Αρχική / Ψυχολογία / Real Life / Οικογένεια (page 247)

Οικογένεια

Μητέρα και κόρη. Σχέση και μίσους και αγάπης;   thumbnail

Μητέρα και κόρη. Σχέση και μίσους και αγάπης;

Πόσο σημαντική είναι η παρουσία της μητέρας για την ανάπτυξη του παιδιού και τι σημαίνει μια μάνα να είναι παρούσα; Γιατί στη σχέση μητέρας και κόρης αναπτύσσονται πολλές φορές συναισθήματα αντιφατικά και συμπεριφορές και τι σημαίνουν; Ποια είναι τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει μια μητέρα με την κόρη της;
Μας απαντά η καθηγήτρια Ψυχολογίας και συγγραφέας, Φωτεινή Τσαλίκογλου

-Μπορούμε να μιλήσουμε για είδη μητρότητας; Και πώς μια μητέρα καταφέρνει να είναι ουσιαστικά παρούσα στη ζωή του παιδιού της; 
Υπάρχουν πολλών ειδών σχέσεις μητέρας κόρης, υπάρχουν πολλοί όροι για να περιγράψει κανείς τη σχέση μιας μάνας με το παιδί της. Υπάρχει η στερητική μητέρα, υπάρχει η καταβροχθιστική μητέρα, η απειλητική, η υπεροπροστατευτική, η μητέρα-παιδί.  Οι όροι όμως  πάντα υστερούν, οι ετικέτες είναι φτωχές, δεν μπορούν να αποδώσουν την πολυπλοκότητα του ψυχισμού. Η παρουσία της μητέρας δε δηλώνεται μόνο σωματικά. Και μια σταθερά παρούσα μητέρα μπορεί να βιώνεται από την κόρη της σαν απούσα. Και αυτού του είδους η απουσία μπορεί να πληγώνει ακόμα πιο πολύ ένα παιδί. Η μητρική απουσία έχει πάντα να κάνει και με το πώς τη βιώνει το παιδί.
-Πότε λέμε ότι μια μητέρα είναι απούσα; Τι σημαίνει για το παιδί η μητρική απουσία; 
Μητρική απουσία για το παιδί δηλώνει τις ρωγμές, τα ραγίσματα που τραυματίζουν τη σχέση με το πρώτο αντικείμενο αγάπης στη ζωή μας, τη μητέρα μας.  Μητρική απουσία είναι όταν η μητέρα δεν μπόρεσε να εκπέμψει  στο παιδί της την αίσθηση της αποδοχής. Να κάνει σαφές το «Είμαι εγώ εδώ για σένα» σταθερά για σένα. Και αυτή η αίσθηση δεν έχει να κάνει  με τη σωματική παρουσία. «Είμαι εδώ για σένα για να σε φροντίσω. Για να σε προστατεύσω από τις εδώ- μέσα κι εκεί- έξω απειλές.  Όπως ένα μωρό δεν υπάρχει από μόνο του, δηλαδή δεν μπορεί να υπάρξει δίχως τις μητρικές φροντίδες (‘’there is no such  a thing as a baby’’ , έλεγε ο Βίνικοτ) το ίδιο αδύνατο είναι στην αρχική τουλάχιστον φάση της ζωής να υπάρξει μητρική φροντίδα χωρίς το μωρό. Πως θα μεγαλώσει ένα τραυματισμένο από μητρική αγάπη παιδί; Τα εύκολα που μπορούμε να πούμε είναι το ότι στην ενήλικη ζωή το παιδί μπορεί να ζητά συνέχεια την ασφάλεια μιας αγάπης και να μην τη βρίσκει ποτέ. Να έχει μια βουλιμία στην αναζήτηση της αγάπης, να μην ικανοποιείται. Ίσως ακόμα να έχει και την αίσθηση ότι εκείνο φταίει για όλα όσα συμβαίνουν,  να νιώθει δηλαδή ενοχή. Να κάνει ερωτικές επιλογές που να επιβεβαιώνουν την ενοχή του.  Τίποτα όμως, δεν είναι αυστηρά προδιαγεγραμμένο. Ευτυχώς, ο άνθρωπος διαθέτει τη δυνατότητα υπέρβασης του πεπρωμένου. Δεν είμαστε όμηροι των αρχικών τραυμάτων μας.
-Τα πιο βασικά προβλήματα στη σχέση μητέρας και κόρης ποια είναι;
Είναι τα προβλήματα της ομοιότητας και της διαφοροποίησης. Πόσο η μία μπορεί να διαφοροποιηθεί από την άλλη πώς η κόρη δε θα νιώσει να καταβροχθίζεται από την μητέρα της, πώς δε θα νιώσει η μητέρα ότι απειλείται από την κόρη της. Μη ξεχνάμε ότι μπορεί να τις χωρίζουν 20 και 30 χρόνια ηλικιακής διαφοράς. Υπάρχει λοιπόν, από την πλευρά της μητέρας η αγωνία της νεότητας που φεύγει.  Από τη μεριά της κόρης υπάρχει η ανάγκη αναζήτησης  της δικής της ταυτότητας που ποτέ δεν τελειώνει. Μητέρα και κόρη είναι κάπου μαζί και κάπου χώρια σε αυτά τα πράγματα.
-Όταν η κόρη γίνει μητέρα αλλάζουν τα πράγματα στη σχέση τους;
Εκεί αναβιώνονται, αναζωπυρώνονται οι παλαιές καταστάσεις. Εκεί μπορεί να υπάρχει μια διορθωτική εμπειρία για να μην επαναλάβει πράγματα που η ίδια έζησε. Ξέρετε, υπάρχει μια δύναμη που σε ωθεί να επαναλαμβάνεις αλλοτινές, οδυνηρές συνθήκες ζωής , μια παρόρμηση στην επανάληψη. Αλλά υπάρχει και η  δύναμη της διορθωτικής εμπειρίας. Όσο τραυματισμένοι και αν είμαστε μπορούμε να ξεφύγουμε από τα δεσμά ενός αρχικού τραύματος στο διάβα της ζωής. Ακόμα και όταν δεν ζει κάποιος, ένας γονιός για παράδειγμα μπορούμε εκ των υστέρων  να αποκαταστήσουμε, να διορθώσουμε τα κομμάτια   μιας τραυματισμένης  μαζί του σχέσης. Το παρελθόν είναι κάτι που δεν μένει αμετακίνητο μέσα μας. Διαπλάθεται συνεχώς. Το αναπλάθουμε, το ανακατασκευάζουμε. Είναι κάτι όμως που  είτε μόνος σου, είτε και με  τη στήριξη  του ψυχοθεραπευτή απαιτεί μια δύσκολη νοητική και συναισθηματική μαζί επεξεργασία. Αυτή όμως η εκ των υστέρων απόπειρα αποκατάστασης  ενός τραυματικού παρελθόντος είναι μια συναρπαστική εμπειρία…..Και μόνο αυτό δηλώνει πως κατά βάση είμαστε προνομιούχα πλάσματα… έχουμε τη δυνατότητα να μην είμαστε θύματα ενός αμετακίνητου παρελθόντος.

Οι πιο συνηθισμένοι μύθοι για το διαζύγιο; thumbnail

Οι πιο συνηθισμένοι μύθοι για το διαζύγιο;

Πώς θα μιλήσω στο παιδί για το διαζύγιο; Ο παιδοψυχίατρος Δημήτρης Καραγιάννης χαρτογράφησε για όλες εμάς τις πιο κοινές σκέψεις που κάνουν οι γονείς όταν χωρίζουν ή μετά το διαζύγιο. Είναι σωστές ή όχι; Είναι ρεαλιστικές; Μπορούν να βοηθήσουν πραγματικά τα παιδιά μας; Ποιοι είναι οι πιο συνηθισμένοι μύθοι για το διαζύγιο; 

Δημήτρης Καραγιάννης

«Τα παιδιά δεν πονάνε, αν οι γονείς τους μιλήσουν με τον σωστό τρόπο»

 Θα ήταν καλό να είναι έτσι, αλλά δεν ισχύει. Στην αρχή δεν υπάρχει τρόπος να μην πονέσει το παιδί. Θα πενθήσει, θα ταραχτεί, θα θυμώσει και στη συνέχεια μπορεί να το ξεπεράσει. Αλλά αυτό προϋποθέτει μιαν επώδυνη ψυχική διαδικασία που χρειάζεται πολύ συχνά και τη βοήθεια ειδικού.

 Οι γονείς πρέπει να πουν: «Εμείς μπορεί να χωρίσαμε, αλλά σ’ αγαπάμε και οι δύο και θα συνεννοούμαστε για το καλό σου!»

 Θα ήταν καλό να είναι έτσι, αλλά δεν ισχύει. Θυμίζει κακές επιφανειακές πολιτικές εξαγγελίες. Την ώρα που οι σύζυγοι ανακοινώνουν τον χωρισμό τους, τα μάτια τους είναι αγριεμένα ή πονεμένα. Διότι μπορεί κάποιος από τους δύο να μη θέλει το διαζύγιο. Ό,τι και να λέγεται λεκτικά, όταν το παιδί βλέπει τον γονιό να ζορίζεται, καταλαβαίνει την αλήθεια. 

 «Οι χωρισμένοι γονείς πρέπει να συνεννοούνται και να συμφωνούν για όλα όσα αφορούν τα παιδιά τους»

 Θα ήταν καλό να είναι τόσο εύκολο, αλλά δεν ισχύει. Είναι ψέμα ότι οι πρώην σύζυγοι μπορεί να συμφωνήσουν σε όλα για το παιδί. Αν είχαν τον τρόπο να συνεννοούνται τόσο άψογα, δεν θα είχαν χωρίσει. Επομένως το παιδί βασανίζεται, γιατί δέχεται ένα διπλό μήνυμα που το εμποδίζει να συνειδητοποιήσει την αλήθεια και την πραγματικότητα.

 «Μετά το διαζύγιο οι γονείς πρέπει να κρατούν φιλικές σχέσεις, να βγαίνουν σαν οικογένεια, να κάνουν κοινές διακοπές, να τρώνε μαζί στις γιορτές»

Θα ήταν καλό να είναι έτσι, αλλά δεν ισχύει. Αυτό συνήθως το συντηρεί ο γονιός που δεν επιθυμεί το διαζύγιο. Είναι παιχνιδάκια ενηλίκων που γίνονται δήθεν για το καλό των παιδιών. Γι’ αυτό όταν οι γονείς παίζουν θέατρο μπροστά στο παιδί, αυτό δίκαια αναρωτιέται: «Αφού όλα είναι τόσο καλά, γιατί χωρίσατε;

«Οι δικαστικές διαμάχες των πρώην συζύγων αποσκοπούν στην προάσπιση της ψυχικής υγείας των παιδιών. Για την επιμέλεια αγωνίζομαι, καλό είναι»

Θα ήταν καλό να είναι έτσι, αλλά δεν ισχύει. Μάλλον είναι η εύκολη δικαιολογία στο μυαλό του γονέα. Οι περισσότερες δικαστικές μάχες που γίνονται για την επιμέλεια έχουν απώτερο στόχο τα οικονομικά οφέλη και κόστη της διατροφής. Ξαφνικά οι γονείς ανακαλύπτουν ότι ο πρώην σύζυγος κακοποιεί ή παραμελεί το παιδί. Τελικά, χρησιμοποιείται η ψυχική υγεία του παιδιού για το κέρδος μιας μεγαλύτερης ή μιας μικρότερης διατροφής.

Γιατί οι έφηβοι έχουν ανάγκη τους φίλους τους; thumbnail

Γιατί οι έφηβοι έχουν ανάγκη τους φίλους τους;

Η ανάπτυξη της προσωπικότητας ενός παιδιού είναι «μία δυναμική συναλλακτική διεργασία». Δηλαδή, τα παιδιά αλληλεπιδρούν ενεργά με το περιβάλλον τους και κατ’ αυτόν τον τρόπο επηρεάζεται η διαμόρφωση της σκέψης, του συναισθήματος και της συμπεριφοράς τους. Πιο συγκεκριμένα, το παιδί εξελίσσεται, αυτονομείται και προετοιμάζεται για την ενήλικη ζωή μέσα από τις σχέσεις που αναπτύσσει όχι μόνο με την μητέρα και τον πατέρα του, αλλά και με τους φίλους, τους συμμαθητές και τα αδέλφια του. Πλέον θεωρούμε ότι η φιλία και η αδελφική σχέση καθορίζουν και αυτές την ανάπτυξη της προσωπικότητας του άτομου.

Γράφει η Παιδοψυχίατρος, κυρία Αναστασία Πατρικίου- Σκόνδρα.

Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι στην παιδική ηλικία η αποδοχή από τους συνομηλίκους λειτουργεί συχνά ως προγνωστικό στοιχείο για τη μελλοντική συμπεριφορά του παιδιού ή του εφήβου και ιδιαίτερα στην απόδοσή τους στο σχολείο. Επίσης διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην απόκτηση αυτοεκτίμησης. Μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά που δεν γίνονται αποδεκτά από τους συνομηλίκους τους κινδυνεύουν να παρουσιάσουν μια πληθώρα αρνητικών επιπτώσεων στη συμπεριφορά, στη σχολική τους απόδοση και στη μετέπειτα κοινωνική προσαρμογή.

Η δυνατότητα του ατόμου να αντιλαμβάνεται τις διαφορετικές οπτικές πλευρές στη σχέση μεταξύ του εαυτού και των άλλων είναι δομικό στοιχείο της προσωπικότητας του ατόμου και σχετίζεται άμεσα με τη δυνατότητά του για φιλία και κοινωνικότητα. Στην εφηβεία οι περισσότεροι νέοι έχουν αναπτύξει αυτό το γνωστικό μηχανισμό ώστε να μπορούν να βλέπουν από διαφορετικές οπτικές τις σχέσεις τους και η ανταλλαγή συναισθημάτων και απόψεων να είναι αμοιβαία.

Τι προσφέρει η ομάδα συνομηλίκων;

Η φυσική τάση των παιδιών να δημιουργούν ομάδες με συνομηλίκους διευκολύνει την επικοινωνία μεταξύ τους. Τα παιδιά και οι έφηβοι χρησιμοποιούν μια ιδιαίτερη γλώσσα, που τους επιτρέπει να λειτουργούν πιο αυθόρμητα με αμοιβαία ανταλλαγή και αυτοαποκάλυψη και να ανταλλάσσουν τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους, χωρίς να κλείνονται σε αντιδραστική σιωπή ή να εκρήγνυνται όπως συχνά γίνεται όταν επικοινωνούν με ενηλίκους. Κατά αυτόν τον τρόπο εκφράζονται, συζητούν, διαπραγματεύονται, αναλαμβάνουν ρόλους και πρωτοβουλίες, αυτονομούνται και αντί για αντίσταση στην εξουσία διαμορφώνουν οι ίδιοι κανόνες και στόχους και συνεχίζουν την ανάπτυξή τους.

Τι μπορεί να προσφέρει μια ομάδα στον έφηβο; 

Η τάξη, η αθλητική ομάδα, αλλά και η ψυχοθεραπευτική ομάδα, έχουν τις προϋποθέσεις για να επιτευχθεί η μάθηση, να εντοπισθούν αλλά και να  βελτιωθούν τα αναπτυξιακά ελλείμματα του εφήβου, με τη σημαντική προσθήκη ενός συντονιστή που κατανοεί αλλά και θέτει όρια. Η βασική αυτή ιδέα ανάγει την ομάδα συνομηλίκων ως τον πλέον πρόσφορο και «φυσικό» χώρο για τα παιδιά και τους εφήβους ώστε να χρησιμοποιηθεί και ως εργαλείο στην προαγωγή της ψυχικής υγείας.

Τα παιδιά όπως και οι έφηβοι αισθάνονται πιο άνετα και συνεννοούνται καλύτερα μεταξύ τους. Έτσι η συνομήλικη ομάδα προσφέρει ένα παράθυρο για τον δάσκαλο ή τον θεραπευτή προς τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού,  παρέχοντάς του και του ίδιου τη δυνατότητα να παρατηρεί και να συμμετάσχει στον εξωτερικό κόσμο του παιδιού και να το βοηθήσει στην ανάπτυξή του.

Πώς γίνεται όμως «θεραπευτική» η ομάδα συνομηλίκων;

Τα όρια, οι κανονισμοί και ο συντονισμός της ομάδας επιτρέπουν στο παιδί να εκφράζεται μέσα σε ένα ασφαλές και ευχάριστο πλαίσιο, όπου μπορεί να μάθει ότι τα προβλήματά του δεν είναι μοναδικά και να αισθανθεί ότι ανήκει κάπου και ότι μπορεί να λάβει υποστήριξη. Η ομάδα συμβολίζει το χώρο που μπορεί να αγκαλιάσει τον καθένα.

Οι έφηβοι «βλέπουν» τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους και μέσα από τα πολλαπλά καθρεπτίσματα στην ομάδα, αποκτούν μια πιο ρεαλιστική εικόνα του εαυτού τους και τροποποιούν τη συμπεριφορά τους. Μέσα από το παιχνίδι και τη συζήτηση διερευνούν εμπράκτως τις φαντασιώσεις, τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους, βιώνουν την πιθανώς διαστρεβλωμένη αντίληψη της πραγματικότητας και διορθώνουν τις άμυνές τους, αποκομίζοντας μια σημαντική διορθωτική συναισθηματική εμπειρία που τους επιτρέπει να εξελιχθούν και να αυτονομηθούν. Να αναλάβουν, δηλαδή, ευθύνες με έναν αποτελεσματικό κι ευχάριστο τρόπο.

Πότε πρέπει να μιλήσω στο παιδί μου για το σεξ;  thumbnail

Πότε πρέπει να μιλήσω στο παιδί μου για το σεξ;

Πώς θα μιλήσω στο παιδί μου για το σεξ;

Είμαι μητέρα δυο παιδιών, ενός αγοριού 10 ετών και μιας κόρης 12. Αυτό που μας προβληματίζει με το σύζυγό μου είναι πότε πρέπει να κάνουμε μια κουβέντα στα παιδιά για το σεξ. Σε ποια ηλικία μιλούν οι γονείς; Είναι μικρά για να αρχίσουν να μαθαίνουν; Πιστεύω επειδή και ο γιος και η κόρη καμιά φορά χρησιμοποιούν βρισιές με σεξουαλικό περιεχόμενο που μάλλον άκουσαν στο σχολείο, κάτι θα έχουν ακούσει, κάτι ξέρουν. Πώς θα ξεκινήσω μια τέτοια κουβέντα μαζί τους;

Αναγνώστρια του mporo.gr  

Απευθυνθήκαμε στην συνεργάτιδά μας παιδοψυχίατρο κυρία Μερσύνη Αρμενάκα* η οποία απάντησε το ερώτημά σας σχετικά με τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των παιδιών.

Από μικρή ηλικία πλέον τα παιδιά έρχονται σε επαφή με θέματα γύρω από το σεξ. Το ίντερνετ , η τηλεόραση προβάλλουν συχνά ερωτικές σκηνές και εξοικειώνουν τα παιδιά με το γυμνό σώμα  και τις έννοιες του ερωτισμού. Υπάρχει βέβαια και η υπερβολή και ο εκχυδαϊσμός του σεξ.

Ήδη από την ηλικία των 4 ετών κάποια παιδιά ρωτούν για το σώμα  όποτε είναι καλή ευκαιρία για τον γονιό του ίδιου φύλου, με το παιδί ,να κάνουν μια εισαγωγή σε αυτά τα θέματα. Η πρώτη φορά καλό είναι να γίνεται όταν τα παιδιά κατανοούν αρκετά πράγματα και ένα φυσιολογικό παιδί αρχίζει να κατανοεί εκεί, περίπου στα 4.

Καλό είναι οι γονείς να μιλούν από νωρίς στα παιδιά τους για το σεξ προφυλάσσοντας τα από κινδύνους  του ίντερνετ, διαταραγμένων ατόμων αλλά και αποφυγή ανεπιθύμητων συμβάντων, βέβαια για συμβάντα όπως η εγκυμοσύνη ή τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα μιλάμε σε μεγαλύτερη των τεσσάρων ηλικία, γιατί δεν θα καταλάβουν τι τους λέμε και δεν υπάρχει και λόγος να τα φοβίσουμε.

Πολλοί γονείς δυσκολεύονται ή δεν ξέρουν το τρόπο να μιλήσουν για τα ιδιαίτερα αυτά θέματα στα παιδιά και το λάθος που κάνουν πολλοί γονείς είναι ότι τελικά, δεν μιλούν.

Πολύ βοηθητικά είναι κάποια βιβλία όπως  το "Ας μιλήσουμε για το σέξ" του Ρόμπι  Χ. Χάρρις από τις εκδόσεις Πατάκη και  "Τα μωρά δεν τα φέρνει ο πελαργός'" του ίδιου συγγραφέα.

Όταν αποφασίζουν οι γονείς να ξεκινήσουν μια κουβέντα πρέπει να είναι ψύχραιμοι και προετοιμασμένοι. Συχνά, τα παιδιά γνωρίζουν περισσότερα από όσα φανταζόμαστε αλλά δεν τα κατανοούν. Στο σχολείο ακούγονται και διαστρεβλώνονται πολλά .

Πώς θα μιλήσουμε στο παιδί μας για το σεξ. Το παιχνίδι αλήθειας ψέματος.

Μπορούμε μέσα από ένα παιχνίδι αλήθεια ψέματος που θα επινοήσουμε να κάνουμε σχετικές και άσχετες ερωτήσεις γύρω από το θέμα για να ξεκινήσει μια συζήτηση γύρω από το θέμα και να καταλάβουμε τι ξέρει το παιδί και  να διορθώσουμε παρανοήσεις.

Τι εννοούμε όταν λέμε παιχνίδι αλήθειας ψέματος. Ο γονέας ρωτάει το παιδί, είναι ο ουρανός ροζ; Όχι του απαντά εκείνο. Είναι ο τοίχος μαύρος; Ξανά απαντά, όχι. Και μετά από διαδοχικές άσχετες μπορεί να ρωτήσει κάτι σχετικό. Θες να φιλήσεις τη συμμαθήτριά σου τη Μαρία; Έτσι, μπορεί να ξεκινήσει μια κουβέντα για το σεξ.

Πρέπει να μπαίνουμε σε λεπτομέρειες;

Πρέπει πάντα να κινούμαστε σύμφωνα με το αναπτυξιακό στάδιο που βρίσκεται το παιδί μας και βάση των δυνατοτήτων του. Δεν χρειάζεται να μπαίνουμε σε πολλές λεπτομέρειες και να απαντάμε με ειλικρίνεια αλλά μέχρι εκεί που θεωρούμε σωστό και ταιριαστό για την ηλικία του.

Καλό είναι να προσέχουμε  όχι μόνο το πώς μιλάμε αλλά και το πώς συμπεριφερόμαστε. Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί, να κρατάμε τις ιδιωτικές, τις προσωπικές μας στιγμές με τον σύζυγο ή τον σύντροφο μας μακριά από το παιδί. Η θέαση ή η ακρόαση ερωτικών στιγμών μπορεί να τρομάξει ένα παιδί ιδίως μικρής ηλικίας. Είναι διαφορετικό να δουν τα παιδιά σκηνές σεξ στην τηλεόραση και άλλο να ακούν ή να βλέπουν τους γονείς τους. Ατυχήματα τέτοιου είδους βέβαια γίνονται συχνά αλλά πρέπει να προσέχουμε να μην επαναλαμβάνονται.

*Η κυρία Μερσίνη Αρμενάκα είναι Υπεύθυνη Παιδοψυχίατρος στο Ειδικό Κέντρο Εφηβικής Ιατρικής  στην Α’ Παιδιατρική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Πότε ο θηλασμός προκαλεί πρόβλημα στο παιδί; thumbnail

Πότε ο θηλασμός προκαλεί πρόβλημα στο παιδί;

"Πρόσφατα έγινα μητέρα, έχω ένα υγιέστατο κοριτσάκι και ξεκίνησα να το θηλάζω. Ο γιατρός μου έχει δώσει τις απαραίτητες οδηγίες  για το πώς πρέπει να θηλάζω, για τη διατροφή που πρέπει να ακολουθώ και βέβαια ακολουθώ αυστηρά τις οδηγίες του για το κάπνισμα. Μου είπε μιας και δεν αντιμετωπίζω κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα υγείας μπορώ να το θηλάσω από τρεις έως έξι μήνες. Πρόσφατα άκουσα ότι κάποιες γυναίκες συνεχίζουν το θηλασμό του παιδιού για πολύ μεγαλύτερο διάστημα. Διάβασα για μια γυναίκα που θήλαζε το παιδί της μέχρι τα 3 του χρόνια! Έλεγε ότι το παιδί έτσι, γίνεται πιο υγιές και δυνατό. Γνωρίζετε κάτι γι´αυτή την πρακτική; 

Αναγνώστρια του mporo.gr

Πολλά έχουν ακουστεί για τη διάρκεια του θηλασμού. Η απόφαση της μητέρας πρέπει πάντα να λαμβάνει υπόψη της τις ανάγκες του παιδιού που δεν είναι ιατρικές μονάχα αλλά και συναισθηματικές. Ο θηλασμός έχει να προσφέρει πολλά οφέλη στην υγεία του παιδιού και στη σχέση που αναπτύσσει με τη μητέρα του. Αν όμως γίνει εμμονή μπορεί να ελλοχεύει κινδύνους. Συζητήσαμε το θέμα του θηλασμού με το συνεργάτη μας, παιδοψυχίατρο- ψυχοθεραπευτή Δημήτρη Καραγιάννη. 

Ο θηλασμός αποτελεί μια πολύτιμη μετάβαση από την ενδομήτρια ζωή στη νέα πραγματικότητα. Η μητέρα εκτός από την πολύτιμη τροφή με τα θρεπτικά συστατικά και τους πολύτιμους ανοσοποιητικούς παράγοντες, προσφέρει το καλωσόρισμα στη ζωή με την θερμή αγκαλιά της που εκφράζει την απροϋπόθετη αγάπη της. Ο χρόνος που προσφέρεται το γάλα, δεν είναι παθητικός. Απαιτεί την αποκλειστικότητα. Την προτεραιότητα. Και επιτρέπει την διεργασία. Την πολύτιμη αποδοχή της νέας ύπαρξης. Την δίαυλο επικοινωνίας που επιτρέπει την ουσιαστική κατανόηση, το θεμέλιο της αυθεντικής σχέσης, το συμβόλαιο της εμπιστοσύνης.

Η άρνηση του θηλασμού για αισθητικούς λόγους ή λόγω έλλειψης  χρόνου  αποτελεί μια άρνηση της ίδιας της μητρότητας. Η παρεμπόδιση όμως του θηλασμού για ιατρικούς λόγους που αφορούν την μητέρα ή το βρέφος δεν μπορεί να αποτελεί ένα τραγικό τραυματικό γεγονός για το παιδί ή λόγο για ενοχές της μητέρας, αφού η γνήσια μητρική αγάπη βρίσκει και άλλους τρόπους να εκφράζεται.

 -Η εμμονή της μητέρας στο θηλασμό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού;

Η φανατική όμως εμμονή στον θηλασμό λειτουργεί εις βάρος της ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού και δημιουργεί καθηλώσεις επικίνδυνες για την προσωπικότητα του παιδιού στη συνέχεια της ζωής του. Η προσφορά του μητρικού στήθους σε οποιαδήποτε δυσφορία του παιδιού, το εκπαιδεύει στη συνέχεια της ζωής του, να αναζητά στη τροφή την αδιαφοροποίητη ικανοποίηση. Μιλάμε τότε για καθήλωση στο στοματικό στάδιο εξέλιξης.

Η αποκλειστικότητα της σχέσης μητέρας – βρέφους δεν μπορεί να διαρκεί αιώνια, γιατί τότε δεν αφορά την φροντίδα του παιδιού, αλλά την κάλυψη άλλων συναισθηματικών αναγκών της μητέρας που απομυζά το παιδί της, απομακρύνοντας ή περιθωριοποιώντας τον πατέρα. Συνεπώς εδώ έχουμε μια αντιστροφή της κατανόησης του Οιδιπόδειου συμπλέγματος σε Ιοκάστειο σύμπλεγμα, όπου η μητέρα καθηλώνεται στο παιδί της και επομένως το εμποδίζει στην αυτονόμησή του.

Καθημερινά στην κλινική μας εμπειρία καταγράφονται νέα επώδυνα περιστατικά ανάπτυξης φοβιών, αγχωδών αντιδράσεων μέχρι και βαρύτερων ψυχικών διαταραχών που σχετίζονται με την αδιαφοροποίητη συγκυτιακή σχέση μητέρας- παιδιού.

Το παιδί δικαιούται να είναι προϊόν της αγαπητικής συνεύρεσης ενός ζευγαριού ανεξάρτητα από τον τρόπο σύλληψής του. Δεν αποτελεί ένα κλώνο της μητέρας. Επομένως η σύγχρονη συστημική παιδοψυχιατρική αντίληψη δεν αναφέρεται μονομερώς στη σχέση μητέρας – παιδιού, αλλά στη σχέση και των δύο γονιών με το παιδί τους και μάλιστα καταγράφει ότι ο πλέον σημαντικός παράγοντας στην φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού είναι η ποιότητα της συντροφικής σχέσης των γονιών.

Τι κινδύνους κρύβουν οι διαδικτυακές φιλίες των παιδιών;  thumbnail

Τι κινδύνους κρύβουν οι διαδικτυακές φιλίες των παιδιών;

Η κυρία Βιργινία Φισούν, κλινική ψυχολόγος, M.Sc και ο κ. Γιώργος Φλώρος, ψυχίατρος, μας μιλούν για τους κινδύνους που ενδέχεται να κρύβουν οι διαδικτυακές φιλίες των παιδιών που αυξάνουν και πληθύνονται σήμερα στις οθόνες των ηλεκτρονικών υπολογιστών και επισημαίνουν τον σημαντικό ρόλο των γονιών στην προστασία των παιδιών.

   

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς  για το Διαδίκτυο και την προστασία του παιδιού τους;
Με την ίδια ευκολία που μπορούν να δουν τα παιδιά χρήσιμες και διασκεδαστικές ιστοσελίδες, μπορούν να έχουν πρόσβαση και σε ιστοσελίδες με ανεπιθύμητο περιεχόμενο. Συνεπώς, εάν δεν έχει εγκατασταθεί στον ηλεκτρονικό υπολογιστή κάποιο σύστημα φιλτραρίσματος,που μπλοκάρει για παράδειγμα χυδαίες λέξεις ή εικόνες, σε όλες τις άλλες περιπτώσεις τα παιδιά έχουν απεριόριστες δυνατότητες μέσω του Διαδικτύου. Επίσης τα παιδιά μπορούν να μιλήσουν πολύ εύκολα και απλά με αγνώστους, ειδικά μέσω τωνchat rooms. Όπως στους δημόσιους χώρους,έτσι και εδώ υπάρχει ο κίνδυνος να τα προσεγγίσει κάποιος που μπορεί να τα βλάψει.
Τι μέτρα μπορούν να λάβουν οι γονείς;
Προτού τα παιδιά αρχίσουν να εξερευνούν το διαδίκτυο, καλό θα είναι να βεβαιωθεί κανείς πως καταλαβαίνουν τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνουν και είναι σημαντικό αυτό να γίνει όταν τα παιδιά είναι ακόμα σε μικρή ηλικία.
Ένας τρόπος είναι να καθίσουν οι γονείς με τα παιδιά και να προδιαγράψουν από κοινού έναν οικογενειακό κώδικα συμπεριφοράς στον οποίο θα πρέπει να συμφωνήσουν όλοι.
Μπορεί να δημιουργηθεί ένα είδος συμβολαίου διαφορετικό για κάθε παιδί στην οικογένεια, με κανόνες χρήσης του διαδικτύου κατάλληλους για την ηλικία του. Επιπλέον είναι σημαντικό ο γονιός να παρακολουθεί, εν γνώσει του παιδιού του, σε τακτά χρονικά διαστήματα την επισκεψιμότητα του παιδιού του στις διάφορες ιστοσελίδες και να ελέγχει εάν το παιδί του μπαίνει σε ιστοσελίδες που δεν αντιστοιχούν στην ηλικία του.
Σε ποια ηλικία επιτρέπεται  η διαδικτυακή επικοινωνία;

Η ενδεδειγμένη ηλικία για τέτοιου είδους επικοινωνία είναι η ηλικία του γυμνασίου και μετά. Σε κάθε περίπτωση προϋποθέτει ωστόσο ότι οι γονείς έχουν βοηθήσουν τα παιδιά τους να καταλάβουν πως μία ιστοσελίδα που μπορεί να δημιουργήσουν, είναι εμφανής και επισκέψιμη όχι μόνο σε φίλους και γνωστούς, αλλά και σε άγνωστους, επομένως θα πρέπει τα παιδιά να είναι πολύ προσεχτικά στο τι γράφουν και τι στοιχεία παρουσιάζουν για τον εαυτό τους ή και για άλλους.
Οι γονείς επίσης είναι σημαντικό να μιλήσουν στα παιδιά τους για τους ηθικούς κανόνες που πρέπει να διέπουν την διαδικτυακή τους επικοινωνία, οι οποίοι είναι αντίστοιχοι με αυτούς της πραγματικής επικοινωνίας όπως ο σεβασμός του άλλου, η ευγένεια,  η κατανόηση και η αποδοχή.Πρέπει να τους εξηγούν με ήρεμο και πειστικό τρόπο ότι οι διαδικτυακοί φίλοι μπορεί να μην είναι αυτό που υποστηρίζουν πως είναι.
Τέλος, είναι εξαιρετικά σημαντικό να μάθουν και να αποδεχτούν τα παιδιά ότι δεν πρέπει να συναντούν άτομα που γνώρισαν μέσω του Διαδικτύου, εκτός και αν συνοδεύονται από τους γονείς σε δημόσιο χώρο. Επίσης θα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά ότι δεν πρέπει να δίνουν ποτέ τη διεύθυνσή τους ή το όνομα του σχολείου τους.

Τα παιδιά μου τσακώνονται συνέχεια, τι να κάνω;  thumbnail

Τα παιδιά μου τσακώνονται συνέχεια, τι να κάνω;

«Είμαι μητέρα δυο αγοριών  7 και 5 ετών. Τον τελευταίο καιρό τα παιδιά μου τσακώνονται συνέχεια. Πολλές φορές και εγώ και κυρίως ο άντρας μου παραβαίνουμε προσπαθώντας να τα ηρεμήσουμε αλλά οι καβγάδες δεν σταματούν. Είναι δυο τρεις μήνες τώρα, που συνεχίζεται αυτή η κατάσταση, σκέφτομαι μήπως κάνουμε κάτι λάθος και πολλές φορές προβληματίζομαι, μήπως η σχέση που αναπτύσσουν δεν είναι φυσιολογική. Φοβάμαι όταν μεγαλώσουν, μήπως δεν είναι αγαπημένα μεταξύ τους. Πώς πρέπει να το αντιμετωπίσω;» Αναγνώστρια του e-mporo.gr

Απαντά η οικογενειακή σύμβουλος, Ερατώ Χατζημιχαλάκη.

Είναι ένα κοινό θέμα που έχει απασχολήσει κάθε γονιό: Οι διενέξεις και ο θυμός που πολλές φορές μπορεί να καταλήξουν σε «μάχες». Τόσο κοινό που όμως  αντιμετωπίζεται πολύ συχνά με λανθασμένες συμπεριφορές από τους γονείς ακόμα και από τους παιδαγωγούς.  Οι επεμβάσεις των γονέων συχνά είναι τέτοιες που όχι μόνο δεν σταματούν τις διενέξεις αντίθετα μπορεί να αυξήσουν την ένταση μεταξύ τους.

-Πώς πρέπει να συμπεριφερθείτε στους καβγάδες των παιδιών σας.

-Δεν πρέπει να πάρετε σε καμία περίπτωση θέση. Αυτό μπορεί να δυναμώσει τον ανταγωνισμό μεταξύ τους και να δώσει τροφή στη διχόνοια.

-Ποτέ μην τα συγκρίνετε. Βεβαιωθείτε ότι συμπεριφέρεστε το ίδιο στα παιδιά σας ανεξαρτήτως της διαφοράς ηλικίας τους.  Ποτέ δεν πρέπει να πείτε  «Εσύ είσαι μεγάλος ή εσύ που είσαι μικρότερος, σταμάτα πρώτος». Μια τέτοια πρακτική ενισχύει την εκπαίδευση των παιδιών ως «θύματα» και «θύτες».

-Την ώρα του καβγά δώστε τους την επιλογή να χωριστούν για λίγο πηγαίνοντας τα σε  διαφορετικά δωμάτια. Η απομάκρυνση τους μπορεί να βοηθήσει να εξατμιστεί λίγος θυμός και ίσως, μετά είναι πιο εύκολο να συνεννοηθούν μεταξύ τους.

-Πρέπει να τους δώσετε να καταλάβουν ότι δεν θέλετε να τα ακούτε την ώρα του καβγά. Μπορείτε να φύγετε από το δωμάτιο όπου τσακώνονται. Είτε το πιστεύετε είτε όχι ένας στόχος του καβγά είναι να εμπλακείτε και εσείς σε αυτή τη διένεξη.

-Πάντα βέβαια να έχετε το νου σας γιατί υπάρχει ο κίνδυνος τραυματισμού. Τότε επεμβαίνετε άμεσα, χωρίς όμως πολλά λόγια.

-Αν τσακώνονται για κάποιο παιχνίδι απομακρύνετε το παιχνίδι λέγοντας ότι θα τους το ξαναδώσετε αν είναι έτοιμα να συνεργαστούν.

-Σε κάποια ήσυχη οικογενειακή στιγμή συζητήστε το πρόβλημα. Μάθετε σιγά σιγά τα παιδιά σας να αναπτύσσουν ατμόσφαιρα συνεργασίας, ενθαρρύνοντας τα να συμμετέχουν κάποιες φορές  σε λύσεις προβλημάτων που εμφανίζονται και αφορούν ολόκληρη την οικογένεια.

-Τι θέλει να μου πει το παιδί μου μέσα από τους τσακωμούς; 

Συχνά, οι γονείς αναρωτιούνται τι φταίει και τα δικά τους τα παιδιά τσακώνονται ή τι δεν έχουν κάνει οι ίδιοι σωστά ώστε να μην έχουν εμπνεύσει την αγάπη των αδελφών επεμβαίνουν με μόνο και κύριο στόχο το σταμάτημα του τσακωμού. Το θέμα όμως δεν είναι να σταματήσουμε το τσακωμό.

Το  ζητούμενο είναι να ασχοληθούμε περισσότερο με το στόχο του καυγά και όχι με τον ίδιο τον καυγά. Χρειάζεται κατ’ αρχήν να αναρωτηθούμε για το στόχο, χωρίς να σπεύσουμε να βγάλουμε συμπεράσματα επιφανειακά. Τα παιδιά μπορεί να πιστεύουν πως σημαντικός γίνεσαι μόνο όταν κερδίζεις. Μήπως λοιπόν, αυτό είναι το κλειδί για να σταματήσουν οι καβγάδες, να τους δείξουμε ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο;

Ένα παιδί μπορεί να τσακώνεται με το αδερφάκι του επειδή έχει νιώσει αδικημένο από τους γονείς. Θέλει να μεταφέρει αυτή τη στεναχώρια και την απογοήτευση να κάνει και τον αδερφό του, την αδερφή του να νιώσει με τον ίδιο τρόπο, να εκδικηθεί. Είναι ο τρόπος τους να κερδίσουν, τη δικαίωση αυτή τη φορά.

Καμία περίπτωση οικογένειας, σχέσης, ανθρώπου, συνθήκης ή κατάστασης δεν είναι ίδια με απολύτως καμία άλλη.  Αυτή είναι και η ομορφιά της ζωής.  Τίποτα δεν είναι ταυτόσημο με το όμοιό του.  Κάθε περίπτωση λοιπόν είναι ιδιαίτερη και θα χρειαζόταν πολλά να διερευνήσει ένας ειδικός για να αποφανθεί.  Σε γενικές γραμμές όμως ένας βασικός λόγος τσακωμού είναι η διεκδίκηση του ενήλικα. Τούτο σημαίνει ότι τα παιδιά τσακώνονται για να εκμαιεύσουν την αγάπη και την παραδοχή του πατέρα και της μητέρας και το δυστύχημα είναι ότι πετυχαίνουν το ακριβώς αντίθετο οπότε προσπαθούν και ξαναπροσπαθούν.  Ευνόητο γίνεται λοιπόν γιατί όπως προαναφέραμε οι γονείς δεν πρέπει να εμπλακούν στην κατάσταση αυτή. Διαφορετικά η διεκδίκηση αυτή, η επιβεβαίωση της γνώμης του ενήλικα δε θα σταματήσει.

Ο εντοπισμός του κρυφού στόχου του παιδιού είναι ένα ολόκληρο κεφάλαιο ιδιαίτερης σπουδαιότητας στην ύλη της Αντλεριανής διαπαιδαγώγησης που θα έχουμε την ευκαιρία να αναπτύξουμε και στην υπόλοιπη αρθρογραφία. Το ενδιαφέρον σ’ αυτή την ιστορία είναι ότι ο εκπαιδευμένος γονιός μαθαίνει πώς να αξιοποιήσει το δικό του συναίσθημα, το τι δηλαδή αντιλαμβάνεται ο ίδιος όταν τα παιδιά του τσακώνονται και μέσα από τη διάγνωση του παιδικού κρυφού στόχου να παρέμβει κατάλληλα. Δεν είναι πάντοτε εύκολο για κάποιον που δεν είναι εξοικειωμένος με τεχνικές και διαγνώσεις. Ούτε πολύ περισσότερο είναι βοηθητικό να ρωτήσουμε τα παιδιά να μας πουν το στόχο του καυγά τους.  Ίσως είναι σε θέση να εντοπίσουν τον επιφανειακό στόχο, αδυνατούν όμως να γνωρίζουν συνειδητά τον εσωτερικό τους στόχο.

-Οι παιδικοί καβγάδες θα επηρεάσουν την μελλοντική σχέση των αδερφιών;

Τα αγόρια τσακώνονται συνήθως περισσότερο από τα κορίτσια είναι πιο ζωηρά. Μη ξεχνάτε βέβαια, πως πολλές φορές πως ο καβγάς μπορεί να είναι απλά και μόνο ένα παιχνίδι. Οι τσακωμοί θεωρούνται πάντα απαραίτητοι και φυσιολογικοί όταν όμως υπάρχει μια επαναλαμβανόμενη διένεξη με βία τότε κάτι πρέπει να μας ανησυχήσει και να ζητήσουμε τη βοήθεια ειδικού.

Ακόμη ας έχουμε κατά νου ότι οι τσακωμοί γίνονται λίγο εντονότεροι κυρίως κατά την περίοδο της εφηβείας όπου τα  ορμονικά, ψυχολογικά θέματα καθώς και εκείνα των ορίων δοκιμάζονται στο έπακρο οπότε και οι τσακωμοί ακολουθούν παρά πόδας.

Σε οποιαδήποτε περίπτωση μη μεγαλοποιείτε τις καταστάσεις που βιώνετε.  Τα αδέλφια που τσακώνονται στην παιδική τους ηλικία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα τσακώνονται και όταν θα μεγαλώσουν.  Δεν τσακώνονται γιατί δεν αγαπιούνται.  Οι τσακωμοί μεταξύ των αδελφών ιδιαίτερα στη μικρή ηλικία είναι μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας διερεύνησης και κατανόησης των ορίων, τα παιδιά υποσυνείδητα ψάχνουν τα όρια της ελευθερίας τους μέχρι που μπορεί να φτάσουν.  Τα όρια χρειάζονται προκλήσεις για να εντοπισθούν και είναι έως και εκπαιδευτικό τούτο να συμβαίνει μέσα στο ασφαλές περιβάλλον της οικογένειας.

Ας θεωρήσουμε βέβαιο πως οι γονείς που ασχολούνται με την αναζήτηση πληροφοριών για να γίνουν καλύτεροι γονείς, εσείς δηλαδή που διαβάζετε αυτό το άρθρο,  έχετε ήδη κάνει το πρώτο βήμα προς την βελτίωση του ρόλου άρα και την αλλαγή.  Είστε ήδη καλύτεροι γονείς! Ο αλάνθαστος γονιός δεν γεννήθηκε ακόμη και αυτοί που πραγματικά χρειάζονται βοήθεια είναι εκείνοι που δεν την αναζητούν ποτέ.

Πώς μεταμορφώνει έναν νέο άνδρα η πατρότητα;  thumbnail

Πώς μεταμορφώνει έναν νέο άνδρα η πατρότητα;

Οι άντρες που αρνήθηκαν την πατρότητα, δεν παίρνουν είδηση πόσο μουμιοποιούνται, πόσο παραξενεύουν μεγαλώνοντας και ιδεολογικοποιούν τις ιδιορρυθμίες και την αναπηρία τους. Οι άντρες που παραμένουν στην εγωιστική αυτιστική ατομικότητά τους, καταντούν απελπισμένες υπάρξεις. Επιστήμονες, άνθρωποι των τεχνών, πετυχημένοι άνδρες που κρύφτηκαν πίσω από το μονοδιάστατο έργο τους, όταν τους πλησιάζεις νιώθεις την προσωπική τους μιζέρια.

Γράφει ο παιδοψυχίατρος και ψυχοθεραπευτής, Δημήτρης Καραγιάννης. 

Ένας νέος αποκτώντας την εμπειρία της πατρότητας αλλάζει φάση ζωής. Γνωρίζει και άλλες καταστάσεις, νέες εμπειρίες, αντί να εγκλωβίζεται στην παιδική ή εφηβική ηλικία με την αντίστοιχη ανωριμότητα. Εισέρχεται σε κατάσταση να νιώθει υπεύθυνος για κάποιον άλλο και επομένως μπαίνει στα δύσκολα. Αποσταθεροποιείται και έτσι ανακαλύπτει νέες προσωπικές του δεξιότητες που δεν τις είχε ανακαλύψει.

Ζει την έκπληξη που προσφέρει η ζωή που αναπτύσσεται. Είναι μια μοναδική εκπληκτική εμπειρία να ζεις ένα πλασματάκι που βρίσκεται ανυπεράσπιστο στα χέρια σου, να εξελίσσεται σε ένα αυτοδύναμο ανεξάρτητο άνθρωπο. Ενδιάμεσα να ζεις το πρώτο χαμόγελο, τα πρώτα βήματα, τις πρώτες λεξούλες, την είσοδό του στο σχολείο, τις εμπειρίες του από τα σπορ και τις καλλιτεχνικές του επιδόσεις, την εφηβεία του, τα ερωτικά του σκιρτήματα, την ακαδημαϊκή του πρόοδο, την ανεξαρτησία του και την ωριμότητά του. Η διαφορετικότητα του κάθε παιδιού, προσφέρει και την δυνατότητα αξιοποίησης των διαφορετικών του πλευρών. Κάθε παιδί είναι αφορμή για διαφορετικό τρόπο σχέσης που ταυτόχρονα είναι και πηγή ανάδειξης διαφορετικών πλευρών της προσωπικότητας του πατέρα.

Η πατρότητα προσφέρει σε έναν νέο άνδρα την δυνατότητα του να κατανοήσει τον δικό του πατέρα. Επιτρέπει την αναθεώρηση κάποιων αντιλήψεων για την στάση του και επομένως προσφέρει και την δημιουργία μιας ενήλικης σχέσης μαζί του. Ταυτόχρονα όμως, η νέα στάση προσφέρει μια λειτουργική αυτογνωσία και συνεπώς την εμπέδωση της δίκης του ψυχικής υγείας.

Αλλαγή εποχής. Ο πατέρας που ενδιαφέρεται να κρατά ζωντανή την σχέση με τα παιδιά του, είναι υποχρεωμένος να παρακολουθεί τα νέα δεδομένα της νέας εποχής και να παράγει αξιόπιστα πρότυπα. Επομένως υπερασπίζεται τις σημαντικές του αξίες που θέλει να προσφέρει στα παιδιά του και παραμερίζει κάποια επιμέρους στερεότυπα της δικής του εποχής.

Ο νέος άντρας που επιλέγει την πατρότητα είναι εκείνος που θα κληθεί να σηκώσει το βάρος της επιλογής του στη σύγχρονη δύσκολη καθημερινότητα. Δεν θα γίνει μπαμπάς, ένα αντρικό κακέκτυπο της μητρότητας, αλλά θα αναπτύξει την δική του άμεση προσωπική σχέση με τα παιδιά του. Ταυτόχρονα, θα ζήσει την μοναδική αίσθηση να νιώθει ότι η τρυφερότητα της σχέσης με τα παιδιά του, διαπερνά την όλη προσωπικότητά του και γίνεται αφορμή για την έκφραση και άλλων δημιουργικών δυνάμεων που δεν είχε απελευθερώσει.

Η πατρότητα δεν αποτελεί απλά ένα νέο ρόλο που ο νέος άντρας θα πρέπει να υπηρετήσει, αλλά μια συνταρακτική μεταμόρφωση της όλης προσωπικότητας. Όπως έλεγε μια πετυχημένη διαφήμιση κινητής τηλεφωνίας που έδειχνε ένα νέο άντρα στο μαιευτήριο να λέει: Μέχρι τώρα ήμουν απλώς ο Νίκος. Τώρα είμαι πατέρας!

Γιατί τα παιδιά γίνονται επιθετικά στην εφηβεία;  thumbnail

Γιατί τα παιδιά γίνονται επιθετικά στην εφηβεία;

Η κυρία Μαρία Πυρουνάκη-Λιωνή, Δρ. Κοινωνικής Ψυχολογίας-Ψυχοθεραπεύτρια-Σύμβουλος, συνεργάτιδα του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων, μας εισάγει στον άγνωστο αλλά γεμάτο σφρίγος, ζωντάνια κι ένταση μικρόκοσμο των εφήβων, αγοριών και κοριτσιών, και μας δίνει συμβουλές για να ταξιδέψουμε με ασφάλεια μαζί τους.

Τι σημαίνει για τον ίδιο τον έφηβο αυτή η φάση της ζωής του;

Είναι μια ηλικιακή φάση που διαρκεί από τα 11 – 12 έως τα 17- 18 χρόνια και χαρακτηρίζεται από την αναζήτηση της ταυτότητας του εφήβου. Το αγωνιώδες ερώτημα  που αναδύεται στην εφηβεία είναι «ποιός είμαι;», ένα ερώτημα που συχνά δεν βρίσκει εύκολα απάντηση. Το έως τώρα παιδί που ανέκαθεν ήταν ένα ξεχωριστό πρόσωπο μπαίνει στην ηλικία (και) να το συνειδητοποιεί αυτό, αλλά δεν πρόκειται για διόλου εύκολη διαδικασία.

Πώς εκδηλώνεται αυτή η αγωνία του;

Ακούμε συχνά τους εφήβους να λένε: «Καλά, πώς άντεχα αυτό το κουκούλι και δεν πνιγόμουν;»  «Ευτυχώς που μεγαλώνω να έχω κάποια ανεξαρτησία, να κυκλοφορώ – έστω νωρίς – μόνη μου!»,  «Να περπατάμε με τους φίλους μου χαλαρά βρίζοντας!», «Να μην ξέρουν πάντα πού είμαι και τί κάνω!».

Συχνά οι μεγάλοι, ιδίως οι γονείς, θεωρούν ότι είναι εκφράσεις  που  δείχνουν εξέγερση,  επανάσταση,  επιθετικότητα, αχαριστία, αδιαφορία, αναίδεια. Κι όμως δεν είναι έτσι! Οι χαρακτηρισμοί,  που συνήθως χρησιμοποιούν οι ενήλικες, είναι δικές τους ερμηνείες.

Πώς ερμηνεύονται δηλαδή αυτές οι εκφράσεις;

Τα παιδιά στέλνουν αγωνιώδη μηνύματα προς τους ενηλίκους. Η θεωρούμενη ως εξέγερση μπορεί να είναι απλά μια αντίδραση στις επαναλαμβανόμενες και παγιωμένες συμβουλές και δράσεις των γονιών, παιδαγωγών, όσων αποκαλούνται στην ψυχολογία «πρόσωπα κύρους». Μπορεί να είναι ένα μήνυμα «Άλλαξε τον τρόπο που  με βλέπεις! Δεν είμαι πια μικρό παιδί!».

Η επανάσταση συχνά είναι αγανάκτηση μετά από επαναλαμβανόμενες εκκλήσεις τους να ακουστούν οι συνεχώς διαμορφούμενες ανάγκες τους, αγανάκτηση και προς τον ασαφή εαυτό τους όταν  δεν μπορεί να απαντήσει σε ερωτήσεις του τύπου «Τώρα θέλω φροντίδα ή να μ’ αφήσουν ήσυχη;», «μήπως και τα δύο;», «γιατί να μην ξέρω;».

Επιθετικότητα και αναίδεια συχνά είναι απελπισμένες προσπάθειες να γίνει αποδεκτός ο θυμός, η αγωνία τους.

Αχαριστία, αδιαφορία, μπορεί να είναι η υγιής και ψύχραιμη, η «κουλ» στάση τους απέναντι στην προστατευτικότητα των γονιών.

Ποιες άλλες συμπεριφορές χαρακτηρίζουν την εφηβεία;

Οι συνομήλικοι φίλοι  θεωρούνται σημαντικοί – η γνώμη τους «μετράει» , περισσότερο από των γονιών  για τα θέματα της ηλικίας , όχι τόσο για τις αξίες.

Επίσης, είναι συχνότατη η απομάκρυνση από τον κοινό χώρο του σπιτιού, είτε με την επιλογή της απομόνωσης στο δωμάτιο με κλειστή την πόρτα ή από το οικογενειακό «γίγνεσθαι», πχ ο έφηβος μένει μαζί τους αλλά φορώντας τα ακουστικά στα αυτιά. Μπορεί να είναι απομάκρυνση από τις σταθερές οικογενειακές αξίες, πχ η επιλογή ενός έφηβου γιου πολιτικού να βρίσκεται σε πορείες και διαδηλώσεις κόντρα στις αποφάσεις του πατέρα του. Είναι πρόσκαιρες αλλά αναγκαίες επιλογές,  με πιθανό κόστος την παρεξήγηση, την απόρριψη, την αποξένωση από τους μεγάλους που τους έχει ακόμα τόσο ανάγκη. Μεγαλώνοντας ο έφηβος η επιθυμία του για ανεξαρτησία γίνεται διεκδίκηση, η ανάγκη για απομόνωση αναστοχασμός,  τα συναισθήματα βιώνονται έντονα. Ενώ η ανάγκη για αποδοχή από τους «μεγάλους» υπάρχει, η συμπεριφορά και η στάση τους προκαλούν στην «εξουσία» θυμό και όλο αυτό εκλαμβάνεται ως απόρριψη και από τις δύο πλευρές.

Ποια πρέπει να είναι η δική μας αντιμετώπιση;

Στην οικογένεια και  στο σχολείο είναι καλό  να υπάρχει πρόγραμμα  προσαρμοσμένο στις ανάγκες και στα χαρακτηριστικά της εφηβείας, σχεδιασμένο από τους ίδιους τους εφήβους έτσι ώστε με την φροντίδα κάποιου ενήλικα που τον αποδέχονται, να τους δίνεται η ευκαιρία να γνωρίζουν περισσότερο τον εαυτό τους,  να ασκούνται στη συνεργασία και κυρίως αντί να πιέζονται να μπουν στα «μέτρα» των μεγάλων, να ασκούνται στο να ανιχνεύουν και να ορίζουν τα δικά τους «μέτρα».

Μπορεί το διαζύγιο να μην είναι επώδυνο;  thumbnail

Μπορεί το διαζύγιο να μην είναι επώδυνο;

Ο κ. Δημήτρης Καραγιάννης, παιδοψυχίατρος –ψυχοθεραπευτής, εξηγεί:

Ποιες είναι οι συνέπειες ενός διαζυγίου;

Το διαζύγιο είναι πλέον κοινωνικά αποδεκτό, αλλά δεν παύει να είναι μια ψυχοφθόρα διαδικασία που απαιτεί μια επώδυνη και απαιτητική ψυχική διεργασία. Ειδικά όταν εμπλέκονται παιδιά, η απόφαση και οι συνέπειες του χωρισμού γίνονται ακόμα πιο πολύπλοκες.

Ένα διαζύγιο είναι, εκ των πραγμάτων, ένας θάνατος. Για να καταλήξει κανείς σε αυτό, συνήθως έχει προηγηθεί ένα διάστημα συγκρούσεων, πόνου, λύπης ή προσωπικών ανακατατάξεων. Επομένως δεν μπορεί να είναι μια ανέφελη κατάσταση, κατ’ αρχάς για τους ίδιους τους πρώην συζύγους.

Κι αν οι πρώην σύζυγοι χωρίζουν ήρεμα και από κοινού;

Οι προσπάθειες να εξαφανιστεί η δυσκολία από την απόφαση για διαζύγιο είναι επιφανειακές και δυστυχώς χρησιμοποιούνται και ψυχολογικά τρυκ που υποτίθεται ότι εξασφαλίζουν το ιδανικό διαζύγιο όπου οι πρώην σύζυγοι θα είναι παντοτινοί φίλοι και ότι θα συνεννοούνται αρμονικά για τα πάντα.

Δεν υπάρχει ροζ κατάσταση στα διαζύγια. «Καλό διαζύγιο» είναι το ξεκάθαρο. Όχι το ευγενικό.

«Καλό διαζύγιο» θα μπορούσε να είναι εκείνο που κάθε πρώην σύντροφος αντιλαμβάνεται το μέγεθος της δικής του συμμετοχής στην αποτυχία του γάμου του.

Ποιος έχει συνήθως την ευθύνη για το διαζύγιο;

Ο γάμος και το διαζύγιο πρέπει να είναι ευθύνη των γονιών. Όπως δεν ρωτάς το παιδί σου για να παντρευτείς, δεν το ρωτάς για να χωρίσεις. Ένα τέχνασμα κάποιων γονιών, για να αποφύγουν την ενοχοποίηση, είναι να ρωτούν το παιδί τους: «Έτσι που είμαστε, δεν είναι καλύτερα να πάρουμε διαζύγιο;». Με ποιο δικαίωμα θέτουν, όμως, ένα τέτοιο δίλημμα όπου το παιδί πρέπει να διαλέξει ανάμεσα σε δύο κακά;

Αντίστοιχο τέχνασμα που αναφέρεται δήθεν στο καλό των παιδιών είναι αυτό που κάποιοι γονείς ισχυρίζονται ότι αναβάλλουν τον χωρισμό για χάρη των παιδιών τους, αλλά ταυτόχρονα ευρίσκονται σε ένα ψυχρό πόλεμο.

Μπορεί το διαζύγιο να είναι εφαλτήριο μιας νέας, αλλά και όμορφης ζωής;

Σαφέστατα, Ναι! Είναι πολλοί οι σύγχρονοι άνθρωποι που αποφασίζουν ώριμα να ξεκινήσουν μια νέα φάση στη ζωή τους, που θα αξιοποιεί την προηγούμενη επώδυνη εμπειρία τους με υπεύθυνη προσωπική διεργασία. Πολλές ψυχοθεραπείες αρχίζουν παραμονές ή την επομένη ενός διαζυγίου, όταν αναζητείται η προσωπική επαναδιαπραγμάτευση της πορείας. Αυτό βέβαια απαιτεί ένα ειδικό που δεν θα χαριστεί, αλλά και δεν θα κατηγορήσει. Είναι τότε που απαιτείται προσωπική δέσμευση στην απόφαση ζωής που δεν θα ορίζεται από την ρουτίνα και την ποικιλότροπη μιζέρια, αλλά θα αποτελεί αίτημα για ευχαριστιακή βίωση της ζωής.

X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X