγές στο σώμα όπως την αύξηση της τριχοφυίας, η αλλαγές στη φωνή του αγοριού. Και βέβαια, καταλαβαίνουμε ότι το παιδί αλλάζει, μεγαλώνει από την συμπεριφορά του. Τα παιδιά γίνονται λίγο πιο αντιδραστικά, ο ρόλος των γονιών αρχίζει να μην παίζει τόσο σημαντικό ρόλο, δείχνουν μια τάση να μη θέλουν να ακολουθήσουν την οικογένεια στις δραστηριότητές της, ξεκινά μια επαναστατικότητα.
Βέβαια, εδώ θα πρέπει να πούμε ότι ο αυνανισμός συνδέεται με την εφηβεία αλλά μπορεί να παρατηρηθεί και σε πολύ μικρή ηλικία, υπάρχουν περιπτώσεις όπου παιδιά ακόμα και 3 χρονών αρχίζουν να παίζουν με το σώμα τους, να εξερευνούν και να αγγίζουν τα γεννητικά τους όργανα, βλέποντας την πράξη αυτή σαν παιχνίδι.
-Τι πρέπει να κάνουμε όταν καταλάβουμε ότι το παιδί αυνανίζεται;
Πολλοί πιστεύουν ότι ο αυνανισμός είναι  βλαπτικός, λάθος ή και αμαρτία. Αλλά ο αυνανισμός δεν μπορεί να βλάψει κάποιον.
Συνήθως τρίβουν με κάτι μαλακό τα γεννήτρια τους όργανα και δημιουργείται έτσι ένα γαργαλιστικό ,ερεθιστικό συναίσθημα σε όλο το σώμα που γίνεται όλο και πιο έντονο. Όταν κορυφώνεται το συναίσθημα το αγόρι μπορεί να εκσπερματώσει και το κορίτσι να νιώσει ένα δυνατό ερεθισμό σε όλο το σώμα και να νιώσει τον κόλπο της υγρό. Αυτή είναι η πρώτη επαφή με τον οργασμό.
Στα παιδιά λοιπόν που είναι στην έναρξη της εφηβείας μπορούμε να μιλήσουμε ανοιχτά. Μπορούμε να μιλήσουμε για τα ανατομικά στοιχεία για το πέος, το αιδοίο, για τη σεξουαλική πράξη ως αποτέλεσμα έλξης και αγάπης δυο ανθρώπων πλέον, μπορούμε να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Μπορούμε να μιλήσουμε και για το τι είναι ο οργασμός. Να πούμε ότι συνήθως οι άνθρωποι έχουν οργασμούς όταν αυνανίζονται ή όταν έχουν σεξουαλική επαφή να πούμε ότι άλλες φορές φτάνουν σε οργασμό άλλες όχι… Όταν εξηγήσουμε έτσι απλά και ήρεμα ένα τέτοιο γεγονός είναι απίθανο να δημιουργήσουμε ενοχές στο παιδί μας.
-Να μιλήσει ο μπαμπάς ή η μαμά;
Καλό είναι να μιλήσει ο γονιός του ίδιου φίλου στο παιδί. Και είναι ευκαιρία  να γίνει και μια γενικότερη συζήτηση για όλες τις αλλαγές στην εφηβεία. Όπως είπαμε κάντε αναφορά στη σεξουαλική επαφή και μη σταθείτε στο γεγονός του αυνανισμού, ότι το παιδί  πιάστηκε στα πράσα για να μην ενοχοποιηθεί ξαφνικά το παιδί σας.
-Κρύβει κινδύνους ο αυνανισμός;
Σίγουρα τα πορνό-Site δημιουργούν σύγχυση στα παιδιά που καταλαβαίνουν ότι αυτά που βλέπουν δεν ανταποκρίνονται στα δεδομένα του δικού του σώματος. Επίσης, διαστρεβλώνουν την εικόνα του αντιθέτου φύλου  γι ’αυτό πρέπει να ενημερώσουμε τα παιδιά για το τι συμβαίνει στην πραγματικότητα.
-Μπορεί ο αυνανισμός να γίνει μια παθολογική κατάσταση;
Μπορεί αν γίνεται συνέχεια σε βάση καθημερινή. Σε πολύ μικρές ηλικίες ο γονιός είναι πολύ εύκολο να το καταλάβει τα παιδιά δεν το κάνουν κρυφά, μπορεί να το κάνουν ακόμα και μπροστά σε κόσμο.  Σε μεγαλύτερες ηλικίες καταλαβαίνουμε κάποια σημάδια όπως ας πούμε το ότι ένα παιδί μπορεί να μένει για ώρες στο μπάνιο… Και τι συμβαίνει όταν το παιδί αυνανίζεται συνέχεια; Μπορεί ένα παιδί να αισθάνεται παραμελημένο μπορεί οι γονείς έχοντας τα προβλήματά τους αν μη δίνουν τόση σημασία στα θέματα που το απασχολούν και εκείνο στρέφεται,  κλείνεται στον εαυτό του.
-Μπορεί ο αυνανισμός να γίνει επίμονη συνήθεια στην ενήλικη ζωή;
Ο αυνανισμός γίνεται συνήθεια σε άτομα με δυσκολίες στην κοινωνικοποίηση τους, όταν υπάρχουν ανατομικές και λειτουργικές διαταραχές καθώς και σε ανθρώπους παραμελημένους και συναισθηματικά στερημένους στην παιδική τους ηλικία. Στην πλειονότητα όμως, υπάρχει ισορροπία μεταξύ αυνανισμού και σεξουαλικών επαφών .

Πώς να χειριστώ τους τσακωμούς με τα παιδιά μου; thumbnail

Πώς να χειριστώ τους τσακωμούς με τα παιδιά μου;

-Είναι υγιής  η σύγκρουση μεταξύ των γενεών ;
Οι εξελίξεις στο χρόνο είναι αποτέλεσμα της σύγκρουσης μεταξύ γενεών. Αν ο νέος και ο παλιός δεν τσακωνόντουσαν, πιθανά ο χρόνος να είχε μείνει ακίνητος ως προς τις εξελίξεις του  και να θεωρούσαμε ακόμα την γη επίπεδη. Η εκάστοτε παλαιά γενιά προτείνει τρόπους εξέλιξης που φαίνεται να υπήρξαν λειτουργικές στα χρόνια που τις εφάρμοσαν  και η καινούργια γενιά τις απορρίπτει, τις δέχεται ή τις προσαρμόζει, ανάλογα με τις ανάγκες της δικής της εποχής.
Γράφει η ψυχολόγος, Μαρία Λέλα.

Ακούγεται λογικό, μα τελικά όταν συμβαίνει φαίνεται σχεδόν ακατόρθωτο, ειδικά όταν αναγκαζόμαστε να μένουμε μαζί σε οποιαδήποτε ηλικία, στην οποία περίπτωση οι διαφορές μας έχουν δημιουργήσει ένα ναρκοπέδιο μέσα στο σπίτι.  Ένα τέτοιο θέμα είναι πολυδιάστατο και το μελάνι μου πολύ λίγο για να το καλύψει, αλλά θα δοκιμάσω.
-Τι σημαίνει η σύγκρουση γονέων και παιδιών; Είναι κακό να συγκρουόμαστε; Γιατί δεν μπορούμε να συννενοηθούμε;
Εκτός από την ετυμολογία της λέξης ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ που σημαίνει «πέφτω με ορμή πάνω σε ένα άλλο κινούμενο ή ακίνητο σώμα» η σύγκρουση σημαίνει και διαφωνία και το να διαφωνούμε είναι πλέον σύνηθες αλλά μπορώ να πω και υγιές.. Είναι αξίωμα οι γενιές να έχουν άλλες αξίες, άλλες ανάγκες μα και άλλες πεποιθήσεις.
Κατ αρχάς το θέμα ξεκινάει από την κουλτούρα μας η οποία εξυμνεί την συμφωνία και δαιμονοποιεί την σύγκρουση. Αυτό γιατί η σταθερότητα, μας φαίνεται πιο ασφαλής από την αλλαγή, η οποία περιέχει το στοιχείο του αγνώστου. Έτσι οι παλιοί προσπαθούν όχι μόνο να μην προάγουν και να μην επιτρέπουν οποιαδήποτε τάση αλλαγής.
-Μπορούμε μέσα από τις συγκρούσεις να έχουμε ένα καλό αποτέλεσμα;
Η σύγκρουση είναι μια πολύ κοπιώδης διαδικασία γνωστικά (για την σκέψη), απαιτεί πραγματικά πολύ ενέργεια για να πραγματοποιηθεί.. Με άλλα λόγια πρέπει να ταλαιπωρηθεί το μυαλουδάκι μας για να την φέρουμε εις πέρας. Η σύγκρουση, για να φέρει κάποιο αποτέλεσμα,  θα πρέπει να γίνει με σωστό τρόπο και αυτό δεν μας το διδάσκει κανείς. Οφείλουμε να τεκμηριώσουμε την σκέψη μας, να διαπραγματευτούμε, να διαθέτουμε καλή κριτική ικανότητα, να επιλέξουμε το σωστό χρόνο και χώρο για να πετύχει. Το πιο συχνό μας λάθος είναι  να δίνουμε τον αγώνα μας παρορμητικά και πάνω στα νεύρα μας. Με άλλα λόγια το πασίγνωστο «άσε μας ρε μάνα» δεν πετυχαίνει, το μόνο που δείχνει είναι ασέβεια και ματαιοδοξία από μεριά σας.
-Οι συγκρούσεις μας βοηθούν να ωριμάσουμε;
Τρίτον, η σύγκρουση δύναται να είναι εξίσου κοπιώδης και συναισθηματικά. Η αλήθεια είναι ότι κάποιοι από μας, προκειμένου να κερδίσουν το παιχνίδι θέτουν ως όρο την απουσία σύγκρουσης. Έτσι φοβόμαστε να συγκρουστούμε μαζί τους μήπως χάσουμε την αγάπη τους. Ταυτίζουμε την σύγκρουση με την αποδοκιμασία, μεγάλο λάθος! Η σύγκρουση είναι μια απόλυτα υγιής διαδικασία και απαραίτητη για την ωρίμανση των ανθρωπίνων σχέσεων. Η σύγκρουση, αν γίνει σωστά, θα προκαλέσει μάλλον σεβασμό και εμπιστοσύνη, παρά οτιδήποτε άλλο αρνητικό συναίσθημα, όχι όμως εκείνη ακριβώς την στιγμή, αλλά μακροπρόθεσμα. Κάντε λίγο υπομονή σε σχέση με την δυσκολία, την αμηχανία της στιγμής για να απολαύσετε αργότερα υγιέστερες σχέσεις.
-Πώς πρέπει να χειριζόμαστε σωστά τις συγκρούσεις;
Οι επικοινωνιακές τακτικές στην σύγκρουση..
 Επειδή θα αναγκαστούμε να μείνουμε μαζί με τις παλιές γενιές λόγω κρίσης, οι συγκρούσεις γίνονται εντονότερες και απαιτείται η λύση τους για να μην χαλάει η ποιότητα της ζωής μας. Να μερικά κόλπα.
 Καλό θα είναι να αντιληφθούμε κατ αρχάς ότι εμείς και οι γονείς μας δεν έχουμε την ίδια αντίληψη για τον κόσμο, ακόμα και αν ζούμε στο ίδιο κράτος, οικογένεια και σπίτι. Οι γονείς μας δεν αντιλαμβάνονται τον κόσμο στον οποίον ζούμε όπως τον αντιλαμβανόμαστε εμείς. Έχουν άλλα βιώματα, άλλους φίλους, κάνουν άλλες συζητήσεις και οφείλουμε να τους εξηγήσουμε για το πως διαφέρει ο κόσμος μας από τον δικόν τους. Το κακό είναι ότι εκείνοι νομίζουν ότι ξέρουν και εμείς νομίζουμε ότι εκείνοι ξέρουν και τελικά δεν καταφέρνουμε να επικοινωνήσουμε.  Πριν συγκρουστείτε λοιπόν καλό θα είναι να σιγουρευτείτε ότι θα συγκρουστείτε επί γόνιμου εδάφους, εξηγώντας τους κάποια πράγματα στην νεότερη δική μας κουλτούρα.
 -Μη γίνεστε επιθετικοί. Όταν υψώνετε τον τόνο της φωνής σας ή αγριοκοιτάτε ή τέλος πάντων κάνετε τον συνομιλητή σας να νιώσει επίθεση, πολύ λίγα ακούει εκείνη την ώρα  Όταν κάποιος μας επιτεθεί, τότε ή σηκώνουμε τα χέρια ψηλά, ή τρέχουμε να φύγουμε ή ανταποδίδουμε την επίθεση, σίγουρα πάντως δεν καθόμαστε να συζητήσουμε, άρα το παιχνίδι έχει χαθεί. Η κατάσταση μυρίζει μπαρούτι και το  πεδίο δεν είναι πλέον γόνιμο για σύγκρουση.. Ακόμα και αν ξεκινήσουμε καλά, αλλά νιώσουμε εκνευρισμό κάποια στιγμή σταματάμε, προσωρινά. Θα συνεχίσουμε όταν νιώσουμε και πάλι ψύχραιμοι.
Δεν λύνονται οι διαφωνίες μας σε μια περίσταση μόνο. Για να είμαστε επαρκείς στην σύγκρουσή, μπορεί να πάρει καιρό η διαδικασία. Μην βιάζεστε, μπορεί να χρειαστεί αναπάντεχα πολύς χρόνος και επανάληψη μέχρι να τα καταφέρουμε. Μην τα παρατήσετε λοιπόν, αν αποτύχετε την πρώτη φορά.
Μην συγχρονίζεστε με τον τρόπο του άλλου. Αν φωνάζει κάποιος εσείς θα παραμείνετε ήρεμοι, αν βρίζει εσείς μην ακολουθήσετε. Απλά εξηγήστε ότι δεν μπορείτε να λειτουργήσετε έτσι και ότι θα ήταν καλύτερο να επαναλάβετε την προσπάθεια μια άλλη φορά.
 Οι αξίες μας είναι πάνω από όλα. Τίμα την μητέρα σου και τον πατέρα σου ακόμα και αν διαφωνείς μαζί τους. Ο συνομιλητής μας είναι τουλάχιστον ίσος μαζί μας. Άρα μην είστε κυνικοί, ειρωνικοί και άλλα τέτοια, που θα μετατρέψουν μια υγιή σύγκρουση σε πεδίο μάχης. Σεβαστείτε και σιγά σιγά θα σας σεβαστούν είτε το θέλουν είτε όχι. Ο εκνευρισμός και η έλλειψη σεβασμού δείχνει αδυναμία.
 Θα μπορούσα να συνεχίσω να γράφω για πάντα. Πολύ φοβάμαι όμως ότι αυτά που γράφω θα  είναι πολύ γενικά. Σας προσκαλώ λοιπόν, να βοηθήσετε το έργο μου αναφέροντας στα σχόλιά σας κάποιες από τις συγκρούσεις που συχνά έχετε με τους γονείς σας και εγώ θα σας γράψω πιο συγκεκριμένα το πώς θα μπορούσατε να τις διαχειριστείτε.
 Μαρία Λέλα,
Ψυχολόγος

Το άγχος μου επηρεάζει και την οικογένειά μου; thumbnail

Το άγχος μου επηρεάζει και την οικογένειά μου;

Η αναγνώστριά μας Ελένη είχε την εξής απορία:
Είμαι 42 ετών, μητέρα τριών παιδιών και εργάζομαι στον ιδιωτικό τομέα. Τον τελευταίο καιρό, κάτι οι μειώσεις στο μισθό, κάτι τα αυξημένα έξοδα, νιώθω πολύ πιεσμένη ψυχολογικά και έχω συνέχεια άγχος. Νιώθω ακόμα και σωματικές ενοχλήσεις, έχω πονοκεφάλους, πονάει το στομάχι μου. Μπορεί το άγχος να προκαλέσει και σωματικά προβλήματα;  Προσπαθώ να μη μεταφέρω το άγχος στο σπίτι, έχω ακούσει ότι δεν είναι καλό και δε θέλω να βλάψω τη σχέση με τον άντρα μου. Από την άλλη όμως, το να τα κρατάω μέσα μου, με κάνει να αγχώνομαι ακόμα πιο πολύ. Είναι κακό να μιλάω για όσα με αγχώνουν με την οικογένειά μου; 
Μιλήσαμε με τον ψυχαναλυτής-ψυχοθεραπευτή και Καθηγητή Ψυχολογία της Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κύριο Κλήμη Ναυρίδη, για το θέμα του άγχους και το πώς επηρεάζει την υγεία μας και την οικογένειά μας. 
-Μπορεί το άγχος να βλάψει την υγεία μου;
Το άγχος είναι μια γενικευμένη αναστάτωση που νιώθει ο άνθρωπος σαν η ίδια η ύπαρξή του να απειλείται από έναν αόριστο όσο και μεγάλο κίνδυνο. Πολλές φορές αυτό το πολύ δυσάρεστο αίσθημα συνοδεύεται και από σωματικές εκδηλώσεις. Το άγχος, όταν είναι παθολογικό, ήδη αυτό καθαυτό αποτελεί βλάβη της υγείας, της ψυχικής μας υγείας. Σε ασυνείδητη μορφή, το άγχος μπορεί επίσης να σωματοποιείται και να προκαλεί ενοχλήσεις  και πιο σοβαρά οργανικά προβλήματα, που στη συνείδηση του πάσχοντος καταγράφονται ως απολύτως αποσυνδεδεμένα από ψυχολογικούς παράγοντες και συγκεκριμένα από το ασυνείδητο άγχος, που στην ουσία αυτό είναι που τα προκαλεί. Το άγχος μπορεί τέλος να «συναντάται» με διάφορες οργανικές παθήσεις, και ή να τις εκλύει, δηλαδή να τις αποκαλύπτει, εάν αυτές ήταν ‘άτυπες’ και δεν είχαν ακόμη εκδηλωθεί με συγκεκριμένα συμπτώματα, ή να τις επιβαρύνει, όπως συμβαίνει λ.χ. με τις παθήσεις του ανοσοποιητικού.
Πότε το άγχος γίνεται σοβαρό πρόβλημα;
Το άγχος ως ένα βαθμό είναι θεμιτό και ανεκτό, ίσως μάλιστα και απαραίτητο για την ισορροπία και την ασφάλεια του ψυχικού οργανισμού. Από ένα σημείο και πέρα όμως, το άγχος αρχίζει να γίνεται εμπόδιο για την ομαλή ζωή του ανθρώπου, την επαγγελματική, την ερωτική, την οικογενειακή. Τότε μιλάμε για αγχώδη διαταραχή. Ο ύπνος γίνεται πρόβλημα, διαταράσσονται η διατροφή και η πέψη, η σεξουαλικότητα δυσλειτουργεί. Σε ακραίες περιπτώσεις, το άγχος μπορεί να οδηγήσει σε φοβίες ακόμα και σε κρίσεις πανικού. Αυτές οι τελευταίες είναι εξαιρετικά επώδυνες ψυχικές καταστάσεις, με έντονα σωματικά συμπτώματα όπως η δύσπνοια και η ταχυκαρδία, που οι ίδιες (δηλαδή οι κρίσεις πανικού) ή ο φόβος ότι  μπορεί να (ξανα)συμβούν καταλήγουν να ακινητοποιούν αυτούς που υποφέρουν κάνοντάς τους τη ζωή εξαιρετικά δύσκολη.
Ποια είναι η διαφορά του άγχους και του στρες;
Παρόλο που βιώνονται από τον άνθρωπο με τον ίδιο σχεδόν τρόπο, το άγχος έχει λιγότερο να κάνει με εξωτερικά και λογικά αίτια, προσιτά στη συνείδηση, από το στρες, που κατεξοχήν προκαλείται από εξωτερικούς παράγοντες, όπως η υψηλή εργασιακή πίεση ή οι οικονομικές ή άλλες υποχρεώσεις.  
-Πρέπει να μιλάμε για όσα μας αγχώνουν στην οικογένειά μας; 
Το ότι τα προβλήματα της δουλειάς δεν πρέπει να μεταφέρονται στην οικογένεια και στο σπίτι (όπως και αντίστροφα) είναι μια αρκετά δημοφιλής και σε αρκετές περιπτώσεις χρήσιμη συμβουλή. Στην υπερβολή της παρόλα αυτά, ιδιαίτερα όταν γίνεται σλόγκαν, η συμβουλή αυτή τείνει να έχει ως βάση και να υπερασπίζεται μια μάλλον αποστειρωμένη εικόνα για τον οικιακό και τον οικογενειακό χώρο. Σαν να κινδυνεύει αυτός ο χώρος και να πρέπει να προστατεύεται από εκείνους που τον κατοικούν, από τη μολυσματικότητα των συναισθημάτων τους. Αν όμως ένας άνθρωπος που υποφέρει από άγχος ή από στρες δεν μπορεί να μοιραστεί το πρόβλημά του με τους οικείους του, με τα πιο κοντινά του πρόσωπα, με ποιους θα το κάνει; Αφήστε που το άγχος, συνειδητό ή ασυνείδητο, έτσι κι αλλιώς μεταδίδεται ανεξάρτητα από τη θέλησή μας στους άλλους, όπως και αντίστροφα. Και αυτό είναι κάτι που το βλέπουμε συχνά στην ομαδική και στην οικογενειακή θεραπεία.
Η μεταφορά συνεπώς του άγχους στην οικογένεια, όχι μόνο δεν είναι εξ ορισμού επιβλαβής, αλλά μπορεί να έχει και ευεργετικά αποτελέσματα. Και τούτο, όχι μόνο για το μέλος της που κάποια στιγμή βρέθηκε να υποφέρει και που, μοιραζόμενο το πρόβλημά του, θα αντλήσει στήριξη και συμπαράσταση από τους δικούς του, αλλά και για όλη την οικογένεια, η οποία, κάνοντάς το ακριβώς αυτό, προσφέροντας δηλαδή κατανόηση, στήριξη και συμπαράσταση στα μέλη της, κερδίζει ως δι-υποκειμενικός δεσμός σε συνεκτικότητα και σε αντοχή.

Πώς επηρεάζει τη σχέση ενός ζευγαριού η εξωσωματική;  thumbnail

Πώς επηρεάζει τη σχέση ενός ζευγαριού η εξωσωματική;

Η εξωσωματική γονιμοποίηση έχει πλέον εκτεταμένη εφαρμογή. Εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες στην Ευρώπη καταφεύγουν κάθε χρόνο σε αυτήν τη μέθοδο αντιμετώπισης των δυσκολιών που έχουν στη σύλληψη. Αν και μιλάμε για γυναίκες, τουλάχιστον το 35 με 40% της αιτιολογίας της δυσκολίας τους αφορά στον άνδρα. Όσον αφορά στους «ψυχοσωματικούς» παράγοντες που έχουν μελετηθεί, φαίνεται ότι παίζουν κι αυτοί κάποιο ρόλο, ιδίως μάλιστα όταν δεν βρίσκεται μια σαφής σωματική αιτία.
Γράφει ο Γρηγόρης Βασλαματζής, Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών  

-Πώς αντιμετωπίζει το ζευγάρι το γεγονός ότι δεν μπορεί ευκολα να κάνει παιδί; 
Ένα  θέμα πολύ σημαντικό – κατά τη γνώμη μου – αφορά στο πως αντιδρά η γυναίκα και το ζεύγος, αρχικά στην διάγνωση του προβλήματος και στη συνέχεια στην διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Στην Ελλάδα έχει βρεθεί ότι το άγχος των γυναικών είναι υψηλό, ιδίως στις περιπτώσεις στις οποίες το πρόβλημα έχει «άγνωστη» αιτία ή οφείλεται στον άνδρα. Φαίνεται δηλαδή, ότι όχι μόνο δεν τους ανακουφίζει το γεγονός ότι η «ευθύνη» είναι περισσότερο του άνδρα τους, αλλά τους φέρνει ένταση, άγχος και κοινωνικό στρες. Ασυνείδητοι λόγοι που κάνουν τη γυναίκα να πιστεύει ότι ο άνδρας της θα ήταν παντοδύναμος και άνευ αμφιβολιών γόνιμος, μπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο. Επίσης ένας άνδρας με πρόβλημα στη γονιμότητά του χάνει την αυτοεκτίμησή του και δυσκολεύεται να υποστηρίξει τη γυναίκα του.
Η υπογονιμότητα αποτελεί ναρκισσιστικό πλήγμα και για την γυναίκα και τον άνδρα. Τους φέρνει αντιμέτωπους με την απώλεια, την αποτυχία και την ενοχή. Πάντως σε κάθε περίπτωση, κατά την πορεία της διάγνωσης του προβλήματος, διαταράσσεται και αποσταθεροποιείται το ζεύγος, το οποίο, ως όλον, βρίσκεται κάτω από συνθήκες στρες. Αυτή η απλή παρατήρηση υποτιμάται στην πράξη και ο λόγος είναι ότι συνήθως στη διαδικασία της εξωσωματικής το βάρος πέφτει στη γυναίκα.
-Πόσο σημαντική είναι η στήριξη του άνδρα στη γυναίκα; Τι στρες τι ρόλο παίζει στην έκβαση της εξωσωματικής; 
Έχουμε βρει σε έρευνές μας, ότι ο βαθμός υποστήριξης του άνδρα προς την γυναίκα του στην πορεία της διάγνωσης και της εξωσωματικής, αποτελεί παράγοντα που μειώνει ή αυξάνει το άγχος και το στρες της. Αν προϋπάρχουν δυσεπίλυτες διαφωνίες ή ασυμβατότητες στο ζεύγος ή αν ο θυμός και η θλίψη που αναδύονται ξεπεράσουν κάποια ουδό, η ψυχολογική επιβάρυνση αυξάνεται και αυτό επηρεάζει την απόφαση ένταξης στην εξωσωματική και ακόμα σημαντικότερα την έκβαση της. Oι γυναίκες με υψηλότερα επίπεδα στρες έχουν μικρότερα ποσοστά επιτυχίας σε σχέση με τις γυναίκες με τα χαμηλότερα επίπεδα στρες.
-Πώς επηρεάζεται η σχέση του ζεύγους; 
Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά του θέματος. Δεν πρόκειται μόνο για τα τυχόν προϋπάρχοντα ψυχικά προβλήματα και τις συγκρουσιακές καταστάσεις. Ένας κίνδυνος που απορρέει από την υπογονιμότητα και την εξωσωματική και απειλεί το ζεύγος, αφορά σε αυτό που αποκαλούμε ως το «εσωτερικό δημιουργικό ζεύγος», δηλαδή στον κίνδυνο να φθαρεί η υπάρχουσα καλή πλευρά της συνύπαρξης. Το ζεύγος αισθάνεται πως κάθε τι που έχει κατακτήσει με προσπάθεια κινδυνεύει με κατάρρευση, όπως το να έχει αμοιβαία ικανοποιητική σεξουαλική ζωή, κοινούς στόχους και προσδοκίες, και μια από κοινού διαμορφωμένη ψυχική ισορροπία. Είναι σημαντικό σε αυτή την δύσκολη στιγμή να βρεθεί μια δυνατότητα υποστήριξης τόσο από την πλευρά του γυναικολόγου και της μαίας που ασχολούνται με το πρόβλημα όσο και από τον ειδικευμένο ψυχοθεραπευτή. Αυτή πρέπει να θεωρηθεί, ούτως ή άλλως, απαραίτητη καθώς η δοκιμασία που περνάει το ζεύγος μπορεί να μην καταλήξει σε επιτυχία της εξωσωματικής, με δεδομένο ότι ο μέσος όρος σύλληψης κυμαίνεται στο 30%.
Συμπερασματικά, είτε προϋπάρχει σοβαρή δυσλειτουργία του ζεύγους είτε όχι, η εξωσωματική γονιμοποίηση βάζει σε δοκιμασία την καλή πλευρά και την ισορροπία του ζεύγους καθώς και την ψυχική υγεία των μελών. Γι’ αυτό είναι χρήσιμη και συνιστάται μια εκτίμηση των ψυχολογικών αναγκών του ζεύγους από ειδικευμένο ψυχοθεραπευτή.
Ο Γρηγόρης Βασλαματζής είναι Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας και 

Διευθυντής του Κέντρου Ψυχοδυναμικής Ψυχιατρικής και Ψυχαναλυτικής Έρευνας

Τι είναι το παιδικό άγχος αποχωρισμού;  thumbnail

Τι είναι το παιδικό άγχος αποχωρισμού;

Το άγχος αποχωρισμού εμφανίζεται φυσιολογικά από τον έβδομο μήνα έως τον δεύτερο χρόνο της ζωής και παραπέμπει στο φόβο απώλειας της φροντίδας και της προστασίας που παρέχεται από ένα κύριο πρόσωπο προσκόλλησης, συνήθως την μητέρα.

Γράφει η παιδοψυχίατρος, Ελένη Λαζαράτου.

-Τι είναι το άγχος αποχωρισμού; 
Η εμφάνιση τού άγχους αποχωρισμού είναι ένα βασικό σημείο τής ανθρώπινης εξέλιξης, πού σηματοδοτεί τη διάκριση των ανθρώπινων προσώπων και τη δυνατότητα σύναψης σχέσεων μαζί τους. Θεωρείται διαταραχή όταν οι αντιδράσεις του παιδιού στον αποχωρισμό ή στην απειλή αποχωρισμού είναι ακραίες, πέρα απ’ ότι αναμένεται σύμφωνα με το αναπτυξιακό του επίπεδο. Αποτελεί τη συχνότερη  αγχώδη διαταραχή με έναρξη στην παιδική ηλικία και εκτιμώμενη επίπτωση 4% ανάμεσα στα παιδιά και τους εφήβους.
-Πότε εμφανίζεται το άγχος αποχωρισμού; 
Η αγχώδης διαταραχή μπορεί να εμφανισθεί σαν απάντηση σε αποχωρισμό ή απώλεια (θάνατος συγγενούς, κατοικίδιου ζώου, νοσηλεία παιδιού ή γονέα, αλλαγή σχολείου, μετακόμιση) ή και χωρίς να υπάρχει εκλυτική αιτία. Τα παιδιά ανησυχούν για τους γονείς τους, κυρίως την μητέρα τους, αν πρόκειται να φύγουν, να χαθούν ή αν είναι καλά στην υγεία τους.
-Ποια είναι τα συμπτώματα; 
Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν μη πραγματικές ανησυχίες ότι θα προξενηθεί κακό στον εαυτό ή στους γονείς κατά την περίοδο του χωρισμού, αντίσταση του παιδιού να πάει να κοιμηθεί μόνο του ή να κοιμηθεί έξω από το σπίτι, αποφυγή να μείνει μόνο του, επαναλαμβανόμενους εφιάλτες με θέματα χωρισμού, σχολική άρνηση, σωματικά συμπτώματα και σημάδια απελπισίας πριν ή την ώρα του χωρισμού.
-Τι συμβαίνει στις παιδικές ηλικίες; Ποια συμπτώματα παρουσιάζουν οι έφηβοι; 
Το περιεχόμενο του άγχους αποχωρισμού ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία. Τα μικρότερα παιδιά (4-8 ετών) αναφέρουν μη ρεαλιστικές ανησυχίες ότι θα συμβεί κάτι κακό στα πρόσωπα προσκόλλησης.  Παρουσιάζουν συχνούς εφιάλτες και σχολική άρνηση  Τα παιδιά 9-12 ετών, εκδηλώνουν υπερβολική απελπισία στην περίοδο του χωρισμού και σωματικά συμπτώματα συχνότερα των οποίων είναι οι κοιλιακοί πόνοι, οι πονοκέφαλοι και οι ταχυκαρδίες.
Οι έφηβοι παρουσιάζουν σχολική άρνηση, σωματική συμπτωματολογία (κοιλιακούς πόνους , πονοκεφάλους) και καταθλιπτικό συναίσθημα.
Οι φόβοι που εκφράζονται από παιδιά με άγχος αποχωρισμού είναι ότι θα χαθούν, θα εγκαταλειφθούν, θα συμβεί η καταστροφή του κόσμου.  Αναφέρουν φοβίες μικροβίων, αρρώστιας και τσιμπήματος από έντομα.  Έχουν επίσης κοινωνικές ανησυχίες (αν θα τα κριτικάρουν, αν θα κάνουν λάθη, αν θα τα κοροϊδέψουν).
Το άγχος αποχωρισμού επηρεάζει και την ενήλικη ζωή; 
Ορισμένα παιδιά με σοβαρό άγχος αποχωρισμού μπορεί να έχουν μια δομική ευαλωσιμότητα που επιμένει σ’ όλη τη διάρκεια της ζωής.  Μελέτες σημειώνουν τη συνέχεια του άγχους αποχωρισμού στη πρώιμη και μετέπειτα ζωή με όρους όπως “ευαισθησία στην απόρριψη” ή “διαπροσωπική ευαισθησία”. Εκτός από τις γονεϊκές σχέσεις, οι σχέσεις προσκόλλησης της παιδικής ηλικίας φαίνεται να καθορίζουν τις ερωτικές και τις συζυγικές σχέσεις ενηλίκων. Άτομα που περιγράφουν τον εαυτό τους ως ασφαλή ή αμφίθυμα ή αποφεύγοντα ως προς τις ερωτικές σχέσεις, αναφέρουν και αντίστοιχες σχέσεις γονέα-παιδιού στις οικογένειες από τις οποίες προέρχονται.
Συμπερασματικά φαίνεται ότι το άγχος αποχωρισμού ξεκινάει σαν μια φυσιολογική εκδήλωση της πρώτης παιδικής ηλικίας και μας συνοδεύει είτε καθορίζοντας τις διαπροσωπικές μας σχέσεις, είτε σαν παθολογικό φαινόμενο μέχρι την ενήλικη ζωή.

Αν ο γιος μου κάνει παρέα με έναν gay; thumbnail

Αν ο γιος μου κάνει παρέα με έναν gay;

Ένας  αναγνώστης μας και πατέρας ενός αγοριού στην εφηβεία,  είχε την εξής απορία:

"Είμαι πατέρας ενός αγοριού. Πηγαίνει στο Λύκειο, είναι στην εφηβεία. Στο σχολείο του στην παρέα των παιδιών υπάρχει ένα αγόρι που μάλλον είναι γκέι, αυτό τουλάχιστον έχω καταλάβει από τη συμπεριφορά του. Αυτό θα πρέπει να με ανησυχήσει; Πώς πρέπει να μιλάμε στα παιδιά για την ομοφυλοφιλία; Εγώ σαν πατέρας πώς να συμπεριφερθώ;

Στο ερώτημα απάντησε ο Ψυχίατρος- Σεξολόγος και ειδικός σε θέματα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, Σάκης Παπακωνσταντίνου. 

Δε χρειάζεται κάποιος να ανησυχήσει σε κάποια τέτοια περίπτωση. Η ομοφυλοφιλία δεν αποτελεί νόσημα, δεν υπάγεται σε κριτήρια ψυχικής διάγνωσης, δε χρειάζεται θεραπεία ή ψυχιατρική παρακολούθηση και σίγουρα δεν είναι μεταδοτική. Ούτε κάποιος, κάνοντας παρέα με άτομα ομοφυλοφιλικού προσανατολισμού, μπορεί να γίνει ομοφυλόφιλος. Αυτό είναι κάτι που και ο γονιός πρέπει να γνωρίζει αλλά και να το μεταφέρει σαν πληροφορία στο παιδί του. 
-Τι είναι η ομοφυλοφιλία; 
Πέρα των κλασσικών ψυχαναλυτικών θεωριών που στήριξαν την ομοφυλοφιλία σαν μία καθήλωση της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης, τα τελευταία χρόνια επιστημονικές προσεγγίσεις προσπαθούν να δώσουν απαντήσεις για τις αιτίες γέννησής της.
Ανάμεσα στις βιολογικές ερμηνείες ξεχωρίζουν η γονιδιακή υπόθεση, οι ορμονικοί παράγοντες, μελέτες σχετικές με την ανατομία του σώματος, την ανατομία του εγκεφάλου και διαφόρων λειτουργιών του εγκεφάλου.
Οι μηχανισμοί κλινικής παρατήρησης που συσχετίζονται με το οικογενειακό περιβάλλον που μεγαλώνει ένα παιδί, οι βιολογικοί παράγοντες που μπορεί να παίζουν ρόλο στη γένεση της ομοφυλοφιλίας, ακόμα και μια ενδεχόμενη κληρονομική επιβάρυνση, τείνουν να εστιάζουν σε πολυπαραγοντική αιτίαση της ομοφυλοφιλικής συμπεριφοράς.
Το σημαντικότερο λοιπόν, είναι η διαπαιδαγώγηση επάνω σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού από την οικογένεια και από το σχολείο.Η σεξουαλική αγωγή πραγματοποιείται κυρίως από τους γονείς, οι οποίοι έχουν τον πρώτο ρόλο στη ζωή του παιδιού, αποτελούν πρόσωπα αναφοράς και πρότυπα ταύτισης. Δεύτερος σημαντικός σταθμός στη ζωή του παιδιού είναι το σχολείο, το οποίο αποτελεί φορέα γνώσης, μάθησης και κοινωνικοποίησης. Και τα δύο αυτά συστήματα οφείλουν να συμβάλλουν στη σωστή ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του παιδιού για θέματα που αφορούν τον εαυτό του και τις σχέσεις του με τους άλλους.
Οι περισσότεροι γονείς δυσκολεύονται να συζητούν με τα παιδιά τους για θέματα σεξουαλικότητας. Είναι όμως πολύ σημαντικό και αναγκαίο να δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για να επικοινωνούν με τα παιδιά τους για θέματα που συμβάλλουν στην υγιή ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους και στην ψυχοσυναισθηματική τους ωρίμανση.
Πώς συμπεριφερόμαστε σε μια τέτοια περίπτωση; 
Πολλοί γονείς μπορεί να κατηγορήσουν μια τέτοια κατάσταση, χωρίς να δώσουν πληροφορίες στο παιδί τους, να επιμείνουν στην απομάκρυνση.  Είναι όμως απαράδεκτη αυτή η τακτική. Δεν είναι ανάγκη να καλλιεργούμε άσχημες σχέσεις μεταξύ των παιδιών ή να τα φέρουμε σε θέσεις αμήχανες, στην μεταξύ τους επικοινωνία. Γιατί λοιπόν να καλλιεργήσουμε στο παιδί μας μια άσχημη συμπεριφορά απέναντι στον ομοφυλόφιλο (εάν όντως είναι) συμμαθητή; Μια τέτοια αυστηρή σεξουαλική διαπαιδαγώγηση έχει επιπτώσεις και στο δικό μας παιδί. 
Μπορεί να το κάνει λιγότερο συναισθηματικό, λιγότερο ευέλικτο στην ενήλικη ζωή του απέναντι σε όποια διαφορετική συμπεριφορά μπορεί να συναντήσει.
Γιατί θα πρέπει να είναι ένα αγόρι συναισθηματικό; Αν καλλιεργούμε στο αγόρι την "μάτσο¨ συμπεριφορά σαν ενήλικας πια μπορεί να αντιμετωπίσει προβλήματα στην επικοινωνία του με τις γυναίκες. Δε θα μπορεί να κατανοήσει τις συναισθηματικές τους ανάγκες, την ανάγκη της γυναίκας για συναισθηματική επικοινωνία. Δε θα μπορεί να σταθεί σωστά μέσα σε μια ερωτική του σχέση και να της δώσει διάρκεια και ποιότητα.
Πρόσεχε!
Λέμε πρόσεχε μη χτυπήσεις, πρόσεχε μην κολλήσεις μια ασθένεια στο σεξ, πρόσεχε μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Το πρόσεχε με ποιον κάνεις παρέα έχει να κάνει με τον χαρακτήρα του κάθε ατόμου. Όχι με τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Ο σεξουαλικός προσανατολισμός όπως είπαμε και πριν ούτε κολλάει. Ο σεξουαλικός προσανατολισμός του ενός παιδιού δεν επηρεάζει τον προσανατολισμό του άλλου.
Ο γονέας θα πρέπει να επισημάνει ότι μπορεί να πρόκειται για θηλυπρέπεια. Το να είναι ένα παιδί πιο ευαίσθητο ή πιο θηλυπρεπές δε σημαίνει αναγκαστικά ότι έχει και διαφορετική σεξουαλική προτίμηση. Ας μη συντηρούμε μύθους στα μυαλά των παιδιών μας.
Ο γονιός ποτέ δεν πρέπει να πει "μην κάνεις παρέα με αυτόν επειδή αυτός είναι gay". Και βέβαια, καλό είναι να περιμένουμε το παιδί να ανοίξει την όποια σχετική κουβέντα. Αν δεν επιθυμεί να μιλήσει συνήθως σημαίνει ότι δεν υπάρχει ανάγκη, δεν υπάρχει πρόβλημα που να κάνει το παιδί μας να ζητήσει τη συμβουλή μας.
Σαν συμπέρασμα, ούτε θέση υπέρ μιας gay συμπεριφοράς πρέπει να πάρουμε άλλά ούτε και να παρουσιάσουμε μια σκληρή αδιάλλακτη συμπεριφορά. Υπευθυνότητα χρειάζεται εκ μέρους μας. Και να θυμόμαστε ότι τα παιδιά μας θα πρέπει να ξέρουν ότι υπάρχουν τα πάντα στη ζωή. Ας μην ξορκίζουμε καταστάσεις, ας τις κατανοούμε.
Και βέβαια, πάντα είναι σημαντική και η προσέγγιση, η ενημέρωση από έναν σεξολόγο-ψυχίατρο, ιδιαίτερα όταν οι γονείς νιώθουν ότι δεν καταφέρνουν να προσεγγίσουν τα παιδιά τους. Η βοήθεια που μας προσφέρεται είναι πολύτιμη.

Η ανορεξία απειλεί και τα αγόρια;  thumbnail

Η ανορεξία απειλεί και τα αγόρια;

Ανορεξία και στα αγόρια;
Οι διατροφικές διαταραχές είναι ένα θέμα το οποίο, λόγω της συστηματικής προβολής του από τα ΜΜΕ τα τελευταία χρόνια, έχει πάρει διαστάσεις φωτίζοντας μ’αυτό τον τρόπο το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος. Μέχρι σήμερα, νομίζαμε ότι οι διατροφικές διαταραχές αφορούν κυρίως, τα κορίτσια στην εφηβεία. Τα ερευνητικά δεδομένα όμως αλλάζουν την σημερινή εικόνα. Το 5-10 % των περιπτώσεων αφορούν αγόρια ηλικίας 8-9 ετών.
Γράφει η ψυχολόγος, Ξένια Ταραβίρα
-Τι εννοούμε όταν λέμε διατροφικές διαταραχές;
Οι πιο γνωστές διατροφικές διαταραχές περιλαμβάνουν τη νευρική ανορεξία, με την άρνηση λήψης τροφής, τη βουλιμία, στην οποία κυριαρχούν υπερφαγικά επεισόδια με αυτοπροκαλούμενο εμετό στη συνέχεια και την παρορμητική υπερφαγία, με υπερφαγικά επεισόδια χωρίς να ακολουθεί αυτοπροκαλούμενος εμετός. Πρόκειται για σοβαρές παθήσεις με κυρίαρχο χαρακτηριστικό ότι τα άτομα υποφέρουν κρυφά απ’αυτές και αισθάνονται μεγάλη ντροπή για την απώλεια ελέγχου που βιώνουν, η οποία ξεκινάει από τη σχέση με το φαγητό και περνάει τελικά σε όλα τα επίπεδα, όπως για παράδειγμα στην  απόδοση που έχουν στις καθημερινές τους υποχρεώσεις, στις σχέσεις με τους γονείς ή τους φίλους.
-Οι διατροφικές διαταραχές αφορούν μονάχα τις γυναίκες;
‘Οταν σκεφτούμε την εικόνα ενός ατόμου με διατροφική διαταραχή συνήθως έρχεται στο μυαλό μας μία νεαρή κοπέλα με υπερβολικά αδύνατο, σχεδόν καχεκτικό σώμα και νωθρό βλέμμα. Το πρόσωπο των διατροφικών διαταραχών όμως δεν είναι μόνο γένους θηλυκού. Πρόσφατη έρευνα αναφέρει ότι το 5-10% των διαταραχών πρόσληψης τροφής εκδηλώνεται σε αγόρια και μάλιστα ιδιαίτερα νεαρής ηλικίας, 8-9 ετών με αυξανόμενες τάσεις τα τελευταία χρόνια.
Γνωρίζοντας ότι τα κορίτσια είναι τα πλέον επιρρεπή στο συγκεκριμένο πρόβλημα είναι πολύ πιθανό οι γονείς να μην είναι σε θέση να αντιληφθούν ότι και τα αγόρια παιδικής ή εφηβικής ηλικίας μπορεί να υποφέρουν από κάποιου είδους διατροφική διαταραχή.
Οι διατροφικές διαταραχές αφορούν κυρίως αγόρια που αθλούνται;
Οι χρόνιες ή αυτοσχέδιες δίαιτες αποτελούν συχνά το πρώτο βήμα προς τις διατροφικές διαταραχές. Το πρόβλημα ξεκινάει συχνά σε αγόρια που ασχολούνται με δραστηριότητες ή αθλήματα τα οποία απαιτούν ένα συγκεκριμένο σωματικό βάρος. Για παράδειγμα, σε αθλήματα όπως ο στίβος, η ενόργανη γυμναστική, η κολύμβηση, ο χορός, τα νεαρά άτομα είναι πιθανό να αισθανθούν πίεση προκειμένου να χάσουν κιλά ή λίπος ακολουθώντας πρακτικές που τελικά αποδυναμώνουν το σώμα τους και γίνονται επικίνδυνες για την ίδια τους τη ζωή (υπερβολική άσκηση, λήψη χαπιών για γρηγορότερη απώλεια βάρους, μείωση στην πρόσληψη νερού κ.α). Αντίστοιχα, ανθυγιεινές διατροφικά συμπεριφορές μπορεί να επιδείξουν και στην αντίθετη περίπτωση, όταν χρειάζεται να πάρουν βάρος για να συμμετέχουν σε πιο «βαριά» και βίαια αθλήματα όπως η πάλη.
Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι διατροφικές διαταραχές αποτελούν ψυχική ασθένεια.
-Τι κρύβεται όμως πίσω από μία διατροφική διαταραχή ; Ποια στοιχεία στη συμπεριφορά του παιδιού πρέπει να μας υποψιάσουν;
Η συνεχής ενασχόληση με το φαγητό και το βάρος, σε σημείο εμμονής, είναι στην πραγματικότητα μόνο ενα σύμπτωμα. Τα άτομα που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές έχουν μία άσχημη εικόνα του εαυτού τους, είναι δυσαρεστημένα και απογοητευμένα από το σώμα τους. Το βάρος γίνεται η σημαντικότερη ιδιότητά τους, μέσα από την οποία προσδιορίζουν άμεσα τον εαυτό τους. Πρόκειται συχνά για άτομα τελειομανή τα οποία νιώθουν ένοχα επειδή θεωρούν ότι δεν ικανοποιούν τις προσδοκίες των άλλων βιώνοντας αισθήματα ανεπάρκειας και ανικανότητας. Φοβούνται την κρίση των «σημαντικών άλλων» (οικογένεια, συμμαθητές, φίλοι) και η αυτοπεποίθηση τους παρουσιάζει σκαμπανεβάσματα. Η ευμετάβλητη διάθεση, τα συναισθήματα απόγνωσης και μοναξιάς κυριαρχούν και σε συνδυασμό με την χαμηλή αυτοεκτίμηση και την ενοχή μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και στην κατάθλιψη.
-Πώς επιβαρύνει η οικογένεια τον έφηβο που παρουσιάζει τροφικές διαταραχές;
Οι έφηβοι, λόγω της ευαίσθητης περιόδου των ψυχικών και σωματικών αλλαγών στην οποία βρίσκονται, κινδυνεύουν ιδιαιτέρως από την παγίδα των διατροφικών διαταραχών. Το άγχος και τα οικογενειακά προβλήματα αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες που φαίνεται να συνδέονται με τη γέννηση αυτού του είδους διαταραχών. Πρόκειται για ένα πρόβλημα με εξαιρετικά σοβαρές επιπτώσεις, τόσο για το ίδιο το άτομο όσο και για την οικογένειά του. Γι’αυτό τον λόγο οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και το στενό περιβάλλον με το οποίο συναναστρέφονται καθημερινά τα νεαρά άτομα θα πρέπει να είναι σε εγρήγορση και με την εμφάνιση διατροφικών συμπεριφορών που παραπέμπουν σε όλα τα παραπάνω να δρουν άμεσα απευθυνόμενοι σε ειδικούς υγείας.
Comments 2

Όταν ο γονιός είναι άνεργος: Τι σκέφτονται τα παιδιά  thumbnail

Όταν ο γονιός είναι άνεργος: Τι σκέφτονται τα παιδιά

Η ανεργία είναι ένα πρόβλημα που έχει χτυπήσει για τα καλά την πόρτα της ελληνικής οικογένειας. Εκτός από το πρακτικό κομμάτι του ζητήματος, η απώλεια της εργασίας επιβαρύνει σημαντικά την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου. Η εργασία και το αίσθημα αυτοσυντήρησης, προσωπικής ικανοποίησης και κοινωνικής αυτοπεποίθησης που συνδέεται μ’αυτήν επηρεάζει σε τεράστιο βαθμό τον τρόπο που αλληλεπιδρούμε με τους άλλους, ακόμα και με τα παιδιά μέσα σε μια οικογένεια.

Πρέπει να δίνουμε ξύλο στα παιδιά;  thumbnail

Πρέπει να δίνουμε ξύλο στα παιδιά;

Όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος;

Διατυπώσεις όπως «Το παιδί μου δεν το χτύπησα ποτέ… άντε μια ξυλιά στον ποπό ή κανένα χαστούκι που και που…» και «Δεν θυμάμαι ποτέ να έφαγα ξύλο από τους γονείς μου…καμιά ξυλιά στο ποπό και στα χέρια ίσως…» ακούγονται συχνά από γονείς αλλά και ενήλικες που ανατρέχουν στα παιδικά τους χρόνια και στην τιμωρία που λάμβαναν όταν έκαναν μια αταξία. Από τις προαναφερόμενες διατυπώσεις μοιάζει η κοινή αντίληψη ότι μερικές ξυλιές δεν θεωρούνται σωματική βία, κακοποίηση ή αυστηρή τιμωρία καλά να κρατεί. Είναι όμως έτσι;

Απαντά η ψυχοθεραπεύτρια, Ελεάννα Ελευθερίου

 Οι γονείς συχνά, ρωτούν αν η τιμωρία που περιλαμβάνει «λίγο ξύλο» είναι τελικά τόσο επιζήμια, ιδίως στις περιπτώσεις που και οι ίδιοι ως παιδιά είχαν υποστεί παρόμοιες μορφές τιμωρίας και αυτό δεν αποτέλεσε κάποιου είδους τραυματικό βίωμα, πιστεύοντας ότι είναι η μόνη μέθοδος για να νουθετήσουν το παιδί τους.
 -Τι δείχνουν οι πρόσφατες έρευνες;
Αρκετές έρευνες έχουν επικεντρωθεί στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στη ψυχική υγεία του ατόμου η υψηλού βαθμού παιδική κακοποίηση. Σύμφωνα όμως με άρθρο που αναρτήθηκε στην ηλεκτρονική σελίδα του CNN, μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε  σε πρόσφατο τεύχος του επιστημονικού περιοδικού Pediatrics διερευνά την πιθανή σύνδεση μεταξύ των διαταραχών ψυχικής υγείας και την σκληρή σωματική τιμωρία παρά την απουσία κακοποίησης. Τα συμπεράσματα μπορεί να πείσουν τους γονείς να μην χρησιμοποιούν αυτή τη μέθοδο τιμωρίας.
 -Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει το ξύλο στην ψυχή του παιδιού μας;
Ερευνητές από τον Καναδά ανακάλυψαν ότι η σωματική τιμωρία όπως το χαστούκι, το σπρώξιμο, ή οι ξυλιές σε άλλα μέρη του σώματος όπως τα χέρια, τα πόδια ή τα οπίσθια, ακόμα και όταν δεν σημειώνονται  μορφές  κακοποίησης όπως η παραμέληση ανηλίκου, και η σωματική, συναισθηματική και σεξουαλική κακοποίηση, σχετίζονται με τις διαταραχές διάθεσης και προσωπικότητας, τις αγχώδεις διαταραχές και την κατάχρηση  ουσιών.
 -Πότε λοιπόν αυτή η «αθώα» κατά τα άλλα τιμωρία μετατρέπεται σε κακοποίηση;
Πιθανόν να αληθεύει ότι πολλοί από τους σημερινούς γονείς ενώ είχαν τιμωρηθεί κατ’ αυτό τον τρόπο ως παιδιά, σήμερα δεν αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα τουλάχιστον λόγο αυτών των βιωμάτων. Μελέτες παρ’ όλα αυτά έχουν συμπεράνει ότι το ξύλο έστω και αυτής της μορφής, αυξάνει τον κίνδυνο της κατάθλιψης, της κατάχρησης αλκοόλ, της ενδοοικογενειακής βίας μιας και όταν το παιδί ενηλικιωθεί, έχει περισσότερες πιθανότητες να γίνει ένας βίαιος ενήλικας προς το σύντροφο του και τα δικά του παιδιά, ενώ να είναι πιο επιρρεπής στη παραβατική συμπεριφορά.
Λαμβάνοντας λοιπόν σοβαρά υπ’όψιν  όλα τα παραπάνω  η Αμερικάνικη Ακαδημία  Παιδιατρικής και η Καναδική Εταιρία Παιδιατρικής αποτρέπουν τους γονείς και τους κηδεμόνες από τη χρήση αυτών των μεθόδων τιμωρίας, παρά το γεγονός ότι είναι νόμιμες σε 32 χώρες πλην του Καναδά και Η.Π.Α.
 -Το ξύλο δε μπορεί να βοηθήσει το παιδί να κατανοήσει…
…ότι η συμπεριφορά του δεν είναι πρέπουσα, ότι δεν έχει μόνο εκείνο δικαιώματα και ότι χρειάζεται να σέβεται την ελευθερία των άλλων. Η συμπεριφορά ίσως βελτιωθεί αλλά ουσιαστικά δε θα αλλάξει γιατί λειτουργεί υπό τη  απειλή του ξύλου. Μια κίνηση βίας να του στερεί την αξιοπρέπεια του και το αναφαίρετο δικαίωμα του να αισθάνεται ασφαλές και προστατευμένο.

Πώς επηρέασε η κρίση την ελληνική οικογένεια; thumbnail

Πώς επηρέασε η κρίση την ελληνική οικογένεια;

Με την οικονομική κρίση άλλαξαν πολλά και αυτό που χρειάζεται είναι να κάνουμε είναι να κοιτάξουμε βαθύτερα στον εαυτό μας, να νοιαστούμε για τους γύρω μας, να δούμε πώς μπορούμε βελτιώσουμε τις σχέσεις μας ακόμα και μέσα στην οικογένειά μας.

Τι άλλαξε στην ελληνική οικογένεια; 

Τα παιδιά συνεννοούνται καλύτερα με τους γονείς ενόψει προβλημάτων η μορφή της οικογένειας όμως, έχει αλλάξει. Τα διαζύγια αυξήθηκαν, πολλά ζευγάρια δεν επιθυμούν τον γάμο. Πώς πρέπει να μεγαλώνουν τα παιδιά μέσα σε αυτή;  Η  Ψυχολόγος, οικογενειακή θεραπεύτρια  και διευθύντρια του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων, κυρία Χάρις Κατάκη δίνει τις απαντήσεις.

Συνέντευξη στην Άννα Δρούζα

-Πως είστε με την νέα χρονιά;

Ελπίζω και με τη νέα χρονιά ότι αυτό που ζούμε θα μας βγάλει από το χάος και τον πανικό και θα αρχίσουμε να συνειδητοποιούμε ότι η κρίση στη χώρα μας, έχει βαθιές ρίζες. Η φούσκα έσκασε και τώρα βρεθήκαμε στο κενό αλλά αυτοί οι προβληματισμοί μας φέρνουν σε επαφή με τον βαθύτερο εαυτό μας.

-Όταν λέτε βαθιές ρίζες  όταν μιλάτε για τον βαθύτερο εαυτό μας τι εννοείτε;

Εννοώ ότι ότι αυτή η κρίση μας φέρνει αντιμέτωπους με βαθύτερους προβληματισμούς. Μέσα από τις κρίσεις αλλάζουν τα άτομα, η κοινωνία και η οικογένεια, και αν θα θέλαμε να δούμε και κάτι θετικό αυτή η κρίση λειτουργεί ως μοχλός αλληλεγγύης.

-Είναι μέσα στην φύση του ανθρώπου, όταν γνωρίζει ότι δεν υπάρχει αστυνόμευση να μπορεί να τιθασεύσει ο ίδιος τον εαυτό του; Ξέρουμε ότι πολλά από τα προβλήματα στην κοινωνία μας οφείλονται στο ότι οι νόμοι δεν εφαρμόζονται, η αστυνόμευση είναι ελλειπής και καταλαβαίνουμε πρέπει εμείς να βάλουμε αρχές στον εαυτό μας, στην οικογένειά μας, να συμμορφωθούμε από μόνοι μας;

Βεβαίως. Έχουν γίνει πολλές αλλαγές στην κοινωνία μας, έχουμε πολλά αρνητικά που δεν υπήρχαν πριν. Το θέμα τώρα, δεν είναι απλά ότι πρέπει να κάνουμε κάποια πράγματα. Δε ξέρω κανέναν να άλλαξε επειδή του είπαν ότι πρέπει. Ακόμα και στην οικογένεια, τα πρέπει των γονιών δε βοηθάνε πολύ, και αν κάποτε βοηθάνε, βοηθάνε για λίγο. Αργά η γρήγορα ότι υπάρχει κάτω από την επιφάνεια θα εκδηλωθεί εκρηκτικά. Κάποια στοιχεία της εθνικής μας κληρονομιάς που κάποτε ήταν θετικά αλλά σήμερα, έχουν πάψει να είναι λειτουργικά. Οι συντεχνίες που βλέπουμε σήμερα, το εγώ και όχι εσύ και όλα  τα σχετικά, είναι τα κατάλοιπα μιας. άλλης εποχής, όπου ζούσαμε σε μικρές, κλειστές κοινωνίες,  και το όριο του κόσμου μας ήταν η μικρή κοινότητα. Μείναμε σε αντιλήψεις και συμπεριφορές που δεν είναι πια χρήσιμες και αποτελεσματικές. Αυτό ίσως είναι χρήσιμο να το καταλάβουμε και να το αξιοποιήσουμε.

-Παραμείναμε στο εγώ ενώ βρισκόμασταν στο εμείς  λόγω της παγκοσμιοποίησης και της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας;

Δεν είναι ακριβώς το «εγώ».  Ήμασταν πάντα στο «εμείς» αλλά το «εμείς» ήταν η μικρή κοινότητα. Είναι η δική μου οικογένεια. Ενδιαφέρομαι για τον εαυτό μου. Οι Έλληνες δεν ενδιαφέρονται για τον εαυτό τους, αλλά για τους δικούς τους ανθρώπους. Εάν έχει κάτι διατηρηθεί σε αυτή τη χώρα, είναι οι στενές ανθρώπινες σχέσεις και εκεί είναι και η δύναμή μας. Αυτό που θα ήταν καλό να κάνουμε είναι να διευρύνουμε αυτό τον μικρό κύκλο. Όσες φορές έγινε κάτι παρόμοιο και στην Ελλάδα καταφέραμε εξαιρετικά πράγματα. Οι Έλληνες δεν είναι εγωιστές, οι Έλληνες είναι δεμένοι με τους δικούς τους ανθρώπους και αυτούς προσπαθούν να σώσουν. Οι τρόποι όμως που σήμερα χρησιμοποιούμε δεν είναι λειτουργικοί.

-Καταλαβαίνουμε πλέον ότι δεν είναι μόνο οι δικοί μας άνθρωποι και βλέπουμε γύρω μας μέσα σε αυτό το χάος  να υποφέρει  ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας. Μπαίνει ο μηχανισμός της ενσυναίσθησης μπροστά;

Οι παλιές μας αντιλήψεις, είναι ακόμα πολύ ισχυρές αλλά αν απομακρυνθούμε λίγο από τα μέσα ενημέρωσης, από την τηλεόραση που τις αναπαράγει αν μιλήσουμε με απλούς ανθρώπους, έξω από τα θεσμικά πλαίσια θα τους ακούσουμε να λένε: «Μαζί το φτιάξαμε όλο αυτό και όλοι έχουμε συμβάλλει πρέπει να πάρουμε τις ευθύνες μας ο καθένας, για τον εαυτό του.  Μιλάμε για την προσωπική ευθύνη γιατί συλλογικότητα χωρίς προσωπική ευθύνη, δεν υπάρχει. Αλλάζουν τα πράγματα, αλλάζουν όμως, με αργές διαδικασίες. Επειδή έχω ασχοληθεί πολλά χρόνια με την οικογένεια, που είναι ένα μικρότερο σύστημα από την χώρα, βιώνω κάθε μέρα πόσο δύσκολα αλλάζουν οι οικογένειες. Αλλάζουν οι σχέσεις μας όμως, ήδη στην οικογένεια έχουν γίνει  τρομακτικές αλλαγές.

-Όταν λέτε τρομερές αλλαγές στις οικογένειες; Ποιες είναι αυτές;

Οι σχέσεις γονιών-παιδιών, έχουν γίνει καλύτερες με την έννοια ότι συνεννοούνται περισσότερο, συμφωνούν δηλαδή γονείς και παιδιά σε κάποια βασικά θέματα που αφορούν την δημιουργία οικογένειας, το επάγγελμα, τις σπουδές τους και υπάρχουν λιγότερες συγκρούσεις. Υπάρχει μεγαλύτερη αποδοχή από την μεριά των γονιών για τα παιδιά τους και τις επιλογές και αντίστροφα. Αλλά εκεί που έχει εστιαστεί η κρίση είναι στο πυρήνα της οικογένειας που γίνεται όλο και πιο εύθραυστος. Φτάνουμε λοιπόν,  στο τι κάνει ο άνδρας με τη γυναίκα, στο τι κάνουν οι γονείς. Πια είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς για οικογένεια. Μιλάμε για νέες μορφές συμβίωσης. Τα διαζύγια έχουν γίνει πια μια κανονικότητα. Ακόμη και οι στατιστικές για τις οποίες μιλάμε, δεν είναι και τόσο ακριβείς, όταν μιλάμε για διαζύγια, μιλάμε μόνο για αυτά που καταγράφονται μέσα από τους γάμους. Πλέον υπάρχουν σχέσεις, σχέσεις στις οποίες δεν έχει μπει το κουλούρι όπως συνηθίζω να λέω εγώ.

-Πρόκειται για μια νέα μορφή συμβίωσης;

Πολλοί άνθρωποι ζουν χρόνια μαζί χωρίς να έχουν παντρευτεί. Και αυτοί χωρίζουν και αυτοί πονάνε. Δεν υπάρχουν και παιδιά μέσα σε αυτές τις σχέσεις; Σήμερα μιλάμε για μια τρομερά περίπλοκη οικογενειακή κατάσταση μέσα στις σχέσεις της οποίας συναντάμε τους πρώην, τους νυν, τα παιδιά των πρώην, των νυν, οι πεθεροί των πρώην, φοβερά περίπλοκο.

-Πολλά παιδιά χωρισμένων ζευγαριών μεγαλώνουν με τη μητέρα, η οποία έχει κάνει μια επόμενη σχέση χωρίς αναγκαστικά να έχει μπει στεφάνι όπως λέτε και εσείς. Αν η μητέρα ξαναχωρίσει μετά από μια δεκαετία, το παιδί έχει ήδη χτίσει μια σχέση με το δεύτερο σύντροφο. Και τότε, τι ρόλο παίζει ο σύντροφος αυτός; Και αν έρθει και νέος σύντροφος, τότε το παιδί τι κάνει με τη σχέση που και αυτό έχτισε με τον πρώην της μητέρας, δεδομένου ότι πάντα μιλάμε για σύντροφο και όχι πατέρα;

Η δική μου εμπειρία, αλλά και όλοι αυτοί που ασχολούνται με την οικογένεια, έχουν διαπιστώσει ότι μια χαρά μπορούν τα παιδιά να έχουν δύο πατεράδες. Ίσα ίσα, τα παιδιά μπορούν να πάρουν και από τον έναν και από τον άλλο πράγματα. Δυσκολεύουν τα πράγματα όταν οι μεγάλοι δεν μπορούν να τα βρουν μεταξύ τους. Δηλαδή, όταν οι χωρισμένοι γονείς ή ακόμα το ζευγάρι, γιατί δεν καταλαγιάζουν τα θέματα του διαζυγίου τόσο εύκολα, όταν υπάρχει πολύ πόνος, πολύ θυμός, και τα παιδιά πρέπει να μπουν σε στρατόπεδα. Φοβούνται ότι αν πάνε με τον έναν, θα πληγώσουν τον άλλον.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος  είναι τόσο πολύπλοκος που μπορεί να προσαρμοστεί σε περίπλοκες καταστάσεις, απλώς είναι άλλου είδους δυσκολία. Εγώ δεν έχω δει τα χειρότερα στους χωρισμένους γονείς αλλά σε αυτούς που δεν χώρισαν. Η δυσκολία του ζευγαριού να πάρει αποστάσεις κάποιες φορές έχει ως αποτέλεσμα τα παιδιά να εμπλέκονται σε μια συγκρουσιακή σχέση και να πληρώνουν το κόστος. Ένα άλλο φαινόμενο που είναι έτσι παρεξηγημένο είναι ότι υπάρχουν πολύ μεγάλες και ισχυρές φυγόκεντρες δυνάμεις, στην αρχή του γάμου. Τα ζευγάρια, χωρίζουν όλο και πιο νωρίς. Ή μπαίνουν σε κρίσεις. Είναι επιπολαιότητα; Μάλλον, όχι.  Οι νέοι άνθρωποι  έχουν βιώσει ως παιδιά το κόστος των ασάλευτων ισορροπιών που όλοι γνωρίζαμε. Κάποτε ο γάμος θεωρούταν κάτι ιερό, δεν συζητούσαμε καν ότι μπορεί να διαλυθεί. Συμπεριφέρονται έτσι προκειμένου να μην επαναλάβουν και οι ίδιοι τα συζυγικά μοτίβα που εκείνοι γνώρισαν στη σχέση των γονιών τους.

-Είναι εύκολο να το αντιληφθεί αυτό κανείς;

Είναι πολλές οι φορές που γίνεται και συνειδητά. Πολλοί άνθρωποι  και όχι μόνο νέοι, γιατί δεν είναι θέμα ηλικίας  υπάρχουν άνθρωποι και σε πιο ώριμες ηλικίες που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία δεν συμβιβάζονται σε σχέσεις που στις σημερινές συνθήκες θεωρούνται μη λειτουργικές.

X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X