Αρχική / Ψυχολογία / Real Life / Απώλεια – πένθος (page 8)

Απώλεια – πένθος

Το πένθος για τον σύντροφο αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος thumbnail

Το πένθος για τον σύντροφο αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος

Αλλά και εγκεφαλικού. Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει νέα έρευνα από τη Βρετανία που αναφέρεται σε όσους ανθρώπους έχασαν τον σύντροφό τους και το πένθος φαίνεται να ραγίζει κυριολεκτικά την καρδιά τους. Οι άνθρωποι αυτοί κυρίως οι ηλικιωμένοι έχουν διπλάσιο κίνδυνο να πάθουν εγκεφαλικό ή έμφραγμα μέσα σε ένα μήνα από το θάνατο του/ της συζύγου.

Πένθος: Πώς να διαχειριστείς την απώλεια αγαπημένου προσώπου thumbnail

Πένθος: Πώς να διαχειριστείς την απώλεια αγαπημένου προσώπου

Ο θάνατος κάποιου δικού μας ανθρώπου είναι από πιο αγχωτικά γεγονότα στη ζωή μας. Φοβόμαστε την απώλεια της συντροφιάς και τις αλλαγές που φέρνει στη ζωή μας. Μας παίρνει χρόνο να επουλώσουμε τις πληγές και καθένας από μας αντιδρά με διαφορετικό τρόπο. Μπορεί να χρειαζόμαστε βοήθεια για να προσαρμοστούμε στις αλλαγές που έρχονται στην ζωή μας. Αλλά τελικά, η αποτελεσματική συνύπαρξη με το πένθος μας έχει ζωτική σημασία για την ψυχική μας υγεία.

Πένθος: "H αδερφή μου πέθανε λίγο πριν το γάμο της" thumbnail

Πένθος: "H αδερφή μου πέθανε λίγο πριν το γάμο της"

Πένθος: Τι συμβαίνει μετά την απώλεια ενός αγαπημένου μας προσώπου; Ξεπερνιέται άραγε ποτέ η απώλεια; Πώς συνεχίζουμε τη ζωή μας μετά από αυτό το τεράστιο σοκ; Σήμερα η συνεργάτιδά μας ψυχολόγος, κυρία Πέγκυ Πελώνη μας διηγείται ένα αληθινό περιστατικό μιας γυναίκας, που έχασε την μονάκριβη αδερφή της.

Τι είναι οι επιθέσεις πένθους και πώς τις ξεπερνάμε;  thumbnail

Τι είναι οι επιθέσεις πένθους και πώς τις ξεπερνάμε;

Περνούσα πολύ καλά όταν ξαφνικά, με κυρίευσε ένα αίσθημα οδύνης και πένθους

Πολλοί περιγράφουν αυτό το συναίσθημα ως «επίθεση πένθους» και συχνά έχει να κάνει με την περίοδο που έχουμε χάσει ένα αγαπημένο μας πρόσωπο .

Πώς ξεπερνάμε το πένθος;  thumbnail

Πώς ξεπερνάμε το πένθος;

Αναγνώστριά μας, μας μίλησε για το ζήτημα του πένθους που την προβληματίζει. 
Έχω χάσει την μάνα μου εδώ και 2 χρόνια! Πένθος μη διαχειρίσιμο. Οι δυο κόρες μου δεν μιλούν. Είμαι μόνη σε ένα σπίτι. Πένθος επίσης μη διαχειρίσημο. Ευχαριστώ.
Πώς διαχειριζόμαστε το πένθος ; Τι πρέπει να σκεφτούμε για να ξεπεράσουμε τη θλίψη;  Ζητήσαμε τη γνώμη της ψυχολόγου- ψυχοθεραπεύτριας κυρίας Μαριέττας Πεπελάση. 

Το πένθος μπορεί να κρατήσει από 40 μέρες μέχρι μια ζωή. Δεν είναι η θλίψη για τον άνθρωπο που έφυγε γιατί ο άνθρωπος που έχει φύγει, έχει εκτελέσει τον προορισμό του είτε φύγει 30 χρονών είτε φύγει 110 αυτός ήταν ο χρόνος του να ζήσει, έτσι έζησε και έφυγε.  Το πρόβλημα όμως είναι με αυτούς που μένουν. Δηλαδή, αν εμένα ένας άνθρωπος έχει μια καλή σχέση με τον άνθρωπο που έχει φύγει, με την ψυχή μάλλον που έχει φύγει από εκεί και πέρα θα συνεχίσει τη ζωή του σαν ένας φυσιολογικός άνθρωπος έχοντας πάντα συντροφιά στη μνήμη του την παρουσία τις μνήμες αυτές του ανθρώπου χωρίς όμως, η ψυχή που έχει φύγει πια να του είναι εμπόδιο να συνεχίσει φυσιολογικά τη ζωή του.
Τι συμβαίνει όταν δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε το πένθος; 
Αν όμως έχουμε ανθρώπους ενοχικούς που έχουν κρεμαστεί πάνω σε σχέσεις και δεν έχουν μια αυτονομία στην προσωπικότητά τους που έχουν πολύ μεγάλη όχι εξάρτηση, η εξάρτηση είναι ένα υγιές φαινόμενο αλλά προσκόλληση δηλαδή υπάρχει και φόβος μέσα στην σχέση τότε αυτοί οι άνθρωποι χρησιμοποιούν το πένθος για να προσαρμόσουν την ανημπόρια τους κάτω από την σκέψη του πένθους και τις δυσκολίες της προσωπικότητάς τους.
Επομένως, η φίλη μας θα πρέπει να ξεκαθαρίσει εάν πραγματικά αγαπά την μητέρα της σαν ψυχή πια και σαν μνήμη. Εάν θέλει που λέει να ελευθερωθεί η ψυχούλα της μάνας της θα πρέπει να γυρίσει σε μια φυσιολογική ζωή. Κι αν υπάρχουν δυσκολίες ως προς τη σχέση (πολύ μεγάλη προσκόλληση που είπαμε) είτε ενοχές, θα πρέπει αν απαλλαγεί από αυτές και για  να  γίνει και πάλι,  ένας φυσιολογικός άνθρωπος. Γιατί το πένθος πια δεν είναι για την μητέρα. Είναι το πένθος για τον εαυτό μου και τη ζωή που δεν μπορώ να ζήσω, δεν μπορώ να τα βγάλω πέρα, χωρίς αυτή την παρουσία.
 Θα πρέπει να ξεκινήσει να κάνει πράγματα για τον εαυτό της.
Ότι την ευχαριστεί και θέλει πραγματικά. Μπορεί να ασχολείται μόνο με τις γλάστρες του μπαλκονιού της να μην κάνει τίποτα άλλο. Αλλά να είναι σε γαλήνη και ηρεμία. Δεν έχει σημασία τι θα κάνει αλλά πως θα αισθάνεται που θα το κάνει. Μπορεί να της αρέσει να πηγαίνει στην εκκλησία, να  ζωγραφίζει, να πηγαίνει σε φιλολογικά σεμινάρια, οτιδήποτε. Αρκεί αυτό να μην το κάνει γιατί πρέπει άλλο ένα πρέπει στην ζωή της αλλά γιατί την κάνει να νιώθει μια ευχαρίστηση προσωπική και μια ανάπτυξη και εξέλιξη του εαυτού της.
Το παράπονο που όπως καταλαβαίνουμε εκφράζει για τις κόρες, στην περίπτωση που οι κόρες είναι μεγάλες, γιατί δεν μας έχει δώσει η φίλη μας πολλά στοιχεία δηλώνει πάλι την εξάρτησή της από άτομα του άμεσου οικογενειακού περιβάλλοντος. Η οικογένεια δεν είναι για να μας κάνει παρέα. Η οικογένεια είναι για να κάνουμε ανθρώπους τους οποίους θα ωθούμε  να βρουν το προορισμό τους, να είναι ευτυχισμένοι και να έχουν καλή σχέση μαζί μας. Αν κατανοούμε τα παιδιά μας μπορούμε να καταφέρουμε να είμαστε φίλοι μαζί τους. Αν όχι τα παιδιά ίσως πιέζονται, αισθάνονται έναν πνιγμό και φυσικά εκτελούν τις υποχρεώσεις τους αλλά δεν έχουν ζεστά συναισθήματα για τους γονείς τους. Γιατί ο γονιός δεν γίνεται να είναι η παρέα του παιδιού του, δεν γίνεται.
Δεν ξέρουμε βέβαια και πόσο χρονών είναι η φίλη μας. Αν η γυναίκα είναι ας πούμε 80 χρονών, τι να πω ίσως έχει δίκιο να εξαρτάται από τα άτομα του περιβάλλοντός της. Αλλά αν η γυναίκα είναι 45 ή 50 έχει μια ζωή μπροστά της. Πρέπει να τη ζήσει με τον καλύτερο τρόπο και αυτόνομα. Και να έχει φιλική σχέση με τα παιδιά της.
Τι να κολλήσει πάνω στις κόρες; Να ήταν 85 να πω ε ας την μαζέψουν. Δεν ξέρουμε πόσο είναι κατάλαβες; 50 χρονών γυναίκα ή 60 τι να πούμε; Να ζήσει σαν ένα αυτόνομο άτομο και να έχει μια φιλική σχέση με τα παιδιά της. Τον φίλο σου δεν τον βλέπεις κάθε μέρα, δεν του μιλάς 5 φορές την ημέρα στο τηλέφωνο.

Πώς αντιμετωπίζουμε τον ψυχικό πόνο;  thumbnail

Πώς αντιμετωπίζουμε τον ψυχικό πόνο;

Παρακολουθήσαμε την ενδιαφέρουσα ομιλία "Μαθήματα ζωής μέσα από τις κρίσεις", της καθηγήτριας Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, κυρία Φωτεινή Τσαλίκογλου.Mε παραδείγματα μέσα από τη ζωή, την ψυχολογία και τη λογοτεχνία, η διακεκριμένη καθηγήτρια και καταξιωμένη συγγραφέας μίλησε για την κρίση ως τραύμα και ως δυνατότητα υπέρβασης. Καταγράψαμε ένα απόσπασμα και θελήσαμε να το μοιραστούμε μαζί σας. 

Η ζωή μας είναι μια ύστατη μορφή τέχνης. Γι’ αυτό και στον τίτλο μου στην αρχή της ομιλίας σήμερα είχα βάλει η ζωή δεν είναι ποτέ τόσο όμορφη, ούτε τόσο άσχημη όσο την φανταζόμαστε. Είναι όμως το μόνο που έχουμε. Κάποτε έλεγα, ότι οι ιστορίες των ανθρώπων είναι οι ιστορίες των ερώτων τους. Σήμερα θα πω ότι οι ιστορίες των ανθρώπων είναι οι ιστορίες των τραυμάτων τους.
Και στην δύση υπολογίζεται ότι ένα παιδί στα 4 θα έχει ζήσει πριν τα 10 του χρόνια ένα τραυματισμό. Πόλεμο, βιασμό, θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου και ένας ενήλικας στους δύο θα έχει υποστεί ένα τραύμα προτού πεθάνει. Ας δεχτούμε λοιπόν ότι και το τραύμα αλλά και η ανθεκτικότητα αποτελούν και τα 2 ανοιχτά για τον καθένα μας ενδεχόμενα. Καθώς όμως κάθε τραύμα είναι πριν από όλα και ένα ψυχικό γεγονός έχει σημασία να πούμε πως καταγράφεται μέσα μας αυτό το τραύμα. Ποια είναι η ψυχική του αναπαράσταση. Όμως εδώ, έχει σημασία και ο κοινωνικός λόγος που αρθρώνεται. Ο τρόπος με τον οποίο η κοινωνία μας αντιμετωπίζει το τραύμα. Το βλέμμα του άλλου μπορεί να βοηθά στο να επουλώνει αυτό το τραύμα ή να το αφήνει ανοιχτό και σε αιμορραγία. Το βλέμμα αυτό συχνά είναι ένας παραμορφωτικός καθρέφτης. Υπάρχει μια ύπουλη πολιτισμική θυματοποίηση. Σαν να εμποδίζει ένα κοινωνικό βλέμμα το θύμα να μετατεθεί, να αλλάξει θέση. Είναι σαν το θύμα να είναι προορισμένο να παραμένει στην θέση του θύματος. Ένα κακοποιημένο για παράδειγμα παιδί, προβλέπουμε ότι θα ακολουθήσει μια πορεία θύματος, παραμένοντας για πάντα ένα εν δυνάμει κακοποιημένο παιδί.
Η κοινωνία μας έχει επενδύσει την πλασματική της ισορροπία στην άρνηση του πένθους.
Βολεύει τόσο πολύ να είναι ο καθένας στην θέση του τακτοποιημένος… Δίνει μια ανακούφιση. Από τη μια μεριά να είναι εκείνοι με τις πληγές και τα τραύματα και από την άλλη εμείς, χωρίς πληγές. Αν αυτοί αλλάξουν θέση, ίσως ασυνείδητα εμείς που λογαριάζουμε τον εαυτό μας ως αψεγάδιαστους, θα κινδυνεύσουμε και εμείς να αλλάξουμε θέση και να περάσουμε από την άλλη μεριά. Μίλησα για μαχητικότητα, για σθένος, για ανθεκτικότητα, για δύναμη που μας σώζει από τις δύσκολες στιγμές κι όμως, επιστρέφω στον πόνο. Στον πόνο, στο ράγισμα, στην ρωγμή. Ο πόνος ο ψυχικός πόνος είναι μια γέφυρα που μας ενώνει με κοιτάσματα αλήθειας μέσα μας.
Γι’ αυτό και ο Ντοστογιέφσκι παρακαλούσε. Τι έλεγε; «Μονάχα ένα φοβάμαι. Να είμαι ανάξιος της οδύνης μου, των μαρτυρίων μου» όμως, σε αυτό δεν έχουμε συμμάχους. Η κοινωνία μας αρέσκεται στο όχι του πένθους. Στην άρνηση, στην συγκάλυψη ή και στην ιατρικοποίηση του πόνου. Ο ψυχικός πόνος γίνεται αντιληπτός διαρκώς σαν ένα έλλειμμα. Η κυρίαρχη επιταγή πρέπει να προχωράμε μπροστά και να μην κοιτάμε πίσω καθιστά το στοχασμό πάνω στο τραύμα, μια ενοχλητική παραφωνία. Παράδοξα όμως, έτσι καθιστούμε και την ελπίδα ένα άδειο ρητορικό σχήμα. Ίσως, η μεγαλύτερη απειλή μέσα σε αυτή τη κρίση είναι το πάγωμα της σκέψης. Η αδυναμία να στοχαστούμε πάνω στις πραγματικές διαστάσεις της απώλειας. Τι σημαίνει αυτό που χάσαμε; Πώς να διασώσουμε αυτό που μέχρι τώρα θεωρούσαμε σαν πυρήνα της ανθρώπινης ιδιότητάς μας. Σε ακραίες συνθήκες είδαμε τον άνθρωπο να υπερβαίνει την μοίρα του. Δεν υπάρχουν συρματοπλέγματα σήμερα. Όμως, το να κρατηθούμε στη ζωή είναι και σήμερα το ίδιο επιτακτικό αίτημα.
Η κρίση νομίζω μας παροτρύνει να επαναπροσδιορίσουμε μέσα από τα συντρίμμια της σχέσης μας και την απώλεια και τον θάνατο και άλλα με τα δεδομένα της ύπαρξής μας. Αν δεν καταθέσουμε τα όπλα, εάν δεν θεωρήσουμε φυσικό, το αφύσικο που μας κυκλώνει, τότε όλα μπορεί να είναι ανοιχτά. Θα τελειώσω με ένα σύνθημα που φωτογράφισα σε έναν  τοίχο του Παντείου: «Σε έναν κόσμο για λίγους, δεν χωράει κανείς». Σε έναν κόσμο για λίγους, δεν έχει θέση κανείς. Μια συλλογικότητα, ένα μαζί διαγράφεται στον ορίζοντα. Ένα μαζί που δεν γίνεται πια να αγνοούμαι γιατί η ζωή μας θα είναι πάντα στενά συνδεδεμένη με το θάνατο. Ο έρωτας με την απώλεια, η ελευθερία με τον φόβο και το μεγάλωμά μας με τον αποχωρισμό και είμαστε όλοι μαζί σε αυτό.
Φωτεινή Τσαλίκογλου

Πώς θα ξεπεράσω το σοκ του πένθους; thumbnail

Πώς θα ξεπεράσω το σοκ του πένθους;

"Όταν ένας δικός μας άνθρωπος πεθαίνει αναπάντεχα, γνωρίζουμε τον εαυτό μας για πρώτη φορά και στην ζωή μας μπαίνει μια τελεία. Από το χρονικό σημείο εκείνο, η ζωή μας ξεκινά, πάλι, με εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Θα είναι η πρώτη φορά που θα γνωρίσει κάποιος το μη αναστρέψιμο και την φυλακή του «δεν μπορώ να το αλλάξω αυτό".
Γράφει η ψυχολόγος, Λέλα Μαρία. 
Θα είναι η πρώτη φορά που όλες οι σκέψεις, οι αξίες και οι ιδεολογίες θα γκρεμιστούν. Ο Χριστιανός θα αμφισβητήσει τον Θεό του, ο άθεος θα αμφισβητήσει την έλλειψη του και ο επιστήμονας, την όποια επιστήμη του..
Τις πρώτες μέρες, το σοκ και το δέος της περίστασης οξύνουν τις αισθήσεις , οι ήχοι σε ξεγελούν, ερμηνεύουμε τα ερεθίσματα του περιβάλλοντα χώρου με εντελώς διαφορετικό τρόπο για κάποιο διάστημα. Αυτό δίνει την εντύπωση ότι ο αγαπημένος είναι κοντά μας.(1)
Άρνηση. «Δεν έφυγε, είναι δω….». «Τρελάθηκα ή τελικά υπάρχει κάτι μετά τον θάνατο;» Αντάρα στην ψυχή.. αντάρα όπως δεν την έχεις ξανανιώσει.(2)
Λίγο αργότερα, οργή.. «πού πήγες και μ’ άφησες, γιατί μου το’ κανες αυτό;» Ενοχές, «τι έκανα και δεν έπρεπε, τι δεν έκανα που έπρεπε να το χα κάνει, τι δεν πρόλαβα να πω..» Εδώ, ξεκινά ο πόνος, η πίκρα, το βάρος στην ψυχή, ασήκωτο. Πώς όλος ο κόσμος δεν γκρεμίστηκε, πως πάνε όλοι ακόμα στις δουλειές τους, ψωνίζουν, πεινάνε, γελάνε.. πως; Κάποιοι προσπαθούν να παζαρέψουν με το θάνατο, «δώσε μου τον άνθρωπο μου πίσω …. εγώ θα κάνω τούτο και τ’ άλλο..» Κάποιοι αισθάνονται ότι οι θυσίες  θα αλαφρύνουν τον πόνο.(3)
Το κενό είναι αδυσώπητο, κανείς δεν σε καταλαβαίνει, όλοι σου ζητάνε να γίνεις δυνατός, να πάρεις την ζωή στα χέρια σου.(4)

Όλοι σε λυπούνται και είναι περίεργοι.. τι έγινε.. πως έγινε.. σαν η ζωή τους να παίρνει νόημα από τον πόνο σου. Είναι όλοι δίπλα σου. Όλοι μιλάνε δυνατά, κλείνεσαι μέσα για να τους αποφύγεις. Και το γεγονός του θανάτου, όσες φορές την ημέρα και αν το σκεφτείς πάντα σε εκπλήσσει, κάθε μέρα… «Μα πως είναι δυνατόν; Τι είναι αυτά τώρα;  Γιατί σε μένα;» Το μυαλό σου, η  λογική σου δεν είναι με το μέρος σου.., δεν θυμάσαι, δεν μπορείς να συγκεντρωθείς, κάνεις λάθη, κριτική ικανότητα ..μηδέν..(5)

Έχουν περάσει μήνες πια.. ο πόνος δεν αντέχεται, ο πόνος από την έλλειψη του ανθρώπου που έφυγε έχει αυξηθεί πολύ, το γεγονός του θανάτου δεν σε εκπλήσσει πια. Η καθημερινότητα είναι τελείως διαφορετική, δεν την έχεις συνηθίσει, κουράζεσαι με το καινούριο, η ανάγκη για προσαρμογή συνεχής.. Κουράστηκες, φοβάσαι το άγνωστο…κουράστηκες να πονάς και να φοβάσαι.(6)

Έχεις βρει όμως, η ανάγκη σε έκανε, μικρές καθημερινές οάσεις κανονικότητας.. ξεχνιέσαι όταν πας στην αγορά, νιώθεις επιτέλους σαν όλους τους άλλους, ξεχνιέσαι όταν αγκαλιάζεις τον σκύλο σου, ξεχνιέσαι όταν φτιάχνεις τον κήπο σου…ξεχνιέσαι…. και μετά νιώθεις τύψεις, τον  ξέχασες κιόλας;(7)

Πώς μπόρεσες να του το κάνεις αυτό; Τι τέρας είσαι; Πώς ξεχνάς μια ολόκληρη ζωή; Γυρνάς τρομαγμένος στο πένθος σου, στην μαύρη τρύπα σου, την αφήνεις να σε καταπιεί… αλλά έχεις υποχρεώσεις, πρέπει να αντέξεις.. και αυτά τα τελετουργικά, κόλλυβα, νεκροταφεία, πόσο σε κουράζουν. Αναπολείς  …πέρσι τέτοια εποχή κάναμε αυτό και εκείνο, γελάγαμε, παίζαμε,.. Τα Χριστούγεννα!!! Θέλεις να κάψεις όλα τα λαμπιόνια, να βγεις και να στριγγλίσεις «ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΣΤΕΙΟ». Δεν ανοίγεις να σου πουν τα κάλαντα.. Αποφεύγεις τα παιδιά, μην τα κολλήσεις πένθος…τελικά ίσως να φέρνεις κακή τύχη στους άλλους με το πένθος σου, αυτοστιγματίζεσαι, ναι, είσαι καταραμένος. Αποφεύγεις μέρη που συναντιόσασταν, που μοιραζόσασταν ωραίες στιγμές και όταν πας εκεί, το κάνεις για να νιώσεις το ράπισμα του πόνου, να λυτρωθείς.  Τον βλέπεις νάτος, νάτη! Σε κείνο το σύννεφο, ξαπλωμένος πάνω στο τσιγκέλι του φεγγαριού, να το όνομα του στον σκοτεινό ουρανό.. γραμμένο με άστρα… Είναι απλωμένη σε όλον τον κόσμο, όλο το Σύμπαν του ανήκει…δεν είναι εδώ…

Περνάει ο καιρός.. δεν υπάρχει άγνωστο πια, έχεις προσαρμοστεί ακόμα και στον πόνο, μόνιμος σύντροφος, συμβίος σου. Είναι όμως υποφερτός, τον ξέρεις και σε ξέρει.. ξέρεις πότε τον χρειάζεσαι, πότε να μείνεις μακριά του και με ποιον τρόπο .. Όχι ο άνθρωπός σου δεν έχει ξεχαστεί, υπάρχει!  Δε ζει, αλλά υπάρχει.(8)

Υπάρχει μέσα από τα έργα του, από την κοινή σας πορεία. Σε καθοδηγεί, σε προστατεύει, Τον ήθελες να ναι δίπλα σου, να τον αγκαλιάσεις, αλλά τουλάχιστον υπάρχει δίπλα σου με άυλη μορφή, τώρα ξέρεις δεν είσαι μόνη… είναι πάνω σου είναι μέσα σου…κοιμάται μαζί σου.. Τον βλέπεις στον ύπνο σου, ξέρεις ότι είναι καλά εκεί και αυτό σε γαληνεύει. Το χουν ζήσει και άλλοι αυτό.. επιτέλους! Είσαι κανονικός άνθρωπος και συ, και συ σαν τους άλλους!

X

Αγαπητοί αναγνώστες,

Σας ενημερώνουμε ότι το boro.gr προσφέρει καθημερινά (Δευτέρα-Παρασκευή) δωρεάν ψυχολογική υποστήριξη με επαγγελματίες ψυχολόγους.

Κάντε κλίκ εδώ για να συνδεθείτε και να ενημερωθείτε για τις ώρες λειτουργίας.
X