Αρχική / Ψυχολογία / Real Life / Κατάθλιψη (page 40)

Κατάθλιψη

Κατάθλιψη. Μια εθνική ασθένεια;

Η «κατάθλιψη», μια καθημερινή πλέον οικεία λέξη. Μιλάμε για αυτήν όπως λέμε «χαίρετε» και «καλημέρα σας».
Δεν είναι να απορείς. Πρώτη φορά μετά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο μια ολόκληρη γενιά έχει χάσει την ελπίδα της, όχι μόνο για μια καλύτερη ζωή από εκείνη των γονιών της αλλά και για την ίδια τη χαρά της ζωής. Η απώλεια της ελπίδας είναι η μεγαλύτερη απειλή για την ψυχική υγεία. 
Γράφει η Καθηγήτρια Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και συγγραφέας κυρία Φωτεινή Τσαλίκογλου.

Στην Ευρώπη ο χάρτης της ψυχικής υγείας, έτσι κι αλλιώς, δεν ήταν αισιόδοξος. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ένα στα τέσσερα άτομα θα εκδηλώσει προβλήματα ψυχικής διαταραχής τουλάχιστον μια φορά στη διάρκεια της ζωής του, ενώ οι αυτοκτονίες παραμένουν σημαντική αιτία πρόωρου θανάτου με περισσότερους από 55.000 θανάτους τον χρόνο.
Η κατάθλιψη, βασική αιτία αυτοκτονίας, υπολογίζεται να είναι την επόμενη δεκαετία η δεύτερη πιο σημαντική παγκοσμίως ασθένεια. 
Σε αυτό το σκοτεινό τοπίο η χώρα μας είχε ορισμένα πολύτιμα προνόμια. Ως το 2008 ήταν μαζί με την Κύπρο από τις χώρες όπου σημειώνονταν τα λιγότερα ποσοστά αυτοκτονίας. Το σκηνικό αυτό αναμένεται να αλλάξει βίαια. Ηδη έχουν αρχίσει πλέον να σημειώνονται «ενδημικά» αυτοκτονίες και αυτοκτονικές συμπεριφορές, κατακόρυφη αύξηση των ακούσιων ψυχιατρικών εγκλεισμών, των καταθλίψεων (κυρίως ανάμεσα στους ανέργους), των ψυχοσωματικώνεκδηλώσεων, των αγχωδών διαταραχών, της εξάρτησης από ουσίες παράνομες (ναρκωτικά) και νόμιμες (αλκοόλ και ψυχοφάρμακα), αρχίζοντας μάλιστα από πολύ νεαρές ηλικίες. Μείζον ζήτημα όχι μόνο η ανεργία αλλά και η ανασφάλεια στους χώρους εργασίας, που ταπεινώνει και υποδουλώνει, μεταμορφώνοντας το άτομο σε έμφοβο ανελεύθερο πλάσμα. 
Τι να πεις;
Περισσότερο από ποτέ άλλοτε απαιτείται σήμερα στήριξη των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, της απειλούμενης με κατάρρευση πρόνοιας και κοινωνικής φροντίδας, ιδιαίτερα στα πιο ευάλωτα μέλη της που είναι και τα πρώτα θύματα αυτού του ακήρυκτου πολέμου. Ποτέ ο ψυχικός πόνος δεν ήταν τόσο στενά συνυφασμένος με τα κοινωνικά προβλήματα. Παραμένουμε σε πείσμα των καιρών ζωντανοί! Ας μην αφεθούμε στην αγκαλιά της μιζέριας, της αυτοταπείνωσης, της συλλογικής ενοχής και παρακμής. Είμαστε «καταδικασμένοι» να επενδύσουμε σε αυτήν την ουτοπία. Για τον Θεό, ας μη γίνει η κατάθλιψη η εθνική μας ασθένεια. Το μόνο εξαγώγιμο προϊόν μας! 
Απόσπασμα από το βιβλίο "Το μέλλον ανήκει στην έκπληξη" που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, 2006. Δημοσιεύτηκε στις 17/10/2010 στο Βήμα

Κατάθλιψη. Μια εθνική ασθένεια;

Η «κατάθλιψη», μια καθημερινή πλέον οικεία λέξη. Μιλάμε για αυτήν όπως λέμε «χαίρετε» και «καλημέρα σας».
Δεν είναι να απορείς. Πρώτη φορά μετά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο μια ολόκληρη γενιά έχει χάσει την ελπίδα της, όχι μόνο για μια καλύτερη ζωή από εκείνη των γονιών της αλλά και για την ίδια τη χαρά της ζωής. Η απώλεια της ελπίδας είναι η μεγαλύτερη απειλή για την ψυχική υγεία. 
Γράφει η Καθηγήτρια Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και συγγραφέας κυρία Φωτεινή Τσαλίκογλου.

Στην Ευρώπη ο χάρτης της ψυχικής υγείας, έτσι κι αλλιώς, δεν ήταν αισιόδοξος. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ένα στα τέσσερα άτομα θα εκδηλώσει προβλήματα ψυχικής διαταραχής τουλάχιστον μια φορά στη διάρκεια της ζωής του, ενώ οι αυτοκτονίες παραμένουν σημαντική αιτία πρόωρου θανάτου με περισσότερους από 55.000 θανάτους τον χρόνο.
Η κατάθλιψη, βασική αιτία αυτοκτονίας, υπολογίζεται να είναι την επόμενη δεκαετία η δεύτερη πιο σημαντική παγκοσμίως ασθένεια. 
Σε αυτό το σκοτεινό τοπίο η χώρα μας είχε ορισμένα πολύτιμα προνόμια. Ως το 2008 ήταν μαζί με την Κύπρο από τις χώρες όπου σημειώνονταν τα λιγότερα ποσοστά αυτοκτονίας. Το σκηνικό αυτό αναμένεται να αλλάξει βίαια. Ηδη έχουν αρχίσει πλέον να σημειώνονται «ενδημικά» αυτοκτονίες και αυτοκτονικές συμπεριφορές, κατακόρυφη αύξηση των ακούσιων ψυχιατρικών εγκλεισμών, των καταθλίψεων (κυρίως ανάμεσα στους ανέργους), των ψυχοσωματικώνεκδηλώσεων, των αγχωδών διαταραχών, της εξάρτησης από ουσίες παράνομες (ναρκωτικά) και νόμιμες (αλκοόλ και ψυχοφάρμακα), αρχίζοντας μάλιστα από πολύ νεαρές ηλικίες. Μείζον ζήτημα όχι μόνο η ανεργία αλλά και η ανασφάλεια στους χώρους εργασίας, που ταπεινώνει και υποδουλώνει, μεταμορφώνοντας το άτομο σε έμφοβο ανελεύθερο πλάσμα. 
Τι να πεις;
Περισσότερο από ποτέ άλλοτε απαιτείται σήμερα στήριξη των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, της απειλούμενης με κατάρρευση πρόνοιας και κοινωνικής φροντίδας, ιδιαίτερα στα πιο ευάλωτα μέλη της που είναι και τα πρώτα θύματα αυτού του ακήρυκτου πολέμου. Ποτέ ο ψυχικός πόνος δεν ήταν τόσο στενά συνυφασμένος με τα κοινωνικά προβλήματα. Παραμένουμε σε πείσμα των καιρών ζωντανοί! Ας μην αφεθούμε στην αγκαλιά της μιζέριας, της αυτοταπείνωσης, της συλλογικής ενοχής και παρακμής. Είμαστε «καταδικασμένοι» να επενδύσουμε σε αυτήν την ουτοπία. Για τον Θεό, ας μη γίνει η κατάθλιψη η εθνική μας ασθένεια. Το μόνο εξαγώγιμο προϊόν μας! 

Κατάθλιψη. Μια εθνική ασθένεια;

Η «κατάθλιψη», μια καθημερινή πλέον οικεία λέξη. Μιλάμε για αυτήν όπως λέμε «χαίρετε» και «καλημέρα σας».
Δεν είναι να απορείς. Πρώτη φορά μετά τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο μια ολόκληρη γενιά έχει χάσει την ελπίδα της, όχι μόνο για μια καλύτερη ζωή από εκείνη των γονιών της αλλά και για την ίδια τη χαρά της ζωής. Η απώλεια της ελπίδας είναι η μεγαλύτερη απειλή για την ψυχική υγεία. 
Γράφει η Καθηγήτρια Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και συγγραφέας κυρία Φωτεινή Τσαλίκογλου.

Στην Ευρώπη ο χάρτης της ψυχικής υγείας, έτσι κι αλλιώς, δεν ήταν αισιόδοξος. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ένα στα τέσσερα άτομα θα εκδηλώσει προβλήματα ψυχικής διαταραχής τουλάχιστον μια φορά στη διάρκεια της ζωής του, ενώ οι αυτοκτονίες παραμένουν σημαντική αιτία πρόωρου θανάτου με περισσότερους από 55.000 θανάτους τον χρόνο.
Η κατάθλιψη, βασική αιτία αυτοκτονίας, υπολογίζεται να είναι την επόμενη δεκαετία η δεύτερη πιο σημαντική παγκοσμίως ασθένεια. 
Σε αυτό το σκοτεινό τοπίο η χώρα μας είχε ορισμένα πολύτιμα προνόμια. Ως το 2008 ήταν μαζί με την Κύπρο από τις χώρες όπου σημειώνονταν τα λιγότερα ποσοστά αυτοκτονίας. Το σκηνικό αυτό αναμένεται να αλλάξει βίαια. Ηδη έχουν αρχίσει πλέον να σημειώνονται «ενδημικά» αυτοκτονίες και αυτοκτονικές συμπεριφορές, κατακόρυφη αύξηση των ακούσιων ψυχιατρικών εγκλεισμών, των καταθλίψεων (κυρίως ανάμεσα στους ανέργους), των ψυχοσωματικώνεκδηλώσεων, των αγχωδών διαταραχών, της εξάρτησης από ουσίες παράνομες (ναρκωτικά) και νόμιμες (αλκοόλ και ψυχοφάρμακα), αρχίζοντας μάλιστα από πολύ νεαρές ηλικίες. Μείζον ζήτημα όχι μόνο η ανεργία αλλά και η ανασφάλεια στους χώρους εργασίας, που ταπεινώνει και υποδουλώνει, μεταμορφώνοντας το άτομο σε έμφοβο ανελεύθερο πλάσμα. 
Τι να πεις;
Περισσότερο από ποτέ άλλοτε απαιτείται σήμερα στήριξη των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, της απειλούμενης με κατάρρευση πρόνοιας και κοινωνικής φροντίδας, ιδιαίτερα στα πιο ευάλωτα μέλη της που είναι και τα πρώτα θύματα αυτού του ακήρυκτου πολέμου. Ποτέ ο ψυχικός πόνος δεν ήταν τόσο στενά συνυφασμένος με τα κοινωνικά προβλήματα. Παραμένουμε σε πείσμα των καιρών ζωντανοί! Ας μην αφεθούμε στην αγκαλιά της μιζέριας, της αυτοταπείνωσης, της συλλογικής ενοχής και παρακμής. Είμαστε «καταδικασμένοι» να επενδύσουμε σε αυτήν την ουτοπία. Για τον Θεό, ας μη γίνει η κατάθλιψη η εθνική μας ασθένεια. Το μόνο εξαγώγιμο προϊόν μας! 

Πώς θα καταλάβω αν πάσχω από κατάθλιψη;

Είμαι μητέρα ενός μωρού 4 μηνών, με τον πατέρα του μωρού χωρίσαμε όταν ο μικρός ήταν 40 ημερών.Τον τελευταίο καιρό νιώθω συνεχώς θλιμμένη έκανα το τεστ hamilton στο ίντερνετ για την κατάθλιψη και συγκέντρωσα 52 πόντους είναι η δεύτερη φορά που το κάνω μετά από 15 μέρες και το αποτέλεσμα είναι ίδιο. Πρέπει να επισκεφθώ κάποιον ειδικό και αν ναι ψυχολόγο η ψυχίατρο; 
Αναγνώστρια του boro.gr
Ζητήσαμε την άποψη  της ψυχοθεραπεύτριας, (M.S Ψυχολογίας από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια με ειδικότητα στην οικογενειακή θεραπεία) κυρίας Πέγκυ Πελώνη- Πινήρου.

 
Αυτό που θα ήθελα να πω είναι ότι είναι πολύ πιθανόν να υπάρχει επιλόχειος κατάθλιψη. Είναι μύθος αυτό που συνηθίζεται νε λέγεται ότι μια γυναίκα από τη στιγμή που κάνει ένα παιδί πλέει σε πελάγη ευτυχίας και ολοκληρώνεται. Πολλές γυναίκες περνούν πολύ δύσκολες στιγμές και θέλουν στήριξη σε αυτή την περίοδο.
Τι συμβαίνει στην επιλόχειο κατάθλιψη;
Στο σώμα της γυναίκας συμβαίνουν τεράστιες αλλαγές κυρίως ορμονικές. Η γυναίκα νιώθει ανήμπορη και έχει και ένα πλάσμα στο σπίτι το οποίο πρέπει να φροντίσει, να αφοσιωθεί αποκλειστικά σε αυτό. Πρέπει να δώσει όλη της την ενέργεια στο μωρό της γιατί την έχει ανάγκη αλλά δεν μπορεί να δώσει τον χρόνο και την ενέργεια που πρέπει στον ίδιο της τον εαυτό. Καταλαβαίνετε πόσο δύσκολη είναι μια τέτοια κατάσταση για όσες γυναίκες την βιώνουν.
Υπάρχουν πολλά συμπτώματα στην επιλόχειο κατάθλιψη.
Μερικά από αυτά είναι να θέλει η γυναίκα να κοιμάται πάρα πολλές ώρες αλλά και ακριβώς το αντίθετο δηλαδή να μη μπορεί να κοιμηθεί. Να μην έχει όρεξη να κάνει πολύ απλά και καθημερινά πράγματα όπως το να βγει μια βόλτα με μια φίλη της ή ακόμα και πράγματα ρουτίνας όπως το να πάει στο σούπερ μάρκετ.
Συνήθως, μια γυναίκα που πάσχει από επιλόχειο κατάθλιψη έχει την ανάγκη να κλαίει συνέχεια και με το παραμικρό και έχει συνέχεια μια πολύ κακή διάθεση, υπάρχει ένα σκοτεινό σύννεφο στη ζωή της που δεν λέει να φύγει με τίποτα…  Η επιλόχειος κατάθλιψη μπορεί να διαρκέσει από 6 μήνες μπορεί όμως να διαρκέσει και χρόνια ανάλογα με την περίπτωση ανάλογα με το άτομο και τη στήριξη που θα λάβει από κάποιον ειδικό. Ξέρετε, το θέμα με την οποιαδήποτε κατάθλιψη όταν κάποιος την βιώνει είναι ότι δεν βλέπει φως. Αυτό είναι το δύσκολο. Δεν μπορεί ο ίδιος ο ασθενής να συνειδητοποιήσει το ότι θα κρατήσει για ένα χρονικό διάστημα και μετά θα αποκατασταθεί η ψυχική του υγεία.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση της αναγνώστριας υπάρχει μια ακόμα απώλεια. Μιλάμε για τον χωρισμό αυτής της γυναίκας. Θα είχε σημασία να ξέραμε αν η ίδια το επέλεξε ή ο σύντροφός της. Σε κάθε περίπτωση δεν παύει να είναι μια μεγάλη απώλεια. Παράλληλα, λοιπόν, με την θλίψη της γέννας έχει και αυτόν το χωρισμό να αντιμετωπίσει. Αυτή την εποχή η συγκεκριμένη γυναίκα χρειάζεται στήριξη από κάποιον ειδικό. Θα τη συμβούλευα να συναντήσει αρχικά κάποιον ψυχολόγο ή κάποιον σύμβουλο ψυχικής υγείας και εκείνος θα κρίνει εάν χρειάζεται να δει ψυχίατρο και να προχωρήσει σε κάποια φαρμακευτική αγωγή για ένα διάστημα.
Όλες οι αλλαγές στη ζωή της πρέπει να έχουν συμβάλλει σε αυτό που νιώθει για τον εαυτό της, για τη ζωή γενικώς. Σίγουρα όμως, αν επισκεφτεί έναν ειδικό και συνειδητοποιήσει τι της συμβαίνει γενικώς και μπορεί να βάλει τα πράγματα στη ζωή της σε μια τάξη, να μη νιώθει δηλαδή ότι η ζωή της είναι εκτός ελέγχου και αρχίσει να πιστεύει ότι κάποια στιγμή θα υπάρξει τέλος σε όλο αυτό που τώρα ζει και θα αντιμετωπίσει την κατάθλιψη αυτή.
Τώρα, σχετικά με το τεστ που αναφέρει η αναγνωστριά μας, υπάρχουν πολλά τεστ στο διαδίκτυο. Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται από κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας που θα καταλάβει το ιστορικό σου, το τι συμβαίνει στη ζωή σου αλλά και το τι αναζητάς σαν προσωπικότητα και θα μπορέσει να σε βοηθήσει. 

Τι είναι η επιλόχειος κατάθλιψη ;

Τα Baby Blues παρουσιάζονται περίπου στο 50 % των γυναικών μετά τον τοκετό. Τα συμπτώματά τους κρατούν για δυο βδομάδες. Αλλαγές στη διάθεση, θλίψη, κλάμα χωρίς αιτία, άγχος… Κάποιες φορές οι αλλαγές στη διάθεση της νέας μητέρας κρατούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και τότε ίσως μιλάμε για επιλόχειο κατάθλιψη. 
Τι είναι η επιλόχειος κατάθλιψη; Ποια είναι τα συμπτώματά της και πόσο επικίνδυνη μπορεί να είναι για μια γυναίκα; 
Ο Αν. Καθ. Κοινωνικής Ψυχιατρικής, του Παντείου Πανεπιστημίου, κύριος Στέλιος Στυλιανίδης και η συνεργάτιδά ψυχοθεραπεύτρια, κυρία Μαρίνα Μουλάκη* μας περιγράφουν δυο αληθινές ιστορίες δυο γυναικών. Η Ζωή έπασχε από τα baby blues, η Άννα ήρθε αντιμέτωπη με την επιλόχειο κατάθλιψη. 
 
Στέλιος Στυλιανίδης 

Mαρίνα Μουλάκη 

Τι είναι τα Baby Blues;
Η ιστορία της Ζωής. 
"Η Ζωή μόλις έχει γυρίσει σπίτι από το μαιευτήριο. Είναι στο παιδικό δωμάτιο που με τόση ανυπομονησία και φροντίδα προετοίμαζε τους τελευταίους μήνες και κρατάει το νεογέννητο γιο της αγκαλιά. Προσπαθεί να τον κοιμίσει αλλά εκείνος κλαίει ασταμάτητα. Μαζί του κι αυτή! «Κάτι δε πάει καλά με αυτή την εικόνα» σκέφτεται. Ήθελα τόσο πολύ να γίνω μητέρα, είχα μία τόσο όμορφη εγκυμοσύνη. Ανυπομονούσα γι αυτή τη στιγμή, και τώρα δε μπορώ να σταματήσω να κλαίω. Δε ξέρω αν θα τα βγάλω πέρα. ‘Όλα έχουν αλλάξει. Δε με αναγνωρίζω. Δε πρέπει να νιώθω έτσι-δεν είμαι καλή μαμά»! Αργότερα, κάθονται όλοι μαζί.  Ο άντρας της την έχει αγκαλιά κι εκείνη θηλάζει. Κοιτάζει το γιο της να τρώει και νιώθει φοβερή στοργή. Τον άντρα της και είναι σαν να τον έχει ερωτευθεί πάλι απ την αρχή. Και όλο αυτό τις φέρνει πάλι δάκρυα στα μάτια. Σκέφτεται πως δε θα είναι ξανά ποτέ πια οι δυο τους- όχι το ανέμελο νέο ζευγάρι που ήταν πριν τουλάχιστον και αυτό τη κάνει να «πενθεί» ένα κομμάτι του εαυτού της. Και ο θηλασμός, ενώ πίστευε πως θα είναι το πιο φυσικό πράγμα, την έχει τόσο δυσκολέψει. Πονάει πολύ και νιώθει πώς είναι ασταμάτητος. Είναι άυπνη μέρες τώρα, συχνά δε προλαβαίνει ούτε να φάει και μετά απ όλη αυτή τη προσπάθεια νιώθει «άχρηστη» γιατί το μωρό της φαίνεται να μη χορταίνει. Σκέψεις όπως: «Ίσως έπρεπε να περιμένουμε λίγο καιρό ακόμα» και «δε ξέρω αν θα τα καταφέρω» είναι συνέχεια στο μυαλό της. Είναι φορές που κοιτάζει το μωρό της με φοβερή γλύκα και άλλες που σαν να μη νιώθει «όπως θα έπρεπε». «Ποιο είναι αυτό το πλασματάκι»; Η διάθεσή της έχει πέσει πάρα πολύ και νιώθει φοβερές  τύψεις απέναντι στο μωρό, τον άντρα και τον ίδιο της τον εαυτό διότι: «Αυτή έπρεπε να είναι η πιο ευτυχισμένη περίοδος της ζωής  της". 
Η Ζωή αντιμετωπίζει μία ψυχολογική κατάσταση γνωστή ως «Baby Blues». Τα Baby Blues είναι ένα σύνηθες φαινόμενο  (παρουσιάζεται περίπου στο 50%  των γυναικών) που εμφανίζεται ακόμα και λίγες ώρες μετά τον τοκετό (πιο έντονα την 4η με 5η μέρα) και τα συμπτώματά τους κρατούν για περίπου δύο εβδομάδες.
Τα συμπτώματα αυτά είναι συνήθως:
-Κλάμα χωρίς προφανή αιτία
-Ευερεθιστότητα
– Ανυπομονησία
-Ανησυχία
-Άγχος
-Εξάντληση
-Αϋπνία (ακόμα και όταν κοιμάται το μωρό)
– Θλίψη
-Αλλαγές στη διάθεση (mood swings)
– Δυσκολία στη συγκέντρωση-Αφηρημάδα
Σε τι οφείλονται τα Baby Blues ;
Τα Baby Blues είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων. Η αλλαγή στα επίπεδα των ορμονών κατά την εγκυμοσύνη και μετά την γέννα καθώς και η έλλειψη ύπνου μπορούν να προκαλέσουν τα παραπάνω συμπτώματα. Μεγάλο ρόλο παίζει η αλλαγή της καθημερινότητας της μητέρας και η δυσκολία προσαρμογής στις νέες συνθήκες που φέρνει ο ερχομός ενός μωρού. Καθώς και η ίδια η εμπειρία του τοκετού και πώς τον βίωσε η κάθε γυναίκα.
Πώς αντιμετωπίζουμε τα  Baby Blues;
Συνήθως δε χρειάζεται παρέμβαση ειδικού για τα Baby Blues και τα συμπτώματα κρατούν περίπου 14 ημέρες μετά τον τοκετό. Υπάρχουν όμως κάποια πράγματα που μπορεί να κάνει η νέα μητέρα -και με στήριξη των δικών της ανθρώπων- για να βοηθηθεί και να νιώσει καλύτερα.
-Σημαντικό είναι να τρώει και να κοιμάται καλά διότι αυτό βοηθάει στη σωματική αλλά και τη ψυχολογική της ενδυνάμωση κατά τις απαιτητικές πρώτες εβδομάδες.
-Να μη ντρέπεται να δέχεται βοήθεια από τους άλλους σε ότι μπορεί να τη ξεκουράσει (πχ να αναλάβει κάποιος άλλος τις δουλειές του σπιτιού, το μαγείρεμα). Να επικεντρωθεί στις ανάγκες της και του μωρού της  και να μη προσπαθεί  να τα κάνει όλα ,μαζί και να είναι  σε όλα «τέλεια».
-Να μην έχει υψηλές απαιτήσεις για το πρώτο καιρό. Να ξέρει πως θα έχει τις δυσκολίες του και δεν θα είναι όλα  ιδανικά και όπως τα είχε ονειρευτεί. Έτσι θα μπορεί να αντιμετωπίσει πιο ψύχραιμα τη πραγματικότητα.
-Να «ξε-κλέβει» λίγο χρόνο κάθε μέρα για τον εαυτό της κάνοντας μια βόλτα (χωρίς η και με το μωρό), πίνοντας καφέ με μία φίλη ,ακούγοντας λίγη μουσική για να χαλαρώσει και να ξεφύγει λίγο.
-Να ζητάει συμβουλές και να μοιράζεται τις απορίες τις με ανθρώπους που εμπιστεύεται (πχ άλλες φίλες νέες μαμάδες). Με αυτόν τον τρόπο και ακούγοντας τις εμπειρίες άλλων, θα νιώσει λιγότερο μόνη σε αυτό που αντιμετωπίζει.
Και πάνω απ όλα, να μην διστάζει να εξωτερικεύει το πώς νιώθει και να μη ντρέπεται αν δε νιώθει καλά. Μοιραζόμενη τα συναισθήματα και τη δυσκολία της με την οικογένεια και τους δικούς της, τους βοηθάει να καταλάβουν καλύτερα τί της συμβαίνει και να την βοηθήσουν πρακτικά αλλά και συναισθηματικά.
 Η Ζωή δύο εβδομάδες  περίπου μετά από τη γέννηση του γιου της κι αφού κατάφερε να ξεκουραστεί και να κοιμάται με κάθε ευκαιρία (τις ώρες που κοιμόταν και ο μικρός για παράδειγμα), άρχισε να βλέπει τα πράγματα με αισιοδοξία. Υπήρχαν βέβαια αρνητικά συναισθήματα και σκέψεις αλλά μέρα με τη μέρα τα ωραία υπέρβαιναν τα δύσκολα και η σχέση της με το παιδί της και με τον εαυτό της ως μητέρα πλέον, γίνεται όλο και πιο γνώριμη και δυνατή. Τέσσερις μήνες μετά, δεν σκέφτεται καν να αναφέρει τις δύσκολες αυτές πρώτες μέρες αλλά καμαρώνει για το γιο της δείχνοντας τις φωτογραφίες του σε φίλους και γνωστούς με κάθε ευκαιρία. Δε παραλείπει όμως, όταν μιλάει με νέες μαμάδες σαν κι αυτήν, ή γυναίκες που διανύουν τη πρώτη τους εγκυμοσύνη , να μοιραστεί την εμπειρία της και να τις βεβαιώσει πως το να μη τους φανούν όλα «ροζ» και να δυσκολευτούν το πρώτο καιρό όχι μόνο πρακτικά αλλά και ψυχολογικά είναι μέσα στο πρόγραμμα και απολύτως φυσιολογικό.

Πώς ξεχωρίζουμε τα baby Blues από την επιλόχειο Κατάθλιψη;
Τί γίνεται όμως όταν τα συμπτώματα που προαναφέραμε διαρκούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και είναι πολύ πιο έντονα σε σημείο που υπάρχει ανησυχία για την σωματική ακεραιότητα της μητέρας ή/και του βρέφους ; Τότε υπάρχει περίπτωση η νέα μητέρα να αντιμετωπίζει Επιλόχειο Κατάθλιψη.

Η αληθινή ιστορία της Άννας
Η Άννα κάθεται στο μπαλκόνι του σπιτιού της και κοιτάζει κάτω στο δρόμο τα αυτοκίνητα που περνούν. Έχει περάσει πάνω από ένας μήνας από τότε που γέννησε την κόρη της και είναι εξαντλημένη. Έχει χάσει την όρεξή της και πολύ βάρος και δε μπορεί με τίποτα να χαλαρώσει και να κοιμηθεί μέσα στη μέρα. Νιώθει φοβερή θλίψη και θυμό με το σύζυγο και τη μητέρα της που «δε καταλαβαίνουν τι περνάει» από τότε που ήρθε το μωρό. Είχε ακούσει πως η νέες μητέρες περνάνε δύσκολα στην αρχή με κλάματα αϋπνία και κούραση , αλλά γι αυτήν είναι ατελείωτο όλο αυτό. Δε μπορεί με τίποτα να βγάλει από το μυαλό της τις αρνητικές σκέψεις και νιώθει εντελώς ανήμπορη. Σκέφτεται πως δεν είναι η μαμά που είχε φανταστεί. Νιώθει κακιά! Ακούει το μωρό της να κλαίει και το μόνο που θέλει είναι να ανοίξει τη πόρτα και να φύγει .Έτσι όπως βλέπει τα αυτοκίνητα που περνούν από κάτω σκέφτεται να πέσει-να τελειώσει όλο αυτό. Πάλι προχθές, που είχαν βγει όλοι μαζί βόλτα με το καρότσι, την ώρα που περνούσαν μία διασταύρωση είχε μια φαντασίωση πως περνάει ένα αυτοκίνητο και χτυπάει το καρότσι και στη συνέχεια άλλη μία πως χτυπάει εκείνη. Δεν είχε σκεφτεί ποτέ πριν την αυτοκτονία αλλά το τελευταίο καιρό «φλερτάρει» συνέχεια με σκέψεις θανάτου. Κάνει τελικά πίσω και αποφασίζει να παραδεχτεί στους δικούς της (που της λένε συνέχεια ότι δε την βλέπουν καλά το τελευταίο καιρό και ανησυχούν) πως φοβάται και θέλει βοήθεια!
Η Επιλόχειος Κατάθλιψη, εμφανίζεται περίπου στο 10%-15 % των νέων μητέρων (μέσα στο πρώτο χρόνο της γέννησης του μωρού ) και ενώ συχνά μπορεί να τη μπερδέψουμε με τα Baby Blues , τα συμπτώματα της είναι σαφώς εντονότερα, έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και συχνά καθιστούν τη μητέρα δυσλειτουργική σε τομείς όπως η φροντίδα του εαυτού της και του μωρού της. Μία γυναίκα σε Επιλόχειο Κατάθλιψη μπορεί να είναι άπλυτη, άυπνη να ξεχνάει να φάει και να ταΐσει ή να αλλάξει  το μωρό της.
Ποια είναι τα συμπτώματα της επιλοχείου κατάθλιψης; 
-Έλλειψη όρεξης και βάρους
-Αϋπνία (ακόμα και όταν κοιμάται το μωρό)
-Ευερεθιστότητα –Επιθετικότητα
-Εξάντληση
– Έλλειψη «χαράς για τη ζωή»
-Συναισθήματα ντροπής , ενοχής και ανυμπόριας.
-Ανησυχία, άγχος, θλίψη
-Μεγάλες αλλαγές στη διάθεση (mood swings)
– Απόσυρση από οικογένεια και φίλους.
-Δυσκολία συναισθηματικού «δεσίματος» με το μωρό
-Έντονες σκέψεις να βλάψει τον εαυτό ή / και το μωρό της
 Ποιες  είναι οι αιτίες της Επιλόχειας Κατάθλιψης και σε ποιες  γυναίκες είναι πιο πιθανό να εμφανιστεί;
Όπως και με τα Baby Blues, μεγάλος είναι ο ρόλος των ορμονών. Η απότομη αλλαγή στα επίπεδα τους προ γέννας και μετά τον τοκετό μπορεί να επηρεάσουν τις χημικές αντιδράσεις του εγκεφάλου και να προκληθεί κατάθλιψη. Πέρα από αυτό, η προσωπικότητα της κάθε γυναίκας καθώς και οι συνθήκες στις οποίες μεγάλωσε και στις οποίες ζει τώρα παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο.
Για παράδειγμα, γυναίκες που δε τα πηγαίνουν πολύ καλά με τις «ευθύνες» στη καθημερινότητά τους ή που έχουν μεγάλη ανάγκη να νιώθουν πως έχουν πάντα τον έλεγχο. Επίσης , σε μεγαλύτερο κίνδυνο είναι όσες εμφάνισαν Επιλόχειο Κατάθλιψη σε μία προηγούμενη εγκυμοσύνη. Νέες μητέρες που έχουν άσχημα παιδικά βιώματα σε σχέση με την έννοια της οικογένειας και που ενδεχομένως δεν είχαν προβλέψει την εγκυμοσύνη μπορεί να μην «νιώθουν έτοιμες» να αντιμετωπίσουν τη μητρότητα και τις αλλαγές που φέρνει συνεπώς, να εμφανίσουν πιο εύκολα από άλλες τα παραπάνω συμπτώματα. Μία γυναίκα που αντιμετωπίζει προβλήματα με το σύζυγό της ή οικονομικά προβλήματα είναι πιο πιθανό να έχει Επιλόχειο Κατάθλιψη σε σχέση με όσες έχουν μεγάλη στήριξη από το οικογενειακό και φιλικό τους περιβάλλον. Τέλος , ας μη παραβλέπουμε τη σημασία της κούρασης και της αϋπνίας στο πως αισθάνεται και αντιλαμβάνεται η γυναίκα την εμπειρία της μητρότητας .
Πώς αντιμετωπίζεται η επιλόχειος κατάθλιψη; 
Η Επιλόχειος Κατάθλιψη αντιμετωπίζεται με τη βοήθεια ειδικών γιατρών (ψυχιάτρου καθώς συχνά κρίνεται απαραίτητη η χορήγηση αντικαταθλιπτικών) και με ψυχοθεραπεία. Εάν η μητέρα δε ζητήσει βοήθεια , μπορεί να παλεύει με τη κατάθλιψη για πολλούς μήνες ή και χρόνια. Σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να οδηγηθεί σε αυτοκτονία ή και παιδοκτονία. Πολύ σημαντικός  παράγοντας στην αντιμετώπισή της είναι  η στήριξη και η υπομονή  από το  κοντινό περιβάλλον της μητέρας.
Πότε πρέπει να αναζητήσει η νέα μητέρα τη βοήθεια ειδικού;
Όταν τα συμπτώματα που αναφέραμε:
-Παραμένουν για περισσότερο από δύο εβδομάδες
-Γίνονται όλο και πιο έντονα
-Καθιστούν πολύ δύσκολή τη φροντίδα του μωρού της και την εμποδίζουν από το να κάνει
απλά καθημερινά πράγματα
-Την κάνουν να σκέφτεται να βλάψει το μωρό ή/και τον εαυτό της

Πώς αντιμετώπισε η Άννα την επιλόχειο κατάθλιψη; 
Η Άννα, επισκέφθηκε έναν ψυχίατρο ο οποίους επιβεβαίωσε πως αντιμετωπίζει Επιλόχειο κατάθλιψη. Ξεκίνησε να παίρνει ένα αντικαταθλιπτικό φάρμακο και να κάνει ψυχοθεραπεία. Από το πρώτο μήνα τη θεραπείας της άρχισε να νιώθει καλύτερα και να ελπίζει πως θα ξεπεράσει τη κατάθλιψή της. Μετά από τρείς μήνες θεραπείας τα συμπτώματα έχουν σχεδόν φύγει και νιώθει πλέον συχνά χαρά και απολαμβάνει τη σχέση της με το παιδί της .Η θεραπεία την έχει βοηθήσει να εκφράζεται στους δικούς της για ότι νιώθει, καλό ή κακό και δε ξεχνάει να προσέχει τον εαυτό της και κατά συνέπεια καλύτερα και το μωρό της. Ακόμα αντιμετωπίζει δυσκολίες με το καινούριο «ρόλο» της μητρότητας αλλά έχει μάθει να οργανώνεται ώστε να ελαττώνεται το άγχος της και να νιώθει πως έχει σε μεγάλο βαθμό έλεγχο της κατάστασης .Μπορεί να μην είναι  η «τέλεια μαμά» που είχε φανταστεί αλλά σίγουρη δε νιώθει πια «κακιά» και μέρα με τη μέρα έρχεται πιο κοντά στη κόρη της.
Κάθε νέα μητέρα συναντάει μεγάλες προκλήσεις και συναισθηματικά «σκαμπανεβάσματα». Πρέπει να έχει στο νου της πως και τα δύσκολα είναι «μέσα στο πρόγραμμα» και να προσέχει- τον εαυτό της (και το μωρό της κατά συνέπεια). Σε περίπτωση που υποψιαστεί πως αντιμετωπίζει Επιλόχειο κατάθλιψη, να ζητήσει την απαραίτητη ιατρική (και κοινωνική) στήριξη. Πάνω απ όλα να ξέρει πως δεν είναι μόνη στο πρόβλημά της και πως περνάει με τη σωστή φροντίδα. Όσο πιο έγκαιρα υποπτευτεί το πρόβλημα και αναζητήσει βοήθεια, τόσο πιο γρήγορα θα αρχίσει να απολαμβάνει το μωρό και το νέο της ρόλο.

Ποια είναι τα συμπτώματα της εφηβικής κατάθλιψης;

 Ήδη από τον 17ο αιώνα διασώζονται περιγραφές εφήβων με συμπτώματα που παραπέμπουν στην κατάθλιψη. Ωστόσο μέχρι και πριν από τρεις δεκαετίες η κατάθλιψη θεωρούνταν ενήλικη διαταραχή. Όταν μέσω κλινικών παρατηρήσεων και μελετών εδραιώθηκε η ύπαρξη της παιδικής και εφηβικής κατάθλιψης, παρέμειναν κάποια εμπόδια ως προς την κατανόηση της εφηβικής κατάθλιψης.
Γράφουν οι:
Στυλιανίδης Στέλιος, Ψυχίατρος-Ψυχαναλυτής, Καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής,  Πάντειο Πανεπιστήμιο.

και η Αντωνοπούλου Βασιλική, Παιδοψυχίατρος, MSc., Υποψήφια Διδάκτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η εφηβεία είναι μια κρίσιμη περίοδος για την εξελικτική ωρίμανση του ανθρώπου.
Ο έφηβος διέρχεται αλλαγών τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο. Οι μεταβολές στο σώμα του εφήβου είναι ραγδαίες. Παράλληλα η εφηβεία αποτελεί την περίοδο όπου το άτομο καλείται να εισαχθεί σε ένα νέο συμβολικό κώδικα, αυτόν της ενηλικίωσης, συχνά μέσω επώδυνων ασυνείδητων συγκρούσεων.
Αυτές οι συγκρούσεις σχετίζονται στη ζωή του εφήβου με αποχωρισμούς, ρήξη δεσμών και απώλειες:
-Αποχωρισμούς από το οικογενειακό περιβάλλον με στόχο τη συγκρότηση της δικής του ταυτότητας και ταυτόχρονα κινήσεις εξάρτησης και ασφάλειας, προστασίας από τις γονεϊκές φιγούρες.
-Ρήξεις με φιλικούς και ερωτικούς δεσμούς, που αποκτούν συχνά τραυματικό χαρακτήρα.
-Απώλειες και πένθη με άτομα που ο έφηβος έχει απορρίψει και δεν θέλει να σχετισθεί ξανά μαζί τους. Όλες αυτές οι ψυχικές κινήσεις χαρακτηρίζονται από επιθετικότητα, από αμφιθυμία (θέλω και απορρίπτω κάτι ταυτόχρονα), από ακεφιά, ανία, αίσθημα κενού, αλλαγές της σωματικής εικόνας που ο έφηβος βιώνει ορισμένες φορές δραματικά ή καταθλιπτικά, σε σχέση με τα κυρίαρχα «πρότυπα ομορφιάς».
Συχνά κάποιες από τις δυσκολίες που σχετίζονται με την κατάθλιψη, όπως η λυπημένη διάθεση, η ευερεθιστότητα και η κοινωνική απόσυρση, θεωρούνταν ως φυσιολογικές εκφάνσεις της εφηβείας. Στις μέρες μας, είναι πια γνωστό ότι τέτοιου είδους συναισθηματικές δυσκολίες δεν σχετίζονται κατ’ ανάγκη με την διεργασία της εφηβείας, μια κατεξοχήν δημιουργική περίοδο, και ότι η εφηβική κατάθλιψη αποτελεί μια σοβαρή διαταραχή, που συχνά επιμένει και στην ενήλικη ζωή.
Πόσο συχνές είναι οι καταθλιπτικές διαταραχές στην εφηβεία; Είναι συχνότερες στα αγόρια ή στα κορίτσια; 
Η εφηβική κατάθλιψη αποτελεί ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα της δημόσιας υγείας και έχει αποτελέσει αντικείμενο ενδελεχούς έρευνας ώστε να καταστεί δυνατή η πρόληψη μέσω προγραμμάτων προαγωγής της ψυχικής υγείας. Η επικράτηση των καταθλιπτικών διαταραχών διαφέρει στις μελέτες με τα ποσοστά να κυμαίνονται από 3 έως 15% κατά την διάρκεια της εφηβείας, ενώ αναφέρονται ποσοστά έως και 20% για την όψιμη εφηβική και μετεφηβική ηλικία. Ως προς το φύλο υπάρχει σαφής υπεροχή των κοριτσιών σε αναλογίες έως και 4:1 ως προς τα αγόρια. Μια πιθανή αιτιολογία αυτής της υπεροχής είναι αφενός η ισχυρή επίδραση των ορμονών κατά την εφηβεία, και αφετέρου ότι στα κορίτσια απαντώνται επίσης σε μεγαλύτερα ποσοστά αγχώδεις διαταραχές, αλλά και αυξημένη διαπροσωπική ευαισθησία, που πιθανόν αυξάνουν την ευαλωτότητα για  την εμφάνιση καταθλιπτικών διαταραχών.
Η κλινική εικόνα της εφηβικής κατάθλιψης έχει αρκετές ομοιότητες με την κλινική εικόνα της κατάθλιψης των ενηλίκων.
Ωστόσο υπάρχουν και κάποιες διαφορές. Το Αμερικανικό Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο για τις ψυχιατρικές διαταραχές (DSM-IV) διακρίνει τις παρακάτω κατηγορίες ως προς την κατάθλιψη:
1. Μείζονα Καταθλιπτική Διαταραχή
2. Δυσθυμική Διαταραχή
3. Διαταραχή της Προσαρμογής με Καταθλιπτική Διάθεση…
 τις οποίες διαφοροποιεί σε ταξινομήσεις ανάλογα με την ένταση και την διάρκεια τους.
Τα συμπτώματα τα οποία οδηγούν στην διάγνωση του καταθλιπτικού επεισοδίου είναι τα εξής:
1. Καταθλιπτική διάθεση κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας που μπορεί να εκφράζεται από τον έφηβο ως αίσθημα κενού ή θλίψης. Ειδικότερα στους εφήβους, και σε αντιδιαστολή με τους ενήλικες, μπορεί να εμφανιστεί ευερέθιστη διάθεση που εκδηλώνεται με συνεχή γκρίνια που επιδρά στο σύνολο των διαπροσωπικών σχέσεων.
2. Έντονη ελάττωση του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης σε σχέση με τις καθημερινές δραστηριότητες
3. Απώλεια ή αύξηση του βάρους
4. Αϋπνία ή υπερυπνία
5. Κόπωση ή απώλεια της ενεργητικότητας
6. Αισθήματα αναξιότητας ή υπερβολικής ενοχής
7. Ψυχοκινητική διέγερση ή επιβράδυνση
8. Μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης, και αναποφασιστικότητα
9. Επανερχόμενες σκέψεις θανάτου (αυτοκτονικός ιδεασμός ή και απόπειρα αυτοκτονίας).
Η ύπαρξη πέντε τουλάχιστον από τα παραπάνω συμπτώματα σε καθημερινή βάση, κατά την διάρκεια της ίδιας περιόδου δύο εβδομάδων, και όταν ταυτόχρονα παρατηρείται μια αλλαγή στην καθημερινή λειτουργικότητα των εφήβων, οδηγούν στην διάγνωση του καταθλιπτικού επεισοδίου.
Η Δυσθυμική διαταραχή.
Η Δυσθυμική Διαταραχή αποτελεί μια ηπιότερη μορφή κατάθλιψης, ενώ τα συμπτώματα της εντείνονται σε χρονική διάρκεια τουλάχιστον ενός έτους. Απαντώνται συμπτώματα όπως μειωμένη όρεξη, αϋπνία ή υπερυπνία, κόπωση, χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολία στη λήψη αποφάσεων και αισθήματα απελπισίας. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ύπαρξη δυσθυμίας αποτελεί ισχυρό προγνωστικό παράγοντα για την μετέπειτα εμφάνιση Μείζονος Καταθλιπτικής Διαταραχής. Τέλος, η Διαταραχή της Προσαρμογής με Καταθλιπτική Διάθεση είναι μια πολύ συχνή διαταραχή στους εφήβους και διαγιγνώσκεται όταν εμφανίζονται συμπτώματα όπως η καταθλιπτική διάθεση, η ευσυγκινησία, ή το αίσθημα αβοήθητου, τα οποία έπονται ενός στρεσογόνου παράγοντα και εμφανίζονται μέσα σε διάστημα τριών μηνών μετά την έναρξη της παρουσίας αυτού του παράγοντα.
Η εφηβική κατάθλιψη πολύ συχνά εμφανίζεται σε συνδυασμό και με άλλες διαταραχές, τα συμπτώματα των οποίων μπορεί να προεξάρχουν και έτσι να καλύπτουν αυτά της κατάθλιψης. 
Σε σχολικά δείγματα περίπου τα 2/3 των νέων με κατάθλιψη εμφάνιζαν τουλάχιστον μία συνοσηρή διαταραχή ενώ πάνω από 10% εμφάνιζαν δύο ή περισσότερες.  Άρα η συνοσηρότητα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση στους καταθλιπτικούς εφήβους, και η ύπαρξη της επηρεάζει την σοβαρότητα και την έκβαση της κατάθλιψης. Κάποιες από τις συχνότερα απαντώμενες συνοσηρές διαταραχές είναι οι Αγχώδεις Διαταραχές, οι Διαταραχές της Συμπεριφοράς, η Διαταραχή της Χρήσης Ουσιών, η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας και οι Διαταραχές της Διατροφής. Η επικρατούσα άποψη για τα υψηλά ποσοστά συνοσηρότητας της κατάθλιψης με άλλες διαταραχές είναι αφενός η κοινή αιτιολογία, είτε γενετικά είτε ως προς τους παράγοντες κινδύνου, αφετέρου ότι η κατάθλιψη αποτελεί το αίτιο ή το αποτέλεσμα αυτών των διαταραχών.
Η αιτιοπαθογένεια της κατάθλιψης είναι πολυπαραγοντική και οι παράγοντες κινδύνου εκτείνονται σε πολλούς άξονες.
Από τους ατομικούς παράγοντες σημαντική μπορεί να είναι η γενετική επιβάρυνση της κληρονομικότητας, καθώς η παρουσία ενός γονέα με κατάθλιψη διπλασιάζει τον κίνδυνο για κατάθλιψη. Εξίσου σημαντικοί  είναι οι περιβαλλοντολογικοί παράγοντες που αφορούν στην οικογένεια και στο στενό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Ως προς την οικογένεια σημαντικούς παράγοντες κινδύνου αποτελούν οι συγκρούσεις, η γονεϊκή απόρριψη, η παραμέληση και η κακοποίηση. Ως προς το στενό κοινωνικό περιβάλλον ενοχοποιούνται οι προβληματικές σχέσεις με τους συνομηλίκους, ο σχολικός εκφοβισμός και η μαθησιακή αποτυχία. Το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον διαδραματίζει επίσης έναν καθοριστικό ρόλο καθώς έχει παρατηρηθεί ότι η φτώχεια και η οικονομική ανασφάλεια για τα βασικά αγαθά, σε συνδυασμό με την ανεργία των γονέων, καθώς και το επίπεδο της κοινωνικά εκφραζόμενης βίας, αυξάνουν σημαντικά τα ποσοστά εμφάνισης της κατάθλιψης. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου είναι τα στρεσογόνα γεγονότα ζωής καθώς και συνυπάρχουσες χρόνιες ιατρικές παθήσεις.
Μια ιδιαίτερα ανησυχητική παράμετρος της εφηβικής κατάθλιψης είναι το πέρασμα στην αυτοκτονική πράξη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το σύνολο των εφήβων που αποπειρώνται δεν πάσχει κατ’ ανάγκη από κατάθλιψη, ωστόσο ένα πολύ μεγάλο ποσοστό αυτών υποφέρει από κάποια μορφή κατάθλιψης. Οι απόπειρες αυτοκτονίας και οι αυτοκτονίες των εφήβων αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα δημοσιονομικά προβλήματα στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες.
Η έγκαιρη ανίχνευση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων των εφήβων και η παραπομπή  τους σε παιδοψυχίατρο καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική ώστε μέσω της κλινικής εκτίμησης και των παράλληλων εργαστηριακών εξετάσεων αποκλεισμού οργανικής αιτιολογίας, να σχεδιαστεί η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση. Η θεραπεία της εφηβικής κατάθλιψης είναι πολύπλευρη και εξαρτάται από την  βαρύτητα της διαταραχής. Η συχνότερη αντιμετώπιση είναι η ψυχοθεραπεία, είτε μόνη είτε σε συνδυασμό με φαρμακευτική αγωγή. Ταυτόχρονα υπάρχει παρέμβαση τόσο στο οικογενειακό όσο και στο σχολικό περιβάλλον του εφήβου. Λιγότερο συχνά και για περιπτώσεις όπου συνυπάρχει αυτοκτονικός ιδεασμός απαιτείται νοσηλεία σε παιδοψυχιατρικό τμήμα.
Η πρόληψη, μέσω της ανίχνευσης των εφήβων σε κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης, καθώς και μέσω των παρεμβάσεων προαγωγής ψυχικής υγείας στον γενικό εφηβικό πληθυσμό, καθίσταται κρίσιμη ιδιαίτερα σε περιόδους οικονομικής κρίσης.
Ιδιαίτερο συστατικό της πρόληψης είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινότητας των εφήβων, των γονέων και των εκπαιδευτικών στην αναγνώριση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων, καθώς έτσι καθίσταται ευκολότερη η αναζήτηση βοήθειας.
Ειδικότερα οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί μπορούν να ενισχύσουν τους όποιους προστατευτικούς παράγοντες διαθέτει ο έφηβος.
Το υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον, οι σχέσεις εμπιστοσύνης και ειλικρινούς επικοινωνίας στην οικογένεια, η ενεργός γονεϊκή επίβλεψη, η καλή σχέση με τους συνομηλίκους και τους καθηγητές και η ακαδημαϊκή επιτυχία, χωρίς τη συχνά παρατηρούμενη πίεση που ασκείται από το οικογενειακό περιβάλλον, αποτελούν σημαντικούς παράγοντες ενίσχυσης και θωράκισης του εφήβου.

Oι γυναίκες υποφέρουν πιο πολύ από άγχος και κατάθλιψη;

Απαντά η  η Καθηγήτρια Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νευρολόγος-Ψυχίατρος, Δρ Νάντια Μπεργιαννάκη – Δερμιτζάκη.

Οι γυναίκες είναι περισσότερο επιρρεπείς στην εμφάνιση άγχους και κατάθλιψης;

Σε κάθε επιστημονική στατιστική ο σχολιασμός αρχίζει κλασσικά με την περιγραφή των αποτελεσμάτων σε σχέση με το φύλο. Υπάρχουν διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών; Ναι! Φυσικά και υπάρχουν διαφορές μεταξύ τους.  Οι διαφορές αυτές αφορούν κυρίως: α) στις ορμόνες αναπαραγωγής, β) στα συμπεριφορικά χαρακτηριστικά, και γ) στους διαφορετικούς κοινωνικούς και εργασιακούς συντελεστές που επικρατούν στην σύγχρονη καθημερινότητα των δύο φύλων.

Επίσης υπάρχουν διαφορές και στο βιολογικό και ανοσολογικό επίπεδο που αφορούν τόσο στα ποσοστά εμφάνισης των διαφόρων ασθενειών, όσο και στην ένταση και την πορεία τους. Στις παθήσεις που εμφανίζονται τέτοιες διαφορές ανήκουν και οι ψυχοπαθολογικές διαταραχές του άγχους και της  κατάθλιψης. Σε κάθε μία από αυτές υποκρύπτονται προκλητικοί παράγοντες που εκτείνονται από το βιολογικό έως το κοινωνικό φάσμα και απεικονίζουν άλλοτε άλλου είδους και μεγέθους ιδιαιτερότητες των δύο φύλων.

Οι γυναίκες φαίνεται ότι είναι περισσότερο επιρρεπείς στην ανάπτυξη διαταραχών άγχους  απ’ ότι οι άνδρες. Παρατηρούμε ότι η «απλή φοβία», η «κοινωνική φοβία» και η «γενικευμένη διαταραχή άγχους» είναι διπλάσιες στις γυναίκες, οι «κρίσεις πανικού» και η «αγοραφοβία» υπερτριπλάσιες, η δε «μετατραυματική διαταραχή στρες» δεν είναι μόνο διπλάσια  σε σχέση με τους άνδρες, αλλά είναι και πολύ πιο έντονη και διαρκεί περισσότερο.

Οι γυναίκες γίνονται περισσότερο αγχώδεις σε περιόδους που τα κυκλοφορούντα οιστρογόνα και η προγεστερόνη είναι σε χαμηλά επίπεδα, περίοδος εμμήνου ρύσης και λίγο πριν και φαίνεται ότι αυτός είναι ένας από τους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς για την ανάπτυξη του άγχους τους. Έτσι, σε ευαίσθητα σ’ αυτό τον μηχανισμό άτομα, η καταμήνια αιφνίδια μείωση των επιπέδων των ωοθηκικών ορμονών, οι οποίες μεταξύ άλλων δρουν και σαν αγχολυτικές ουσίες, πιθανά μιμείται την δράση της απότομης απόσυρσης αγχολυτικών η οποία συνοδεύεται συνήθως από κάθετη αύξηση του άγχους και όλων των συνοδών του εκδηλώσεων.

Διαταραχές του συναισθήματος – Πότε μιλάμε για κατάθλιψη;

Η ζωή είναι γεμάτη από αυξομειώσεις της διάθεσης. Όταν όμως η μείωση των συναισθημάτων διαρκεί πάνω από τρεις εβδομάδες και αρχίζει να επεμβαίνει στην λειτουργικότητα του ατόμου, τότε το άτομο μπορεί να έχει ένα σημαντικό ψυχιατρικό πρόβλημα όπως είναι η Κατάθλιψη.

 Ποιοι παράγοντες προκαλούν την κατάθλιψη;

 Η κατάθλιψη είναι πάθηση που καταλαμβάνει ολόκληρο το σώμα του ατόμου, την διάθεση, τις σκέψεις του, επηρεάζει τον τρόπο που αυτό κοιμάται, τον τρόπο που φέρεται, τον τρόπο που αισθάνεται, τον τρόπο που σκέπτεται για τον εαυτό του και τους άλλους και τον τρόπο που εν τέλει λειτουργεί. Η κατάθλιψη δεν προέρχεται από αδυναμία του χαρακτήρα όπως νομίζουν οι αδαείς, ούτε και είναι κατάσταση που μπορεί να την τιθασεύσει κανείς μόνος του. Βασικά και ανεξάρτητα από τον προκλητικό παράγοντα, η κατάθλιψη φαίνεται ότι σχετίζεται με χημικές ανισορροπίες στον εγκέφαλο οι οποίες κάνουν τα κύτταρα να μην επικοινωνούν σωστά μεταξύ τους.

Η κατάθλιψη μπορεί να προκληθεί: από στρεσσογόνα γεγονότα ζωής, από χρόνια υπερενεργοποίηση ορμονικών αξόνων (άξονας Υποθάλαμος- Υπόφυση – Φλοιός Επινεφριδίων ο οποίος  παράγει τις ορμόνες του στρες όπως η κορτιζόλη), από την λήψη διαφόρων ουσιών ή φαρμακευτικών αγωγών, από την ύπαρξη κάποιων σωματικών ασθενειών, από την ηλικιακή γήρανση και εκφύλιση νευρωνικών συστημάτων, ή εν τέλει να αυτοπροκληθεί λόγω γενετικών ιδιαιτεροτήτων.

Οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο από την κατάθλιψη;

Επιδημιολογικά διαπιστώνουμε ότι και εδώ υπάρχει διαφορά μεταξύ των δύο φύλων. Οι γυναίκες εμφανίζουν περισσότερες υποτροπές καταθλιπτικών ώσεων, αναφέρουν περισσότερα συμπτώματα, βιώνουν κάποια συμπτώματα εντονότερα και εμφανίζουν περισσότερο κάποιες μορφές κατάθλιψης όπως π.χ. εποχιακή, άτυπη και μονοπολική κατάθλιψη καθώς και δυσθυμία.

Γιατί εμφανίζουν κατάθλιψη οι γυναίκες;

Οι παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη κατάθλιψης στις γυναίκες είναι διάφοροι όπως προσωπικό και οικογενειακό ιστορικό ψυχιατρικών παθήσεων, απώλεια κάποιου γονιού πριν τα 10, ιστορικό σεξουαλικής παρενόχλησης κατά την παιδική ηλικία, χρήση αντισυλληπτικών με υψηλές προγεστερόνες, χρήση γοναδοτροπινών ιδιαίτερα για εξωσωματική κύηση, απώλεια κοινωνικής υποστήριξης ή κίνδυνος γι αυτή, και τέλος το επιμένον και μακροχρόνιο κοινωνικό στρες.

Οι διαφορές στα δύο φύλα που αφορούν σε ψυχολογικές και συμπεριφορικές συνισταμένες αρχίζουν από νωρίς. Το στρες της εφηβείας είναι εντελώς διαφορετικό μεταξύ τους και εκφράζεται και διαφορετικά.

Κατά την εφηβεία πχ τα αγόρια τείνουν ν’ αποκτούν περισσότερο συμπεριφεριολογικά προβλήματα και να κάνουν περισσότερο χρήση ναρκωτικών και εθιστικών ουσιών, ενώ τα κορίτσια ενδοστρέφουν το στρες. Η ενδοστρέφεια per se αποτελεί ένα καταθλιπτικό μηχανισμό και σε προδιατεθειμένα άτομα μπορεί να οδηγήσει εντέλει σε κατάθλιψη. Το μεγαλύτερο ποσοστό επίπτωσης της κατάθλιψης στις γυναίκες αρχίζει έτσι στην εφηβεία διότι τότε συμβαίνουν δραματικές αλλαγές όπως είναι οι έντονες και πρωτόγνωρες εναλλαγές ορμονών, η διαμόρφωση του αναπαραγωγικού σώματος, η αντιμετώπιση της σεξουαλικής παρόρμησης, ο ιδεολογικός αποχωρισμός από τους γονείς και εν τέλει η ανάγκη και πίεση για λήψη προσωπικών αποφάσεων.
 Ποια είναι η σχέση της κατάθλιψης με τις αναπαραγωγικές ορμόνες;
Όπως ήδη αναφέρθηκε από τους σημαντικούς παράγοντες που επηρεάζουν διαφορετικά τα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους στις γυναίκες είναι οι αναπαραγωγικές ορμόνες. Οι ορμονικοί υποδοχείς του εγκεφάλου υπάρχουν από την εμβρυϊκή ζωή και οργανώνουν τα εγκεφαλικά κυκλώματα, ορίζουν τον χρόνο της εφηβείας, ελέγχουν την σεξουαλική συμπεριφορά των ενηλίκων, και ελέγχουν την αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων ορμονικών αξόνων. Οι οιστριονικοί υποδοχείς στον εγκέφαλο βρίσκονται σε περιοχές που καθορίζουν τις γνωσίες και το συναίσθημα και φαίνεται ότι τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη εκτός από τον αναπαραγωγικό τους ρόλο επηρεάζουν και ένα μεγάλο αριθμό γνωσιακών και συναισθηματικών λειτουργιών. Πχ πριν από την ωορρηξία οι περιοχές επεξεργασίας των συναισθημάτων είναι πολύ δραστήριες. Τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνων που επικρατούν εκείνη την περίοδο αυξάνουν τα επίπεδα της ντοπαμινεργικής νευρομεταβίβασης η οποία προκαλεί αισθήματα αυξημένης ευχαρίστησης και πληρότητας.

Βασικά, τα οιστρογόνα είναι νευροπροστατευτικές ορμόνες και εμποδίζουν την νευρωνική εκφύλιση συνεισφέροντας στην ανάπτυξη των νευρώνων, και αποτρέποντας την ευαισθησία στις νευροτοξίνες. Από την άλλη μεριά όμως φαίνεται ότι εμπλέκονται στην ανάπτυξη ή την έκφραση διαφόρων ειδών ψυχοπαθολογίας. Για την πρόκληση ψυχικών διαταραχών περισσότερο φαίνεται να ευθύνεται η κυκλική εναλλαγή τους και οι αυξομειώσεις που προκαλούνται στους οιστρογονικούς εγκεφαλικούς υποδοχείς. Αυτές κάνουν τις γυναίκες κατά κάποιο τρόπο ευάλωτες στο στρες αυξάνοντας την απαντητικότητα σ’ αυτό. Η ευαλωτότητα στο στρες φαίνεται ότι προκαλείται από την νευροτοξικότητα που ασκούν κάποιες ορμόνες (γλυκοκορτικοειδή) όταν δεν αναστέλλονται από τα οιστρογόνα λόγω της περιοδικής μείωσης των τελευταίων.

Στους άνδρες, ενώ σε κάποια ποσοστά υπάρχουν οι ίδιες ορμόνες, απουσιάζουν οι φάσεις που συνδέονται με ώσεις καταθλίψεις όπως π.χ η καταμήνια κυκλικότητα στις ορμόνες, η διαφοροποιήσεις τους κατά την εγκυμοσύνη, την γέννα, την λοχεία και εν τέλει κατά την κλιμακτήριο και την εμμηνόπαυση. Τέλος θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι η οποιαδήποτε ορμονική  επιρρέπεια εκφράζεται πάντοτε μέσα σ’ ένα κοινωνικό κώδικα ο οποίος μορφοποιεί την έκφρασή τους και ο οποίος είναι ακόμα αρκετά διαφορετικός για τα δύο φύλα.

Ξεπερνιέται η απώλεια ενός αγαπημένου ανθρώπου;

O κ. Γρηγόρης Βασλαματζής, αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας, περιγράφει πως εξελίσσεται και πόσο διαρκεί η επώδυνη ψυχική διαδικασία του πένθους λόγω της απώλειας ενός αγαπημένου προσώπου.

Πώς ορίζεται το πένθος;

Το πένθος είναι μια φυσιολογική ψυχική διαδικασία μέσω της οποίας ο ψυχισμός του ατόμου αντιδρά στην απώλεια, όπως στην περίπτωση του θανάτου αγαπημένου προσώπου. Όταν το άτομο βρεθεί αντιμέτωπο με το οδυνηρό γεγονός, αφενός εκφράζει τον ψυχικό πόνο που του προκαλεί η απώλεια, αφετέρου βρίσκει μηχανισμούς προσαρμογής στην πραγματικότητα.

Τι συνέπειες έχει η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου;

Πρόκειται για μια απώλεια που πυροδοτεί τη διαδικασία του πένθους στο μέγιστο βαθμό. Το άτομο που πενθεί βρίσκεται σε μια κατάσταση «φυσιολογικής κατάθλιψης» η οποία θα περάσει, σε γενικές γραμμές, μέσα από τρεις φάσεις. Στην πρώτη φάση, την αμέσως μετά την απώλεια, είναι έντονη η επιθυμία του ατόμου  να επανακτήσει  το αγαπημένο πρόσωπο πού έχασε. Συναισθήματα όπως έντονη αμηχανία, οργή και επικρίσεις προς άλλους ή τον εαυτό του το κατακλύζουν. Το εγώ του βρίσκεται υπό την επήρεια του «σοκ» πού έχει υποστεί, το οποίο μάλιστα είναι πολύ έντονο όταν το συμβάν της απώλειας είναι απρόσμενο (π.χ δυστύχημα).

Στη δεύτερη φάση εκδηλώνονται τα βασικά καταθλιπτικά συναισθήματα, όπως η  έντονη θλίψη, η απογοήτευση ή η απελπισία, ενώ κυριαρχεί η αίσθηση του ατόμου ότι δυσκολεύεται να διατηρήσει την ίδια την συγκρότησή του. Στην τρίτη φάση γίνεται η επεξεργασία των καταθλιπτικών βιωμάτων, με την έννοια ότι αυτά είναι καλύτερα ανεκτά. Στη φάση αυτή αρχίζει και η επανατοποθέτηση των συναισθημάτων σε νέα ενδιαφέροντα και σε νέα πρόσωπα.

Τι διαφέρει το πένθος  από τη μελαγχολία;

Ο Φρόιντ ήταν ο πρώτος (από το 1917) πού είχε διαχωρίσει το φυσιολογικό πένθος από το παθολογικό πένθος, που είναι η μελαγχολία. Στη δεύτερη περίπτωση έχουμε ένα διαφορετικό νόημα. Η απώλεια βιώνεται ως εσωτερική απώλεια, οπότε το εγώ συρρικνώνεται και φτωχαίνει. Το άτομο αδυνατεί να ξεπεράσει το πένθος του. Η πρότασή του αυτή έχει αξία και σήμερα, καθώς εκατοντάδες έρευνες έχουν προσφέρει σαφείς ενδείξεις πού την υποστηρίζουν.  Το άτομο πού έχει χάσει ένα δικό του  βρίσκεται σε πένθος, χρειάζεται την διαθεσιμότητα και στήριξη του περιβάλλοντος και τη βοήθεια του ειδικού.

Έχει συμπτώματα το πένθος;

Στο επίπεδο των «συμπτωμάτων» , τα πιο συχνά είναι το  κλάμα, τα αισθήματα λύπης, η διαταραχή του ύπνου, η κούραση, η αίσθηση κακής μνήμης και η μείωση της όρεξης.  Βέβαια, κάποιο ποσοστό ανθρώπων σε πένθος παρουσιάζει σαφέστερα συμπτώματα καταθλιπτικού τύπου, όπως   έντονη απώλεια της όρεξης και απώλεια βάρους, δυσκολία στη συγκέντρωση , αισθήματα ενοχής ή ακόμα και ευχές θανάτου. Στην περίπτωση που η κατάσταση πένθους συνυπάρχουν τα πιο σοβαρά συμπτώματα ή επιμηκύνεται, πρέπει να υπάρξει ψυχιατρική και/ή ψυχοθεραπευτική εκτίμηση.

Μια ειδική περίπτωση είναι τα άτομα πού έχουν, πριν συμβεί η απώλεια, μια «καταθλιπτική προδιάθεση». Αυτοί κινδυνεύουν περισσότερο να βιώσουν παθολογικό πένθος, δηλαδή να εμφανίσουν μελαγχολία.

Πότε το πένθος γίνεται ψυχική διαταραχή;

Η φυσιολογική ψυχική διαδικασία επεξεργασίας του γεγονότος της απώλειας εκφράζεται με θλίψη, οδύνη και θρήνο. Η περιγραφή αυτή αφορά στο φυσιολογικό πένθος το οποίο πρέπει να το θεωρήσουμε σαν μια «παροδική διαταραχή». Όλα αυτά παρέρχονται  σε σημαντικό βαθμό με την πάροδο του χρόνου. Οι πρώτοι 12 μήνες  είναι ένα όριο. Συνήθως η ύφεση των συμπτωμάτων γίνεται πιο νωρίς και χωρίς καμιά θεραπεία.

Ωριμάζει το άτομο το πένθος;

Το παράδοξο είναι ότι η λειτουργία του πένθους κάνει το άτομο να περάσει μεν  μέσα από (ψυχολογικές) συμπληγάδες, αλλά αυτός είναι ο δρόμος πού οδηγεί στο φυσιολογικό ξεπέρασμα του πένθους. Το άτομο θα βγει πιο ώριμο και ψυχικά λειτουργικό.

Από την άλλη τα  παρηγορητικά λόγια όπως, «είναι φυσικό να νοιώθεις έτσι» ή «τα χουμε περάσει όλοι», δεν ανακουφίζουν ιδιαίτερα γιατί το άτομο υποφέρει και συχνά δεν μπορεί να δει την κατάσταση του σαν φυσιολογική.

Πρέπει τελικά να πενθεί κάποιος ή όχι;

Στο σύγχρονο κόσμο υπάρχει και ένας τρόπος σκέψης στον οποίο επικρατεί η πεποίθηση ότι το να πενθείς –  και μάλιστα αυτό να φαίνεται –  δεν είναι σωστό. Ο πενθών πρέπει να ελέγχει τα συναισθήματα του και «να δείχνει ψύχραιμος», δηλαδή να καταπιέζει τον ψυχικό του κόσμο. Αυτή όμως η προσπάθεια εμποδίζει τη διαδικασία του πένθους και γι’ αυτό μακροπρόθεσμα αποτελεί παράγοντα ψυχικής ευαλωτότητας.

 

X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X
[contact-form-7 id="192177" title="Popup"]